Phóng sự

Dân vận tốt bắt đầu từ hiểu điều dân cần: Bài cuối: Dân vận từ sự chân thành và trách nhiệm

Trần Tú – Hương Xuân - Hồng Vinh – Bá Hải • 04/10/2026 07:30

Qua 3 bài viết trong loạt bài “Dân vận tốt nhờ hiểu điều dân cần” có thể thấy, công tác dân vận ở xã Lương Sơn (Nghệ An) không bắt đầu từ những chủ trương lớn lao, mà được cụ thể hóa từ những việc làm gần gũi, thiết thực với đời sống người dân.

1790986886402_871258514019138808_871258514019138808_9f7c500a3679773cddd442a92ba48faa.jpg
Lương Sơn đổi mới từng ngày.

Điều cốt lõi là mỗi chủ trương khi đi vào cuộc sống phải được chuyển hóa thành hành động cụ thể, có địa chỉ, có trách nhiệm và có kết quả; để từ đó, sự đồng thuận không chỉ được tạo ra trong từng phong trào mà trở thành nền tảng bền vững cho phát triển địa phương.

Hướng về cơ sở, bắt đầu từ lắng nghe

Sau sáp nhập, địa bàn rộng hơn, quy mô dân cư lớn hơn, điều kiện kinh tế - xã hội, đặc điểm văn hóa và nhu cầu của người dân giữa các khu vực cũng có những khác biệt nhất định.

Thực tiễn đó đặt ra yêu cầu công tác dân vận phải sâu sát hơn, linh hoạt hơn, không thể áp dụng một cách làm đồng nhất cho mọi địa bàn, mà phải xuất phát từ đặc điểm từng khu dân cư, từng nhóm đối tượng và từng vấn đề cụ thể.

Xác định dân vận là nhiệm vụ thường xuyên, quan trọng của cả hệ thống chính trị, Đảng ủy xã Lương Sơn chú trọng đổi mới phương thức lãnh đạo, hướng mạnh về cơ sở, lấy Nhân dân làm trung tâm và chủ thể của quá trình phát triển.

Trong đó, hiệu quả công tác dân vận không chỉ được đo bằng số cuộc tuyên truyền, số mô hình đăng ký hay số phong trào phát động, mà trước hết bằng mức độ đồng thuận, sự tham gia thực chất và những chuyển biến cụ thể trong đời sống người dân.

1790997805932_871258514019138808_871258514019138808_13bf55b9c99e1a4a7c5493956d230b25.jpg
Công tác an sinh xã hội luôn được địa phương chú trọng.

Sinh thời, Chủ tịch Hồ Chí Minh từng căn dặn: “Dân vận kém thì việc gì cũng kém. Dân vận khéo thì việc gì cũng thành công”. Lời dạy ấy đến nay vẫn giữ nguyên giá trị, nhất là trong bối cảnh mô hình tổ chức chính quyền, phương thức quản trị và yêu cầu phục vụ Nhân dân đang có nhiều đổi mới.

Dân vận vì thế không chỉ là vận động Nhân dân thực hiện chủ trương, mà còn là quá trình cán bộ, đảng viên đến với dân, lắng nghe dân, học dân, tôn trọng dân, giải quyết công việc vì lợi ích chính đáng của dân và chịu sự giám sát của Nhân dân.

Trên cơ sở thực hiện Chỉ thị số 05-CT/TU ngày 23/5/2021 của Ban Thường vụ Tỉnh ủy về nâng cao hiệu quả phong trào thi đua “Dân vận khéo”, kế thừa các nội dung của Đề án số 06-ĐA/TU ngày 01/4/2014 về xây dựng mô hình, điển hình và đẩy mạnh phong trào thi đua “Dân vận khéo”, đồng thời gắn với Đề án số 04-ĐA/TU ngày 01/10/2021 về đổi mới, nâng cao hiệu quả công tác dân vận của cơ quan nhà nước và chính quyền các cấp, xã Lương Sơn từng bước đưa công tác dân vận gắn chặt với nhiệm vụ xây dựng Đảng, xây dựng hệ thống chính trị, phát triển kinh tế - xã hội, bảo đảm quốc phòng, an ninh và thực hiện dân chủ ở cơ sở.

Tuy nhiên, điều quyết định hiệu quả công tác dân vận không nằm ở việc ban hành bao nhiêu văn bản hay phát động bao nhiêu phong trào, mà ở chỗ chủ trương có đến được với dân hay không, người dân có hiểu, có đồng tình, có tham gia và có thực sự được thụ hưởng thành quả hay không.

1790986943245_871258514019138808_871258514019138808_6a82d297e38434c64427e776b6fe358c.jpg
Ông Nguyễn Hồng Xuân - Bí thư Đảng ủy xã Lương Sơn trực tiếp đối thoại nắm bắt tâm tư nguyện vọng của người dân.

Qua trao đổi, ông Nguyễn Hồng Xuân - Bí thư Đảng ủy xã Lương Sơn cho biết: Ngay khi bước vào vận hành mô hình chính quyền 2 cấp, địa phương xác định phương châm “gần dân, sát dân, nghe dân nói, hiểu dân biết, lo dân cần và làm cho dân tin”.

Cán bộ, công chức, viên chức được yêu cầu chủ động xuống tận xóm, nắm chắc tình hình, tâm tư, nguyện vọng của Nhân dân; kịp thời phát hiện, phân loại và phối hợp giải quyết những vấn đề phát sinh ngay từ khu dân cư, nhất là những vấn đề liên quan trực tiếp đến quyền, lợi ích chính đáng, hợp pháp của người dân. Cùng với đó là tinh thần “chân thành, trách nhiệm, kiên trì, hiệu quả” trong từng công việc, từ tuyên truyền, vận động đến tổ chức thực hiện.

Đặc biệt, phương châm “dân biết, dân bàn, dân làm, dân kiểm tra, dân giám sát, dân thụ hưởng” được xác định là nền tảng để phát huy quyền làm chủ của Nhân dân.

Khi người dân được cung cấp thông tin đầy đủ, được tham gia bàn bạc, được biết rõ chủ trương, nguồn lực, cách thức triển khai và được giám sát quá trình thực hiện, thì mỗi công việc chung sẽ có thêm sự đồng thuận, trách nhiệm và sức mạnh từ cộng đồng. Đây cũng là yêu cầu xuyên suốt trong thực hiện dân chủ ở cơ sở và trong xây dựng mối quan hệ mật thiết giữa Đảng, chính quyền với Nhân dân.

1790986978910_871258514019138808_871258514019138808_6fa6223dbb731ddea283cb02f2f312dd.jpg
Kiểm tra thực tế nắm bắt tình hình sản xuất.

Thực tế cho thấy, sự đồng thuận không thể hình thành chỉ bằng những lời vận động. Người dân cần được giải thích rõ ràng, được lắng nghe, được tôn trọng và quan trọng hơn là nhìn thấy những thay đổi cụ thể từ các chủ trương được triển khai.

Có những việc cần nguồn lực và thời gian mới giải quyết được; nhưng nếu cấp ủy, chính quyền công khai thông tin, nói rõ cái gì làm được, cái gì chưa làm được, nguyên nhân, tiến độ và trách nhiệm của cơ quan, cá nhân liên quan thì người dân sẽ có cơ sở để chia sẻ, đồng hành. Đó chính là thước đo thực chất của công tác dân vận ở cơ sở.

Để dân vận không dừng ở phong trào

Từ những kết quả bước đầu, bài toán đặt ra với Lương Sơn là làm thế nào để công tác dân vận không chỉ tạo được sự hưởng ứng trong từng đợt thi đua mà trở thành nếp làm việc thường xuyên của đội ngũ cán bộ, đảng viên và ý thức tự giác trong cộng đồng dân cư. Muốn vậy, cần chuyển mạnh từ tư duy “vận động khi có việc” sang “dân vận trong mọi công việc”.

công tác dân vận ở Lương Sơn
Hỗ trợ sinh kế người dân tạo đà phát triển kinh tế hộ gia đình.

Trước hết, chất lượng đội ngũ cán bộ cơ sở là yếu tố có ý nghĩa quyết định. Cán bộ không chỉ cần nắm vững chủ trương, chính sách mà còn phải hiểu địa bàn, gần dân, biết lắng nghe, biết thuyết phục bằng lý lẽ và bằng chính việc làm của mình; đồng thời phải có năng lực xử lý những vấn đề nảy sinh từ thực tế.

Với những người trực tiếp gắn bó với khu dân cư như bí thư chi bộ, xóm trưởng, trưởng ban công tác Mặt trận và cán bộ các tổ chức chính trị - xã hội, kỹ năng tuyên truyền, vận động, đối thoại, hòa giải và xử lý tình huống càng cần được chú trọng. Cán bộ càng gần dân, càng phải giữ gìn tác phong chuẩn mực, nói đi đôi với làm và đặt lợi ích chính đáng của Nhân dân ở vị trí trung tâm.

Cùng với đó, cách thức tuyên truyền cần tiếp tục đổi mới theo hướng gần gũi, dễ hiểu, ngắn gọn, đúng đối tượng và đúng vấn đề người dân quan tâm, tránh tình trạng phổ biến chủ trương theo lối một chiều, nặng về khẩu hiệu.

Những cuộc đối thoại trực tiếp, các buổi sinh hoạt xóm, gặp gỡ hộ dân, tiếp xúc tại khu dân cư nhiều khi là dịp để cán bộ nắm bắt tâm tư người dân rõ hơn qua những báo cáo tổng hợp. Việc ứng dụng nền tảng số, mạng xã hội và các kênh phản ánh trực tuyến có thể mở rộng không gian tương tác, nhưng không thể thay thế sự hiện diện, đối thoại và trách nhiệm trực tiếp của cán bộ ở cơ sở. Dân vận trong thời đại số phải vừa “gần dân” ngoài đời thực, vừa chủ động hiện diện trên không gian số.

Một yêu cầu quan trọng khác là gắn công tác dân vận với việc giải quyết những vấn đề người dân thực sự quan tâm. Từ đất đai, môi trường, chế độ chính sách đến việc làm, sinh kế, sản xuất, an sinh xã hội và những thủ tục hành chính hằng ngày, mỗi kiến nghị cần được tiếp nhận, phân loại, xem xét và phản hồi rõ ràng.

Không phải mọi đề xuất đều có thể giải quyết ngay, nhưng nhất thiết phải trả lời thấu đáo, công khai tiến độ và xác định rõ trách nhiệm xử lý. Khi người dân thấy ý kiến của mình được tiếp thu và phản hồi nghiêm túc, dù kết quả cuối cùng có thể chưa hoàn toàn như mong muốn, niềm tin và sự đồng thuận vẫn có cơ sở để được củng cố.

1790987606060_871258514019138808_871258514019138808_39f5fb9fa0a47641e41834286fa1dbf3.jpg
Đường làng ngõ xóm sáng - xanh - sạch - đẹp.

Trong quá trình đó, phong trào “Dân vận khéo” cần tiếp tục gắn với những nhiệm vụ cụ thể như xây dựng nông thôn mới, phát triển kinh tế hộ gia đình, giảm nghèo bền vững, bảo vệ môi trường, chuyển đổi số, cải cách hành chính và bảo đảm an ninh trật tự, giải phóng mặt bằng.

Mỗi mô hình phải xác định rõ vấn đề cần giải quyết, lực lượng tham gia, cách làm, nguồn lực, thời gian và kết quả đầu ra; đồng thời được theo dõi, đánh giá, sơ kết, tổng kết để kịp thời điều chỉnh và nhân rộng. Chỉ khi mô hình tạo ra giá trị thật, người dân tự nguyện tham gia và có khả năng duy trì bằng nguồn lực tại chỗ thì “Dân vận khéo” mới thực sự có sức sống lâu dài.

Đồng thời, vai trò giám sát, phản biện xã hội và tập hợp Nhân dân của Mặt trận Tổ quốc và các tổ chức chính trị - xã hội cần được phát huy thực chất hơn. Việc thực hiện dân chủ ở cơ sở phải bảo đảm người dân có điều kiện tham gia bàn bạc, góp ý, giám sát những công việc liên quan trực tiếp đến quyền lợi và đời sống của mình.

Cùng với đó, cần phát huy vai trò của người có uy tín, cán bộ cơ sở, các hội viên, đoàn viên tiêu biểu trong tuyên truyền, giải thích, kết nối và tạo đồng thuận.

Đây không chỉ là yêu cầu về quy trình, mà còn là phương thức quan trọng để xây dựng niềm tin từ những việc làm cụ thể và để mỗi người dân thực sự trở thành chủ thể tham gia xây dựng quê hương.

Những mô hình nhỏ, giá trị thiết thực

Ở Lương Sơn, công tác dân vận được cụ thể hóa thông qua nhiều mô hình gắn với đời sống và nhu cầu của người dân. Từ giữ gìn cảnh quan nông thôn, nâng cao hiểu biết pháp luật, hỗ trợ sản xuất, chuyển đổi số đến xử lý phụ phẩm nông nghiệp, điểm chung của các mô hình là hướng đến lợi ích thiết thực, tạo cơ hội để người dân trực tiếp tham gia và từng bước hình thành thói quen, nếp sống có trách nhiệm với gia đình, cộng đồng và môi trường.

1790997838508_871258514019138808_871258514019138808_2c9905c3b73f21f4f9ff58364e286b7c.jpg
Phong trào nông dân Lương Sơn tổng vệ sinh bảo vệ môi trường.

Mô hình “Tuyến đường sáng - xanh - sạch - đẹp và chăm sóc tuyến đường hoa” là một trong những cách làm nhằm huy động sự tham gia của cán bộ, hội viên và người dân trong xây dựng cảnh quan nông thôn.

Những buổi ra quân vệ sinh môi trường, chăm sóc đường hoa, phát quang bụi rậm không phải là việc lớn, nhưng nếu được duy trì thường xuyên sẽ góp phần hình thành ý thức giữ gìn không gian sống chung.

Giá trị của mô hình không chỉ nằm ở những tuyến đường sạch, đẹp mà sâu xa hơn là tạo ra sự chuyển biến về nhận thức: từ “việc của chính quyền” thành “việc chung của cộng đồng”, từ tham gia theo phong trào sang tự giác duy trì.

Trong khi đó, mô hình “Nông dân với pháp luật và Hộp thư số” hướng đến hai yêu cầu song hành: nâng cao nhận thức pháp luật và mở rộng kênh tiếp nhận ý kiến từ cơ sở.

Việc ứng dụng công nghệ thông tin, mạng xã hội để trao đổi, phản ánh những vấn đề phát sinh có thể rút ngắn khoảng cách giữa người dân với chính quyền, nhất là khi kiến nghị được tiếp nhận, phân loại và phản hồi kịp thời.

Tuy nhiên, giá trị của “Hộp thư số” không nằm ở việc có thêm một công cụ công nghệ, mà ở khả năng biến thông tin của người dân thành dữ liệu đầu vào cho quản lý, đồng thời tạo ra cơ chế phản hồi có trách nhiệm.

1790999601325_871258514019138808_871258514019138808_bf23b771c0fc7f4e60086918fd1ba658.jpg
Chuyển đổi số nông nghiệp được triển khai tại xã Lương Sơn.

Đối với lĩnh vực sản xuất, mô hình “Tổ liên kết phát triển kinh tế và chuyển đổi số nông nghiệp” tập trung hỗ trợ người dân ứng dụng tiến bộ kỹ thuật, chia sẻ kinh nghiệm sản xuất, chăn nuôi, kết nối tiêu thụ sản phẩm và từng bước tiếp cận phương thức quản lý, quảng bá, giao dịch phù hợp với môi trường số.

Từ các mô hình nuôi lươn, phát triển gia súc, gia cầm đến trồng trọt theo hướng an toàn, hiệu quả, mục tiêu cuối cùng vẫn là giúp các hộ nâng cao năng suất, chất lượng, thu nhập, chủ động hơn trong sản xuất và giảm bớt rủi ro của thị trường. Dân vận trong phát triển kinh tế, vì vậy, phải giúp người dân nhìn thấy cơ hội và cùng người dân tìm cách biến cơ hội thành sinh kế bền vững.

Đáng chú ý, mô hình tuyên truyền, vận động cán bộ, hội viên ủ phân hữu cơ bằng chế phẩm sinh học là một hướng đi gắn công tác dân vận với bảo vệ môi trường, sử dụng hiệu quả phụ phẩm nông nghiệp và phát triển nông nghiệp bền vững.

Thay vì đốt bỏ hoặc vứt bỏ phụ phẩm sau thu hoạch, người dân có thể tận dụng rơm rạ, thân lá cây trồng và chất thải hữu cơ để tạo nguồn phân bón phục vụ sản xuất. Nếu được hướng dẫn đúng kỹ thuật, cách làm này vừa góp phần giảm chất thải, hạn chế ô nhiễm, tiết kiệm chi phí đầu vào, vừa góp phần cải thiện đất và nâng cao hiệu quả sản xuất.

Ủ men vi sinh
Tận dụng phế phẩm nông nghiệp sản xuất phân bón hữu cơ bảo vệ môi trường.

Thông điệp “Biến phụ phẩm nông nghiệp thành phân bón vàng - Cho mùa màng bội thu, làng quê đáng sống” hay “Ủ phân vi sinh đúng cách - Tiết kiệm chi phí, bảo vệ đất đai, giữ gìn môi trường” vì thế không chỉ dừng ở khẩu hiệu tuyên truyền. Điều quan trọng là giúp người dân thấy rõ lợi ích, được hướng dẫn cách làm, được hỗ trợ khi cần thiết và có thể duy trì mô hình bằng chính điều kiện của gia đình mình.

Cách làm này cũng phù hợp với định hướng phát triển nông nghiệp bền vững, thích ứng với biến đổi khí hậu và giảm phát thải; qua đó góp phần cụ thể hóa các định hướng phát triển của tỉnh Nghệ An theo Nghị quyết số 39-NQ/TW của Bộ Chính trị và mục tiêu phát triển xanh, bền vững của đất nước.

Việt Nam đã cam kết đạt phát thải ròng bằng “0” vào năm 2050 tại COP26; vì vậy, những thay đổi từ sản xuất nông nghiệp ở cơ sở, dù nhỏ, cũng có ý nghĩa khi được thực hiện đúng cách và nhân rộng.

Việc giải phóng mặt bằng đường Tràng Minh cũng là một ví dụ điển hình về hiệu quả của công tác dân vận. Từ năm 2021, dù cấp huyện và chính quyền xã cũ đã nhiều lần triển khai nhưng chưa đạt được kết quả, đến khi xã Lương Sơn mới được thành lập, cấp ủy, chính quyền đã tập trung đẩy mạnh công tác dân vận.

Cả hệ thống chính trị cùng vào cuộc, kiên trì gặp gỡ, đối thoại, tuyên truyền, vận động để người dân hiểu, tin tưởng và đồng thuận. Nhờ đó, đến nay, người dân đã thống nhất bàn giao mặt bằng, tạo điều kiện cho đơn vị thi công triển khai dự án.

Cùng với đó, những đơn thư tồn đọng suốt 10 năm, chưa được giải quyết dứt điểm, cũng đã được tháo gỡ. Thông qua việc chủ động nắm bắt tâm tư, nguyện vọng, tăng cường tuyên truyền, vận động và trực tiếp gặp gỡ, động viên các bên trên tinh thần chia sẻ, thấu hiểu, chính quyền từng bước tạo dựng sự đồng thuận, đưa vụ việc đến hồi kết.

1791000171834_871258514019138808_871258514019138808_318b0d73b858fe4462d236e317a80f3b.jpg
Phương châm “gần dân, sát dân, nghe dân nói, hiểu dân biết, lo dân cần và làm cho dân tin” luôn được đặt lên hàng đầu.

Nhìn từ những mô hình ấy, có thể thấy hiệu quả của công tác dân vận không nhất thiết phải bắt đầu bằng những chương trình quy mô lớn. Đôi khi, sự thay đổi bắt đầu từ một thói quen sản xuất, một tuyến đường được chăm sóc thường xuyên, một kiến nghị của người dân được giải quyết thấu đáo hay một cán bộ dành thêm thời gian xuống cơ sở để nghe dân nói.

Giá trị lớn nhất của dân vận là làm cho chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước trở thành nhận thức, hành động và lợi ích cụ thể trong đời sống; đồng thời làm cho tiếng nói, nguyện vọng chính đáng của Nhân dân trở thành một nguồn thông tin quan trọng trong quá trình lãnh đạo, quản lý và tổ chức thực hiện.

Với Lương Sơn, chặng đường phía trước vẫn còn nhiều việc phải làm, nhất là trong điều kiện địa bàn sau sáp nhập đặt ra những yêu cầu mới về quản lý, tổ chức phong trào, phân bổ nguồn lực và củng cố sự gắn kết cộng đồng.

Muốn giữ được sự đồng thuận lâu dài, công tác dân vận không thể chỉ trông chờ vào những đợt vận động cao điểm, mà phải được nuôi dưỡng từ thái độ, trách nhiệm và hiệu quả công việc hằng ngày của mỗi cán bộ, đảng viên.

Cấp ủy phải thật sự quan tâm lãnh đạo; chính quyền phải gần dân, trọng dân, phục vụ dân; Mặt trận Tổ quốc và các tổ chức chính trị - xã hội phải đổi mới cách tập hợp, vận động; cán bộ, đảng viên phải nêu gương, nói đi đôi với làm.

Suy cho cùng, “dân vận tốt” không phải là nói hay hơn, vận động nhiều hơn, mà là hiểu dân cần gì, vì sao dân còn băn khoăn, việc gì dân có thể cùng làm và chính quyền phải làm gì để tạo điều kiện cho dân thực hiện.

Khi chủ trương đúng được tổ chức thực hiện bằng phương pháp phù hợp, khi quyền làm chủ của Nhân dân được tôn trọng và phát huy, khi mỗi kiến nghị đều được lắng nghe và phản hồi bằng tinh thần trách nhiệm, thì khoảng cách giữa Đảng, chính quyền với Nhân dân sẽ ngày càng được rút ngắn.

Đó cũng là nền tảng để Lương Sơn củng cố niềm tin, phát huy sức mạnh đại đoàn kết, huy động nguồn lực trong Nhân dân và thực hiện thắng lợi các mục tiêu phát triển trong giai đoạn mới.

    Dân vận tốt bắt đầu từ hiểu điều dân cần: Bài cuối: Dân vận từ sự chân thành và trách nhiệm
    • Mặc định
    POWERED BY ONECMS - A PRODUCT OF NEKO