Dân vận tốt bắt đầu từ hiểu điều dân cần: Bài 3: Khi lòng dân mở đường…

Đường lầy lội chỉ còn là ký ức

Với người dân nơi đây, sự đổi thay ấy không chỉ nằm ở một tuyến đường mới, mà còn là câu chuyện về sự đồng thuận, khi mỗi gia đình cùng góp một phần đất, tiền và công sức cho việc chung.

Bài Sơn 1 trước đây thuộc xã Bài Sơn. Sau khi thực hiện sắp xếp chính quyền địa địa phương hai cấp, địa bàn xã cũ được chia thành 2 xóm là Bài Sơn 1 và Bài Sơn 2, nay thuộc xã Lương Sơn.

Địa hình khu vực này khá đặc thù, có vùng trũng, vùng đồng bằng xen lẫn đồi núi. Đường xá vì thế cũng không dễ làm. Mùa mưa, nước từ trên núi dồn xuống, nhiều tuyến đường nhanh chóng trở nên nhão bùn, trơn trượt. Những con đường được làm từ nhiều năm trước nay đã xuống cấp, mặt đường hư hỏng, đi lại khó khăn.

“Bây giờ các cô chú về đây thấy đẹp, khang trang rồi, chứ ngày trước dân ở đây khổ lắm. Mùa mưa thì đường lầy lội, bùn trơn trượt, ổ voi, ổ gà. Xe cộ đi qua nhiều khi còn bị cắt lốp. Mùa hè thì bụi mù, người đi đường khổ mà những hộ sống hai bên đường cũng khổ không kém”, ông Nguyễn Viết Xuân (SN 1969), Trưởng Ban Công tác Mặt trận xóm Bài Sơn 1, nhớ lại.

Những con đường ấy từng được người dân gọi vui là “con đường đau khổ”. Có tuyến làm từ năm 2012 nhưng kéo dài nhiều năm vẫn chưa thể hoàn chỉnh. Thế rồi, khi người dân cùng nhìn về một hướng, câu chuyện lại khác.

Từ đầu năm 2026, xóm Bài Sơn 1 bắt đầu triển khai làm các tuyến đường giao thông nông thôn. Trước khi làm, xóm tổ chức họp dân, lấy ý kiến từng hộ, tổ chức tiếp xúc cử tri để nghe những điều người dân còn băn khoăn, những vị trí cần mở rộng, nắn chỉnh.

Không phải hộ nào cũng bị ảnh hưởng giống nhau. Có nhà phải lùi hàng rào, có hộ phải hiến đất, chặt cây, mở rộng hành lang. Vì vậy, theo ông Xuân, muốn làm được đường trước hết phải làm tốt công tác vận động, để người dân hiểu việc làm đường không chỉ đem lại lợi ích cho một vài gia đình mà phục vụ cả cộng đồng.

Kết quả, chỉ trong 4 tháng đầu năm 2026, xóm đã hoàn thành 3 tuyến đường giao thông nông thôn với tổng chiều dài khoảng 2.000 m. Lòng đường rộng 3,5 m, mặt bê tông dày 20 cm; có những đoạn được mở rộng cả hành lang hai bên, tổng bề rộng lên tới 7 m. Tổng kinh phí thực hiện gần 1,3 tỷ đồng.

“Có con đường khởi công từ năm 2012 mà mãi chưa xong. Vậy mà khi người dân đã đồng thuận, thống nhất rồi có tuyến chỉ mất chưa đầy 01 tháng là hoàn thành”, ông Xuân nói.

Đằng sau những mét đường bê tông mới là sự đóng góp không nhỏ của người dân. Có 10 hộ đã đồng ý hiến đất để nắn chỉnh, mở rộng đường. Nhiều hộ đóng góp tiền, ngày công, cây xanh và tự nguyện chỉnh trang khuôn viên gia đình.

Minh bạch, công bằng từ ý kiến người dân

Ông Phạm Xuân Thảo là một trong những hộ đóng góp nhiều cho việc làm đường ở xóm Bài Sơn 1. Tính cả tiền làm đường, chi phí mở rộng hành lang, cùng với việc hiến đất và trồng cây, gia đình ông đã đóng góp khoảng 28 triệu đồng. Với người dân ở vùng nông thôn, đó không phải khoản tiền nhỏ.

Nhưng khi nhắc đến số tiền đã đóng góp, ông Thảo chỉ cười: “Mỗi người dân hy sinh một chút vì cái chung. Đường làm xong thì mình cũng là người được hưởng lợi. Hơn nữa, những chỉnh trang này còn góp phần cùng xã đẩy mạnh phong trào xây dựng nông thôn mới ngày một phát triển”.

Gia đình ông ở đầu tuyến đường. Vì thế, ông chọn cách làm trước để những hộ phía sau cùng làm theo. “Tôi đầu tuyến nên tôi đi trước. Tôi mở rộng hành lang, trồng thêm cây tạo cảnh quan để các hộ phía sau cũng làm theo”, ông Thảo chia sẻ.

Giờ đây, hàng cau được trồng thành hàng, cây xanh chạy dọc theo tuyến đường. Cuối tuần, các hộ dân lại cùng nhau quét dọn, phát quang, chăm sóc cảnh quan. Con đường mới vì thế không dừng lại ở việc bê tông hóa mặt đường. Người dân bắt đầu coi đó là không gian chung của cả xóm và tự giác giữ gìn.

Theo ông Xuân, cách làm của xóm là Nhà nước hỗ trợ xi măng, người dân góp công sức và các khoản kinh phí liên quan. Nhưng điều quan trọng nhất vẫn là sự thống nhất trước khi bắt tay vào làm.

“May mắn là người dân ở đây đồng thuận cao. Cả 03 tuyến đường có những vị trí phải nắn, mở rộng nên cần các hộ hiến đất. Có 10 hộ bị ảnh hưởng trực tiếp, nhưng khi vận động thì ai cũng nhất trí. Bác Hồ từng nói “Dễ trăm lần không dân cũng chịu, khó vạn lần dân liệu cũng xong”, ông Xuân cho biết.

Sự đồng thuận ấy không tự nhiên có mà cả một quá trình. Các tổ tự quản được giao bám sát từng hộ dân. Với những gia đình bị ảnh hưởng nhiều, tổ đến tận nhà trao đổi, phân tích cụ thể phần đất cần hiến, phương án mở đường và lợi ích lâu dài. Những vấn đề còn băn khoăn được đưa ra họp để cùng bàn bạc.

Trong quá trình thi công, người dân cũng tham gia giám sát. Người giám sát được lựa chọn trên tinh thần dân đề cử, dân cùng theo dõi.

“Bí thư, xóm trưởng, Ban Công tác Mặt trận cứ lăn lộn trên tuyến đường suốt. Nhà nào có đường đi qua ngõ thì hỗ trợ thêm nước uống, thức ăn. Mỗi người góp một tay”, ông Thảo kể.

Một điểm được người dân nhắc nhiều là việc thu, chi được công khai. Các khoản đóng góp được thông báo trước dân. Sau khi hoàn thành công trình, các tổ tự quản in, phát lại các giấy tờ liên quan đến thu, chi, kèm hóa đơn để người dân cùng kiểm tra. Con đường vì thế được làm từ sự đóng góp của người dân, nhưng sự đồng thuận lại được xây bằng niềm tin từ cách làm công khai, minh bạch.