Đắk Lắk: Kênh thủy lợi xây xong không dùng được, cần 50 tỷ đồng khắc phục hậu quả

Ngày 27/4, trao đổi với phóng viên Báo Công Lý, ông Nguyễn Xuân Hưng, Chủ tịch UBND xã Ea Kly (tỉnh Đắk Lắk) cho biết, địa phương vừa có báo cáo liên quan đến tuyến kênh D3, thuộc hạng mục thuộc hệ thống kênh tưới nhánh Đông của công trình hồ chứa nước Krông Búk Hạ.

"Báo cáo được thực hiện theo chỉ đạo của UBND tỉnh về việc rà soát các dự án đầu tư công kém hiệu quả, chậm tiến độ, tồn đọng kéo dài để làm rõ nguyên nhân và đề xuất hướng xử lý", ông Hưng cho biết.

Theo UBND xã Ea Kly, kênh D3 được đầu tư từ năm 2012, đi qua ba khu vực gồm thôn Kla, buôn Krái A và thôn 9B, với tổng chiều dài khoảng 1,49 km.

Thời điểm triển khai, dự án có tổng mức đầu tư gần 20 tỷ đồng và phải thực hiện đền bù, di dời 42 hộ dân dọc hai bên tuyến kênh. Công trình do UBND huyện Krông Pắc (cũ) quyết định đầu tư, Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng huyện làm chủ đầu tư.

Tuy nhiên, sau khi hoàn thành, tuyến kênh này lại không thể phát huy hiệu quả như mục tiêu ban đầu. Một trong những nguyên nhân chính là do thiết kế cao trình kênh thấp hơn mặt ruộng, khiến nước không thể tự chảy để tưới cho cánh đồng, đặc biệt là khu vực thôn 9B. Bên cạnh đó, nhiều đoạn kênh có độ sâu lớn hơn mặt đất tự nhiên từ 1 đến 10 mét, dẫn đến nguy cơ sạt lở cao.

Qua thời gian, một số đoạn kênh đã bị sạt lở, bùn đất sụt lún gây tắc nghẽn dòng chảy, khiến nước không thể dẫn đến cuối tuyến.

Không chỉ gây lãng phí nguồn vốn đầu tư, tình trạng này còn trực tiếp đe dọa đến an toàn của các hộ dân sinh sống dọc hai bên bờ kênh.

Đặc biệt, trong đợt mưa lũ vừa qua, tình trạng sạt lở diễn biến phức tạp. Tại buôn Krái A, đất đã sạt lở ăn sâu vào phần nền nhà của một hộ dân, buộc chính quyền phải yêu cầu di dời khẩn cấp toàn bộ người và tài sản đến nơi an toàn. Nhiều hộ dân khác sống dọc tuyến kênh cũng luôn trong trạng thái lo lắng, nhất là khi mùa mưa đến gần.

Trước đó, UBND xã Krông Búk (cũ) đã nhiều lần báo cáo về nguy cơ mất an toàn cũng như sự kém hiệu quả của công trình lên cấp huyện, nhưng đến nay vẫn chưa có giải pháp xử lý dứt điểm. Tình trạng bất hợp lý của tuyến kênh không chỉ gây lãng phí, mà còn kéo dài những hệ lụy về an sinh.

Theo ông Nguyễn Hải Sâm, Phó Chủ tịch UBND xã Ea Kly, ngay từ khâu thiết kế, kênh D3 đã được tính toán phải có hệ thống máy bơm để đưa nước lên ruộng. Tuy nhiên, phương án này không khả thi do chi phí đầu tư và vận hành cao, trong khi hiện nay người dân đã sử dụng các hệ thống tưới tiêu khác thuận tiện hơn.

“Không ai chọn phương án bơm nước ngược lên ruộng cả. Người dân cũng không còn nhu cầu sử dụng kênh này nữa. Nếu để kéo dài, nguy cơ sạt lở đe dọa đến tính mạng và tài sản là rất lớn”, ông Sâm cho biết.

Trước thực trạng đó, UBND xã Ea Kly đã đề xuất hai phương án xử lý. Phương án thứ nhất là san lấp, hoàn trả mặt bằng về hiện trạng ban đầu trước khi xây dựng. Phương án thứ hai là đầu tư hệ thống kè chống sạt lở hai bên bờ kênh. Tổng kinh phí dự kiến cho việc khắc phục lên đến khoảng 50 tỷ đồng.

Tuy nhiên, do nguồn lực địa phương còn hạn chế, xã Ea Kly đã kiến nghị Sở Tài chính và UBND tỉnh Đắk Lắk xem xét hỗ trợ kinh phí để xử lý công trình.

Trong khi chờ quyết định từ cấp trên, tuyến kênh D3 vẫn tiếp tục bị bỏ hoang, tiềm ẩn nhiều rủi ro, đặt ra yêu cầu cấp bách về một giải pháp phù hợp, vừa đảm bảo an toàn cho người dân, vừa tránh lãng phí nguồn lực đầu tư công.