Đề xuất rút gọn quy trình trở thành luật sư

Công ty luật có thể tiếp nhận thành viên góp vốn, thành lập công ty con

Thừa ủy quyền của Thủ tướng Chính phủ trình bày Tờ trình dự án Luật Luật sư (sửa đổi), Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hoàng Thanh Tùng cho biết, dự thảo gồm 6 chương, 36 điều, giảm 56 điều so với Luật Luật sư hiện hành.

Dự thảo bổ sung tiêu chuẩn luật sư về bản lĩnh chính trị, đạo đức, tính liêm chính; quy định việc bồi dưỡng hằng năm về nhận thức chính trị và chuyên môn. Đồng thời, dự thảo cho phép giảng viên lĩnh vực pháp luật tại các cơ sở đào tạo đại học chuyên ngành luật hoặc cơ sở đào tạo các chức danh tư pháp trở thành luật sư.

Đáng chú ý, dự thảo đề xuất rút gọn quy trình trở thành luật sư từ 4 bước xuống còn 2 bước. Theo đó, thủ tục đăng ký tập sự và gia nhập Đoàn Luật sư được gộp thành đăng ký gia nhập Đoàn Luật sư để tập sự. Việc kiểm tra kết quả tập sự và cấp Chứng chỉ hành nghề luật sư được thay bằng kỳ thi quốc gia về luật sư.

Dự thảo cũng quy định thành lập Hội đồng tuyển chọn luật sư liên ngành, độc lập do Bộ trưởng Bộ Tư pháp quyết định. Chủ tịch Liên đoàn Luật sư Việt Nam giữ chức Phó Chủ tịch thường trực Hội đồng; các thành viên gồm đại diện Tòa án nhân dân tối cao, cơ sở đào tạo, chuyên gia và luật sư. Hội đồng có nhiệm vụ đánh giá người đáp ứng tiêu chuẩn, điều kiện để được cấp Chứng chỉ hành nghề luật sư.

Bên cạnh đó, dự thảo cho phép luật sư tập sự thực hiện một số hoạt động theo sự phân công, giám sát của luật sư hướng dẫn và được khách hàng đồng ý; bổ sung các hành vi bị nghiêm cấm, tăng trách nhiệm xã hội, đồng thời làm rõ quyền và nghĩa vụ của luật sư đối với khách hàng.

Đối với tổ chức hành nghề luật sư, dự thảo cho phép công ty luật trách nhiệm hữu hạn có từ hai thành viên trở lên tiếp nhận thành viên góp vốn, có nhiều người đại diện, thành lập công ty con và chủ động hơn trong quản trị.

Đối với tổ chức hành nghề luật sư nước ngoài, dự thảo yêu cầu tổ chức muốn thành lập và hoạt động tại Việt Nam phải được thành lập hợp pháp ở nước ngoài, có ít nhất một luật sư nước ngoài hành nghề tại Việt Nam. Ý kiến tư vấn pháp luật Việt Nam phải có chữ ký của luật sư Việt Nam.

Về phân cấp, phân quyền, dự thảo giao Chủ tịch UBND tỉnh, thành phố quyết định thành lập Đoàn Luật sư, chi nhánh Đoàn Luật sư; phê duyệt đề án tổ chức Đại hội, phương án nhân sự và phê chuẩn kết quả Đại hội.

Đề nghị cân nhắc cho người không phải luật sư góp vốn vào công ty luật

Trình bày Báo cáo thẩm tra dự án Luật Luật sư (sửa đổi), Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp của Quốc hội Phan Chí Hiếu cho biết, cơ quan thẩm tra cơ bản tán thành với nhiều nội dung của dự thảo, đồng thời đề nghị tiếp tục nghiên cứu, làm rõ một số quy định.

Cụ thể, đối với điều kiện về trình độ đào tạo, Luật Luật sư hiện hành yêu cầu người muốn trở thành luật sư phải có bằng cử nhân luật. Trong khi đó, dự thảo đề xuất cho phép người có bằng thạc sĩ luật hoặc tiến sĩ luật nhưng không có bằng cử nhân luật được trở thành luật sư. Do đó, cơ quan thẩm tra đề nghị đánh giá kỹ tác động của việc thay đổi tiêu chuẩn này để có phương án phù hợp.

Về tập sự hành nghề luật sư, Ủy ban cho rằng quy định cho phép luật sư tập sự “thực hiện các hoạt động khác theo quy định của pháp luật về tố tụng” chưa khả thi trên thực tế. Nguyên nhân là các luật tố tụng hiện nay chỉ quy định chức danh luật sư tham gia hoạt động tố tụng, chưa có quy định về việc luật sư tập sự tham gia một số hoạt động này.

Đối với Hội đồng tuyển chọn luật sư, đa số ý kiến thành viên Ủy ban tán thành phương án do Bộ trưởng Bộ Tư pháp quyết định thành lập với thành phần như dự thảo. Một số ý kiến đề nghị nghiên cứu bổ sung đại diện Viện kiểm sát nhân dân tối cao và Hội Luật gia Việt Nam.

Liên quan đến kỳ thi quốc gia về luật sư, một số ý kiến đề nghị tiếp tục nghiên cứu, chỉnh lý theo hướng kế thừa công việc đang thực hiện, đồng thời bảo đảm vị trí, vai trò của Liên đoàn Luật sư Việt Nam trong công tác này, phù hợp với chủ trương của Đảng tại Kết luận số 69 của Ban Bí thư.

Đối với luật sư nước ngoài hành nghề tại Việt Nam, dự thảo bổ sung nghĩa vụ tham gia bồi dưỡng bắt buộc hằng năm. Tuy nhiên, theo cơ quan thẩm tra, điều kiện hành nghề đối với luật sư nước ngoài không yêu cầu phải có kiến thức về pháp luật Việt Nam hoặc đáp ứng các tiêu chuẩn như luật sư Việt Nam, trừ trường hợp tư vấn pháp luật Việt Nam. Vì vậy, quy định về bồi dưỡng bắt buộc cần được nghiên cứu, chỉnh lý để bảo đảm rõ ràng, minh bạch.

Một nội dung được cơ quan thẩm tra đặc biệt lưu ý là đề xuất cho phép công ty luật trách nhiệm hữu hạn có từ hai thành viên trở lên tiếp nhận thành viên góp vốn không phải là luật sư, nếu đáp ứng các điều kiện về quy mô, thời gian hoạt động và tỷ lệ vốn góp theo quy định của Chính phủ.

Theo Tờ trình của Chính phủ, quy định này nhằm phát triển các tổ chức hành nghề luật sư có quy mô lớn, hoạt động chuyên nghiệp. Tuy nhiên, Ủy ban Pháp luật và Tư pháp nhận định đây là nội dung mới, liên quan trực tiếp đến tính độc lập nghề nghiệp và cơ chế quản lý hoạt động luật sư. Do đó, cơ quan thẩm tra đề nghị cân nhắc kỹ quy định này hoặc nghiên cứu phương án thí điểm với phạm vi hạn chế, đi kèm cơ chế giám sát riêng biệt.