Cựu Phó Chủ tịch tỉnh Thanh Hóa bị đề nghị mức án từ 36 - 42 tháng tù

Chuyển nhượng quyền khai thác khoáng sản khi không đủ điều kiện

Theo đại diện VKS, tài nguyên khoáng sản là tài sản công thuộc sở hữu toàn dân do Nhà nước đại diện chủ sở hữu và thống nhất quản lý. Việc chuyển nhượng quyền khai thác, cấp Giấy phép khai thác khoáng sản phải tuân thủ các điều kiện, trình tự, thủ tục và giới hạn theo quy định pháp luật.

Trong quá trình thẩm định, tham mưu, quyết định cho phép chuyển nhượng và cấp giấy phép khai thác khoáng sản cho Công ty Thiên An Phát tại Mỏ số 02 chuyển đổi, do nể nang và vụ lợi các bị cáo: Lê Đức Giang, Nguyễn Văn Tâm, Phạm Văn Hoành và Nguyễn Thế Hùng đã làm trái nhiệm vụ được giao, cho phép Công ty Thiên An Phát nhận chuyển nhượng quyền khai thác khoáng sản khi không đủ điều kiện; cấp giấy phép khai thác khoáng sản cho Công ty Thiên An Phát vượt trữ lượng đã được phê duyệt, gây thất thoát tài sản cho Nhà nước hơn 5,1 tỷ đồng.

Trong đó, bị cáo Lê Đức Giang là người có thẩm quyền quyết định việc cho phép chuyển nhượng, cấp giấy phép khai thác khoáng sản; chịu trách nhiệm trực tiếp, toàn diện, mọi mặt trước Chủ tịch, UBND tỉnh, HĐND tỉnh và trước pháp luật về những quyết định của mình.

Do đó, bị cáo Giang phải chịu mức hình phạt cao hơn các bị cáo còn lại. Bị cáo Hoành chịu trách nhiệm chính dưới góc độ cơ quan chuyên môn tham mưu, đề xuất cho UBND tỉnh, phải chịu mức hình phạt cao hơn đối với bị cáo Hùng và bị cáo Tâm.

Các bị cáo Nguyễn Xuân Tùng, Hà Thị Nga, Nguyễn Gia Hải và Nguyễn Thị Cúc là cổ đông Công ty Thiên An Phát, đã cùng thống nhất mỗi người góp 15,5 tỷ đồng để nhận chuyển nhượng Mỏ số 02 chuyển đổi với giá 62 tỷ đồng, cao hơn nhiều so với trị giá trữ lượng cát còn lại tại mỏ với mục đích lợi dụng giấy phép khai thác để khai thác trái phép.

Từ tháng 4/2023 đến tháng 3/2025, Tùng, Nga, Hải và Cúc cùng tổ chức, chỉ đạo việc khai thác cát trái phép với tổng trị giá 75 tỷ đồng; đã tiêu thụ hơn 407 nghìn m3 cát ở thể nở rời với tổng trị giá 65 tỷ đồng. Bốn bị cáo này mỗi người đã nhận gần 8,3 tỷ đồng từ việc khai thác trái phép.

Các bị cáo Nguyễn Công Bắc, Trần Văn Linh thực hiện hành vi phạm tội với vai trò đồng phạm, trong đó bị cáo Bắc hưởng lợi bất chính hơn 1,6 tỷ đồng.

Các bị cáo đã khai thác trái quy định, vượt nhiều lần trữ lượng được cấp phép; trị giá khoáng sản đặc biệt lớn. Vì vậy, theo đại diện Viện Kiểm sát, cần phải có mức hình phạt đảm bảo tính răn đe và phòng ngừa chung.

Bị cáo Lê Đức Giang bị đề nghị xử phạt lên đến 42 tháng tù

Với nhận định và phân tích nêu trên, đại diện VKS đề nghị HĐXX tuyên phạt các bị cáo: Lê Đức Giang (cựu Phó Chủ tịch tỉnh Thanh Hóa) bị đề nghị mức án từ 36 - 42 tháng tù; Phạm Văn Hoành (cựu Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Thanh Hóa) mức án từ 30-36 tháng tù; Nguyễn Thế Hùng (cựu Trưởng Phòng Tài nguyên khoáng sản, Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Thanh Hóa) và Nguyễn Văn Tâm (cựu chuyên viên Phòng Công nghiệp xây dựng và Khoa học công nghệ, Văn phòng UBND tỉnh Thanh Hóa) cùng bị đề nghị mức án từ 24 - 30 tháng tù nhưng cho hưởng án treo về cùng tội “Vi phạm quy định về quản lý, sử dụng tài sản Nhà nước gây thất thoát, lãng phí”.

Bốn bị cáo gồm: Nguyễn Xuân Tùng (Giám đốc Công ty cổ phần khoáng sản Thiên An Phát - Công ty Thiên An Phát) bị đề nghị mức án từ 7-9 năm tù và hình phạt bổ sung 200 triệu đồng; 3 thành viên góp vốn của công ty này gồm: Nguyễn Gia Hải, Hà Thị Nga, Nguyễn Thị Cúc cùng bị đề nghị mức án từ 6 - 8 năm tù và phạt bổ sung 200 triệu đồng về cả 2 tội “Vi phạm quy định về khai thác tài nguyên” và “Vi phạm quy định về kế toán gây hậu quả nghiêm trọng”.

Hai bị cáo: Nguyễn Công Bắc (trú tại phường Đông Tiến, tỉnh Thanh Hóa) từ 12-18 tháng tù nhưng cho hưởng án treo, Trần Văn Linh (trú tại xã Thiệu Hòa, tỉnh Thanh Hóa) bị đề nghị mức án từ 12 -18 tháng tù và phạt bổ sung 100 triệu đồng về cùng tội “Vi phạm quy định về khai thác tài nguyên”.

Bị cáo Nguyễn Thị Tâm (Giám đốc Công ty cổ phần xây dựng và thương mại Thanh Tâm) bị đề nghị mức án từ 18 - 24 tháng tù nhưng cho hưởng án treo về tội “Trốn thuế”.

Nhận 180 triệu đồng là theo "phong tục"

Trong phần xét hỏi trước đó, cựu Phó Chủ tịch Lê Đức Giang thừa nhận có sai phạm khi ký các quyết định cho doanh nghiệp, gây thất thoát ngân sách Nhà nước.

Theo bị cáo Giang, trước đây các mỏ cát hoạt động đều có đoàn cán bộ sở, ban, ngành đi kiểm tra nhưng khi về họ báo cáo “không có sai phạm”.

Riêng với mỏ số 2, bị cáo Giang khai, UBND tỉnh không có chức năng kiểm tra, chỉ khi báo chí nêu có “vấn đề” hoặc trong chiến lược quản lý khoáng sản nếu có vướng mắc, UBND tỉnh mới chỉ đạo và theo chức năng nhiệm vụ, Sở TN&MT sẽ tham mưu cho UBND tỉnh, phối hợp với chính quyền địa phương thực hiện quyền quản lý.

Theo lời khai của bị cáo Giang, khi Công ty Thiên An Phát khai thác tại mỏ số 2, báo chí đã thông tin phản ánh sai phạm, UBND cũng chỉ đạo Sở TN&MT kiểm tra ngay.

Đối với các mỏ cát khi hoạt động, bị cáo Giang giải thích hằng năm chỉ kiểm tra 1 lần bởi theo quy định của Chính phủ không được kiểm tra nhiều, tránh ảnh hưởng doanh nghiệp. Theo phân cấp, phân quyền, mỏ trên địa bàn xã nào do xã đó trực tiếp quản lý, UBND huyện cũng có trách nhiệm.

Trước thông tin trên, Chủ tọa Lê Quang Chiều hỏi: “Thế công ty Thiên An Phát khai thác vượt trữ lượng đến khi nào bị cáo mới biết?”. Bị cáo Giang trả lời: “đến khi bị khởi tố”. Trước đó, báo chí đăng tải một số vi phạm, ông giao một số Sở, ngành đi kiểm tra nhưng không phát hiện.

Đối với cáo buộc thất thoát hơn 46.000m3 cát ở thể tự nhiên, tổng trị giá là hơn 5,1 tỷ đồng, bị cáo Giang cho rằng mình là người ký quyết định nên chịu trách nhiệm. Còn việc khắc phục hậu quả, doanh nghiệp hưởng lợi phải thực hiện, ông cũng động viên doanh nghiệp làm triệt để.

Chủ tọa Lê Quang Chiều hỏi thêm: “Bị cáo được hưởng lợi bao nhiêu tiền?”. Bị cáo Giang cho hay, không được hưởng lợi. Với khoản 180 triệu nêu trong cáo trạng là do ông tự khai vì trước đây vào các dịp lễ, Tết, vợ chồng bị cáo Nguyễn Xuân Tùng (Giám đốc Công ty Thiên An Phát) lên thăm và mừng tuổi các cháu.

Theo bị cáo Giang, bị cáo Tùng đến thăm và chúc Tết, không liên quan đến hoạt động khai thác cát vì việc ký cấp phép chủ trương đã xảy ra từ trước. Chủ tọa hỏi: “Nếu bị cáo không giữ vai trò Phó Chủ tịch thì Tùng có đến thăm hỏi không?". Bị cáo Giang nói “có”.

Chủ tọa hỏi tiếp: “Hai bên gia đình chơi với nhau sao phải đưa tiền, nếu bị cáo không giữ chức vụ?”. Bị cáo Giang khẳng định, hai bên gia đình chơi với nhau, hỏi thăm nhau theo “phong tục”.

Chủ tọa truy vấn, nếu theo “phong tục”, việc lì xì đầu năm đâu nhất thiết phải nhiều như thế. Bị cáo Giang khai, những lần bị cáo Tùng lên nhà chúc Tết, thường thì bị cáo "đi lại" nhiều hơn. Ví dụ, vợ chồng Tùng chúc Tết 5 triệu thì gia đình bị cáo Giang cũng mừng tuổi lại các cháu 5 - 10 triệu đồng, cùng với quà đem về thắp hương.

“Bây giờ kết luận đưa 180 triệu đồng thì sao?”, Chủ tọa hỏi. Bị cáo Giang cho biết đó cũng là “theo phong tục giữa hai nhà” chứ không liên quan đến công việc và như lời khai của bị cáo Tùng.

“Bị cáo trả lời một lần nữa, 180 triệu này có phải được hưởng lợi không?”, Chủ tọa tiếp tục truy hỏi.

Bị cáo Giang vẫn một mực khẳng định, trong giải quyết công việc ông không nhận tiền. Đã nhiều lần bị cáo ký quyết định, Tùng lên nhưng bị cáo nói “không nhận tiền”.

Khép lại phần xét hỏi, cựu Phó Chủ tịch Lê Đức Giang nhận sai phạm với vai trò người đứng đầu lĩnh vực được phân công quản lý.