Dấu ấn cải cách tư pháp nơi biển đảo Cát Hải

Tòa án nhân dân (TAND) khu vực 4 -TP. Hải Phòng thực hiện thẩm quyền theo lãnh thổ đối với các đơn vị hành chính: Phường Hải An, phường Đông Hải, đặc khu Cát Hải và đặc khu Bạch Long Vỹ. Mặcdù các đặc khu nằm ở xa đất liền, nơi đầu sóng ngọn gió, nhưng dưới sự lãnh đạo của Chánh án Nguyễn Thái Thuận, hoạt động xét xử và tuyên truyền phổ biến pháp luật đang từng bước khẳng định vai trò, xây dựng niềm tin của nhân dân đối với Tòa án.

Cải cách tư pháp bắt đầu từ chất lượng từng bản án

Các đặc khu Cát Hải và Bạch Long Vỹ là những địa bàn có vị trí chiến lược về kinh tế biển, quốc phòng - an ninh, đời sống người dân chủ yếu gắn với ngư nghiệp, khai thác và nuôi trồng thủy sản. Do điều kiện địa lý cách trở, trình độ nhận thức pháp luật của một bộ phận người dân còn hạn chế, các vụ việc tranh chấp, vi phạm pháp luật phát sinh mang nhiều yếu tố đặc thù.

Trên cương vị người đứng đầu TAND khu vực 4 – TP. Hải Phòng, Chánh án Nguyễn Thái Thuận luôn quán triệt quan điểm: Cải cách tư pháp phải được thể hiện bằng chất lượng xét xử thực chất, không hình thức, không chạy theo thành tích.

Chánh án Nguyễn Thái Thuận nhấn mạnh: “Mỗi quyết định, bản án không chỉ là sự phán quyết của pháp luật, mà còn là thông điệp pháp lý gửi đến xã hội. Nếu người dân hiểu, tin và tâm phục, khẩu phục thì đó mới là cải cách tư pháp thực sự”.

Từ định hướng đó, công tác xét xử tại TAND khu vực 4 - Hải Phòng được tổ chức chặt chẽ, bảo đảm nguyên tắc tranh tụng, tôn trọng quyền bào chữa của bị cáo, quyền và lợi ích hợp pháp của các đương sự. Chú trọng chất lượng bản án, quyết định, hạn chế thấp nhất án sửa, án hủy do nguyên nhân chủ quan. Đồng thời, đảm bảo không có việc sửa đổi, bổ sung, giải thích quyết định, bản án không đúng theo quy định của pháp luật.

Một trong những điểm nhấn của TAND khu vực 4 - Hải Phòng là việc kết hợp chặt chẽ giữa xét xử và tuyên truyền, giáo dục pháp luật. Nhiều phiên tòa lưu động, phiên tòa rút kinh nghiệm, phiên tòa giả định đã được tổ chức công khai tại đặc khu. Tập trung vào các nhóm hành vi vi phạm phổ biến như: Các tội phạm về ma túy, tàng trữ vật liệu nổ, khai thác thủy sản bất hợp pháp (IUU), vi phạm trật tự an toàn giao thông đường thủy, tranh chấp dân sự, hôn nhân và gia đình.

Theo Chánh án Nguyễn Thái Thuận, đối với nhân dân, nhất là bà con ở các vùng biển đảo còn thiếu kiến thức pháp luật, việc “nghe - thấy - hiểu” pháp luật thông qua phiên tòa có ý nghĩa rất lớn. Phiên tòa không chỉ để xét xử, mà còn là một hình thức tuyên truyền pháp luật sinh động, trực quan và hiệu quả. Thực tiễn cho thấy, sau các phiên tòa, ý thức chấp hành pháp luật của người dân được nâng lên rõ rệt. Nhiều tranh chấp được giải quyết ổn thỏa ngay từ cơ sở, góp phần giữ vững an ninh trật tự trên địa bàn và giải quyết tốt các mâu thuẫn trong nội bộ nhân dân.

Người Chánh án sâu sát cơ sở, gần dân, hiểu dân

Với vai trò Bí thư Chi bộ và thủ trưởng đơn vị, Chánh án Nguyễn Thái Thuận đã nghiêm túc quán triệt và chỉ đạo triển khai thực hiện Nghị quyết số 10-NQ/ĐU của Ban Chấp hành Đảng bộ TAND TP Hải Phòng. Trong đó, nội dung quan trọng và xuyên suốt đó là: Thẩm phán TAND hai cấp TP Hải Phòng “Gần dân - Hiểu dân - Giúp dân - Vì Công lý” và “Xây dựng trụ sở TAND hai cấp TP Hải Phòng xanh, sạch, đẹp”.

Chính vì vậy, TAND khu vực 4 – TP Hải Phòng được đánh giá là tập thể gần dân, hiểu dân, thường xuyên phối hợp với cấp ủy, chính quyền địa phương, các cơ quan tiến hành tố tụng để hoàn thành tốt nhiệm vụ chuyên môn, nhiệm vụ chính trị.

Chánh án Nguyễn Thái Thuận chia sẻ: “Muốn xét xử khách quan, thấu tình đạt lý thì Thẩm phán phải hiểu đời sống xã hội, hiểu phong tục, tập quán và hoàn cảnh của người dân địa phương, nhất là ở những địa bàn đặc thù biển đảo như Cát Hải, Bạch Long Vỹ”. Hiện nay, đơn vị đã thực hiện chỉ đạo của Chánh án TAND TP Hải Phòng về việc trong giải quyết án dân sự, Thẩm phán triển khai 60% các bước tố tụng xuống địa bàn dân cư. Đặc biệt là khi có các đương sự ở vùng xa, vùng sâu và hải đảo để đảm bảo việc gần dân, sát dân, phục vụ nhân dân cũng như đảm bảo tiến độ, thời giải quyết vụ việc theo quy định của pháp luật”.

Đối với đội ngũ cán bộ, Thẩm phán trong đơn vị, Chánh án Nguyễn Thái Thuận luôn đề cao kỷ luật công vụ, đạo đức nghề nghiệp, tinh thần trách nhiệm và tính nêu gương của người đứng đầu. Đồng thời, khuyến khích cán bộ đổi mới tư duy, ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số, áp dụng xét xử trực tuyến, đáp ứng yêu cầu xây dựng Tòa án điện tử trong giai đoạn hiện nay.

Trong điều kiện còn nhiều khó khăn về cơ sở vật chất, khoảng cách địa lý và diện tích rộng lớn của các địa bàn thuộc thẩm quyền, nhưng với sự quyết tâm của tập thể lãnh đạo, cán bộ, công chức và người đứng đầu là Chánh án Nguyễn Thái Thuận, TAND khu vực 4 - Hải Phòng đã và đang hoàn thành tốt nhiệm vụ chuyên môn, nhiệm vụ chính trị được giao, từng bước xây dựng hình ảnh Tòa án “Gần dân - Hiểu dân - Giúp dân - Vì Công lý”.

Cải cách tư pháp không ồn ào, không phô trương, nhưng được thể hiện rõ nét qua từng phiên tòa nghiêm minh, từng bản án thuyết phục, niềm tin ngày càng được củng cố của Nhân dân đối với Tòa án. Đây là điều mà Chánh án Nguyễn Thái Thuận và tập thể TAND khu vực 4 - TP Hải Phòng đang bền bỉ vun đắp, đặc biệt là các hải đảo đặc khu do đơn vị phụ trách.