Văn hóa- Thể thao

Đặc sắc nghi lễ linh thiêng 'Kéo cây si' của người Mường

Văn Lịnh 10/10/2025 - 19:36

Trong khuôn khổ chương trình "Kỷ niệm 130 năm ngày thành lập tỉnh Sơn La", các nghệ nhân, diễn viên quần chúng xã Bắc Yên (Sơn La) đã tái hiện một cách sống động và chân thực trích đoạn "Kéo cây si" - một nghi lễ linh thiêng của cộng đồng dân tộc Mường.

5(3).jpg
Với người đồng bào dân tộc Mường, cây Si là hình tượng gắn liền với sự sinh ra muôn loài: Từ cây si, vũ trụ, biểu tượng của hôn nhân bền vững, của tính phồn thực sinh sôi, nảy nở đến các biểu tượng của sinh mệnh, tuổi thọ, như cây si trên mường trời gắn liền với nghi lễ mo vía, kéo si… Và vào những ngày đầu xuân, lễ thức "Kéo si" lại được tổ chức ở các làng bản của người Mường. Sau khi gia chủ đã chọn được ngày lành tháng tốt, người con dâu trưởng chịu trách nhiệm chính trong việc phụng sự gia đình nhà chồng, đầu đội nón, tay cầm "ớp" (nghĩa là cái rổ, rá) đi xin gạo trong xóm, biểu tượng cho sự đùm bọc, tình làng nghĩa xóm.
2(5).jpg
Mở đầu nghi lễ, thầy cúng, trong vai trò là người "kết nối" giữa thế giới con người và thế giới thần linh, thực hiện nghi thức thắp hương, dâng lễ vật. Khi lời khấn nguyện vang lên, thành kính mời các vị thần núi, thần sông, thần rừng về chứng giám, để cầu xin sự phù hộ cho bản làng được bình an, cầu cho mưa thuận gió hòa, mùa màng bội thu và cuộc sống dân làng được ấm no, hạnh phúc.
1(5).jpg
Nội dung bài tế với các nội dung ca ngợi sự vĩ đại, sức sống mãnh liệt của cây, từ đó gửi gắm ước vọng của con người. Người Mường cầu mong cho cây si được trường thọ, mãi mãi xanh tươi, cũng chính là lời cầu chúc cho những người cao tuổi trong gia đình và bản làng có thêm sinh lực, tinh thần minh mẫn để chiến thắng bệnh tật, sống vui, sống khỏe, sống lâu bên con cháu...
4(2).jpg
Lễ tế “cây si” thể hiện sự hòa hợp giữa con người và thiên nhiên, góp phần xây dựng bản làng no ấm, tràn đầy sinh lực. Cỗ cúng thường được sắp từ 3 - 5 mâm, trên mỗi mâm đều có xôi rượu, nia đựng gạo, cành si và các vật dụng làm lễ khác như: Cuốc, nón, quần áo… Mâm bên phải cúng họ nội, mâm bên trái cúng họ ngoại. Họ hàng con cháu nội ngoại chia nhau ngồi sang hai phía và sau đó, thầy lễ làm các nghi thức lễ.
3(2).jpg
"Nghi lễ "Kéo cây si" của dân tộc Mường không chỉ là một hoạt động tâm linh mà còn thể hiện sâu sắc triết lý sống hòa hợp giữa con người và thiên nhiên. Đồng thời, nhắc nhở mỗi người về tầm quan trọng của việc bảo vệ môi trường, tôn trọng tự nhiên, bởi đó chính là cội nguồn của sự sống. Trích đoạn Lễ hội "Kéo cây si" của các nghệ nhân, diễn viên quần chúng đến từ xã Bắc Yên (Sơn La) đã đem đến cho du khách nhiều cảm xúc và hiểu hơn về văn hóa, tín ngưỡng lâu đời của người Mường ở Tây Bắc.
(0) Bình luận
Nổi bật
Đặc sắc nghi lễ linh thiêng 'Kéo cây si' của người Mường