Đề xuất bỏ biên bản vi phạm hành chính trong một số trường hợp xử phạt qua thiết bị kỹ thuật
Dự thảo Luật quy định không phải lập biên bản vi phạm hành chính trong một số trường hợp đã có đủ căn cứ xử phạt qua phương tiện, thiết bị kỹ thuật nghiệp vụ, nhằm rút ngắn thời gian giải quyết và đơn giản hóa thủ tục hành chính.
Theo nội dung dự thảo Luật Xử lý vi phạm hành chính (sửa đổi), các hành vi vi phạm hành chính được phát hiện qua phương tiện, thiết bị kỹ thuật nghiệp vụ như cân tải trọng xe, thiết bị đo nồng độ cồn, hệ thống camera giám sát an ninh, trật tự và điều hành giao thông đã có dữ liệu phục vụ việc xem xét, ra quyết định xử phạt.
Kết quả thu thập từ các phương tiện, thiết bị này phải được ghi nhận bằng văn bản, trong đó thể hiện thông tin về cơ quan, đơn vị và người sử dụng thiết bị; cá nhân, tổ chức vi phạm nếu xác định được; hình ảnh, âm thanh, chỉ số đo lường, thời gian, địa điểm xảy ra vi phạm, hành vi vi phạm và các thông tin liên quan khác.
Các dữ liệu này là căn cứ quan trọng để xác định hành vi vi phạm, đồng thời có những thông tin tương ứng với nội dung cơ bản của biên bản vi phạm hành chính.

Trên cơ sở kết quả thu thập được, người có thẩm quyền tiến hành xác định thông tin về cá nhân, tổ chức vi phạm; gửi thông báo yêu cầu người vi phạm đến trụ sở cơ quan có thẩm quyền để giải quyết, trừ trường hợp đã xác định được người vi phạm và các chủ thể liên quan tại địa điểm xảy ra vi phạm; sau đó ra quyết định xử phạt và tổ chức thi hành theo quy định.
Đáng chú ý, khoản 4 Điều 44 dự thảo Luật quy định, trường hợp chưa đủ căn cứ ra quyết định xử phạt vi phạm hành chính hoặc thuộc trường hợp giải trình, người có thẩm quyền không phải lập biên bản vi phạm hành chính nhưng phải thực hiện các thủ tục theo quy định tại Điều 47, 48, 49 và 50 của dự thảo Luật.
Các thủ tục này bao gồm xác minh tình tiết vụ việc vi phạm hành chính; thu thập phương tiện điện tử, dữ liệu điện tử; xác định giá trị tang vật, phương tiện vi phạm hành chính và thực hiện giải trình.
Trong quá trình giải quyết, người có thẩm quyền phải lập các văn bản, tài liệu ghi nhận quá trình và kết quả thực hiện từng thủ tục. Đây là cơ sở để bảo đảm việc xác minh, thu thập dữ liệu, xác định giá trị tang vật, phương tiện và xem xét nội dung giải trình được thực hiện khách quan, chính xác, đầy đủ trước khi ban hành quyết định xử phạt.
Theo cơ quan xây dựng dự thảo, việc không yêu cầu lập biên bản vi phạm hành chính trong các trường hợp nêu trên nhằm cắt giảm những thủ tục không cần thiết, rút ngắn thời gian xử lý và giảm chi phí phát sinh, trong khi vẫn bảo đảm căn cứ pháp lý cho việc ra quyết định xử phạt.
Quy định này cũng hướng tới yêu cầu cải cách thủ tục hành chính, đẩy mạnh chuyển đổi số trong hoạt động quản lý nhà nước, nhất là đối với các vi phạm được phát hiện, ghi nhận bằng phương tiện, thiết bị kỹ thuật nghiệp vụ.
