Đề xuất điều chỉnh hệ số giá đất linh hoạt theo biến động thực tế

Quan tâm đến cơ chế định giá đất, đại biểu Nguyễn Ngọc Sơn (Đoàn ĐBQH TP. Hải Phòng) đồng tình với chủ trương Nhà nước quyết định giá đất, UBND quyết định bảng giá đất và hệ số điều chỉnh giá đất theo nguyên tắc, tiêu chí do Trung ương quy định. Theo đại biểu, đây là thay đổi quan trọng, góp phần khắc phục tình trạng kéo dài thời gian xác định giá đất, giảm chi phí tuân thủ và đẩy nhanh tiến độ thực hiện dự án.

Tuy nhiên, đại biểu Nguyễn Ngọc Sơn cho rằng, việc sử dụng đồng thời bảng giá đất và hệ số điều chỉnh giá đất để tính nghĩa vụ tài chính của người sử dụng đất, tiền bồi thường khi Nhà nước thu hồi đất, trong khi giao HĐND cấp tỉnh quyết định cả hai nội dung này, đòi hỏi cơ chế bảo đảm tính khách quan, minh bạch. Bởi giá đất vừa quyết định nguồn thu ngân sách, vừa ảnh hưởng trực tiếp đến chi phí của doanh nghiệp và quyền lợi của người có đất bị thu hồi.

Để khắc phục những bất cập có thể phát sinh, đại biểu đề nghị bổ sung nguyên tắc kiểm chứng, sàng lọc dữ liệu định giá đất, loại bỏ các giao dịch bất thường hoặc có dấu hiệu thao túng. Trước khi công khai căn cứ, phương pháp và kết quả xác định bảng giá đất, hệ số điều chỉnh giá đất, cần có cơ chế thẩm định, phản biện độc lập đối với những trường hợp có tác động lớn.

Đồng thời, dự thảo Luật cần làm rõ căn cứ điều chỉnh bảng giá đất, quy định quyền đề nghị xem xét lại giá bồi thường của người có đất bị thu hồi khi có căn cứ, kèm thời hạn giải quyết cụ thể. Theo đại biểu, mục tiêu không phải xác định giá đất cao hay thấp, mà là bảo đảm giá đất hợp lý, công bằng, có căn cứ và có thể kiểm chứng.

Một trong những nội dung được các đại biểu quan tâm là thẩm quyền và chu kỳ điều chỉnh bảng giá đất, hệ số điều chỉnh giá đất (hệ số K).

Góp ý khoản 5 và khoản 6 Điều 75 về thẩm quyền quyết định hệ số điều chỉnh giá đất, đại biểu Hoàng Quốc Khánh (Đoàn ĐBQH tỉnh Lai Châu) cho biết, theo dự thảo, UBND cấp tỉnh quyết định bảng giá đất và hệ số điều chỉnh giá đất định kỳ 3 năm một lần.

Tuy nhiên, giá đất chịu tác động của nhiều yếu tố, nhất là những thay đổi về quy hoạch, hạ tầng, giao thông và điều kiện phát triển kinh tế - xã hội. Nếu mỗi lần điều chỉnh hệ số đều phải trình HĐND cấp tỉnh, việc xử lý biến động có thể thiếu linh hoạt, chưa đáp ứng kịp thời yêu cầu thực tiễn.

Vì vậy, đại biểu Hoàng Quốc Khánh đề nghị nghiên cứu theo hướng giao HĐND cấp tỉnh quyết định bảng giá đất, nguyên tắc và phạm vi điều chỉnh hệ số K; UBND cấp tỉnh quyết định hệ số K và điều chỉnh khi cần thiết trong phạm vi được HĐND cùng cấp thông qua, đồng thời có trách nhiệm báo cáo.

Theo đại biểu, phương án này vừa bảo đảm vai trò quyết định, giám sát của HĐND, vừa tăng tính chủ động cho UBND trong điều hành, kịp thời xử lý biến động giá đất, nhất là những vấn đề liên quan trực tiếp đến nghĩa vụ tài chính và quyền lợi của người sử dụng đất.

Tranh luận với đại biểu Hoàng Quốc Khánh, đại biểu Lê Văn Thế (Đoàn ĐBQH tỉnh Ninh Bình) không đồng tình với phương án quy định UBND cấp tỉnh quyết định, ban hành hệ số điều chỉnh giá đất định kỳ 3 năm một lần. Theo đại biểu Lê Văn Thế, bảng giá đất và hệ số điều chỉnh giá đất có chức năng khác nhau.

Trong khi bảng giá đất xác lập mặt bằng giá theo loại đất, khu vực, vị trí thì hệ số điều chỉnh cần phản ánh những yếu tố khác biệt chưa được thể hiện đầy đủ trong bảng giá đất. Từ thực tiễn tỉnh Ninh Bình, đại biểu nêu trường hợp đất tại các tuyến đường, khu vực mới hình thành nhưng chưa được quy định giá trong bảng giá đất.

Nếu không có cơ chế bổ sung kịp thời, việc xác định nghĩa vụ tài chính và tiền bồi thường về đất có thể gặp khó khăn, ảnh hưởng đến tiến độ thực hiện dự án và quyền lợi của người dân. Do đó, đại biểu Lê Văn Thế đề nghị sửa đổi Điều 75 theo hướng quy định bảng giá đất được quyết định định kỳ 5 năm một lần, đồng thời được xem xét sửa đổi, bổ sung trong chu kỳ khi cần thiết. Đối với hệ số điều chỉnh giá đất, cần rà soát ít nhất mỗi năm một lần trên cơ sở biến động giá đất và điều kiện thực tế của từng địa phương.