Cơ sở giáo dục công lập giảm hơn 50%, thiếu giáo viên?

Cơ sở giáo dục công lập giảm hơn 18.000 đầu mối

Theo Bộ Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT), 34/34 địa phương đã thực hiện sắp xếp các cơ sở giáo dục công lập. Sau sắp xếp, tổng số cơ sở giáo dục công lập trên cả nước giảm từ 37.530 xuống 18.555, giảm 18.975 đầu mối, tương ứng 50,6%.

Sau sắp xếp, hình thành 13.518 cơ sở tổ chức theo mô hình đa cơ sở, chiếm 72,9%; 2.418 trường phổ thông nhiều cấp học, gồm 2.013 trường TH-THCS, 391 trường THCS-THPT và 14 trường có cả ba cấp học. Toàn quốc có 10.534 phân hiệu được thành lập.

Việc giảm đầu mối pháp nhân không làm giảm tương ứng các địa điểm dạy học. Những phân hiệu, điểm trường cần thiết vẫn được duy trì nhằm bảo đảm quyền tiếp cận giáo dục của học sinh.

Ông Thái Văn Tài, Vụ trưởng Vụ Giáo dục phổ thông, Bộ GD&ĐT, lưu ý số trường sau sắp xếp vẫn còn nhiều phân hiệu, điểm trường. Thời gian tới, việc tinh gọn các điểm lẻ cần tiếp tục được triển khai để bảo đảm hiệu quả vận hành, tối ưu hóa đầu tư cơ sở vật chất và khai thác tốt đội ngũ giáo viên.

Sau sắp xếp vẫn thiếu 116.095 giáo viên

Theo số liệu Bộ GD&ĐT, toàn quốc hiện có 1.081.727 giáo viên, trong khi nhu cầu theo định mức là 1.190.224 người.

Các địa phương xác định còn thiếu 116.095 giáo viên, đồng thời thừa cục bộ 12.767 giáo viên ở một số cấp học, môn học và địa bàn. Nhu cầu bổ sung giáo viên năm học 2026-2027 được tính toán sơ bộ khoảng 43.267 người.

Việc rà soát đội ngũ đã chuyển từ cách tính tổng số sang xác định cụ thể theo cấp học, môn học, địa bàn và cơ sở, làm cơ sở cho điều tiết và tuyển dụng có trọng tâm.

Theo ông Thái Văn Tài, việc sắp xếp đã làm giảm 33.870 cán bộ quản lý. Trong đó, 21.009 người được bố trí làm giáo viên; 479 người chuyển công tác khác; 3.559 người nghỉ chế độ và 8.823 người đang trong quá trình thực hiện phương án bố trí.

Trước đó, Phó Thủ tướng Lê Tiến Châu yêu cầu các địa phương bảo đảm đủ giáo viên, tuyển hết số biên chế được giao; đồng thời chủ động điều động, thuyên chuyển, biệt phái hoặc bố trí giáo viên dạy liên trường để xử lý tình trạng thừa, thiếu cục bộ, hoàn thành trong năm học 2026-2027.

Sắp xếp xong, phát sinh bài toán quản trị

Bộ GD&ĐT cho biết bên cạnh kết quả đạt được, tại một số nơi việc sắp xếp mới hoàn thành trên hồ sơ, chưa hoàn thành đầy đủ việc vận hành trên thực tế. Việc phân công, ủy quyền tại trường có nhiều địa điểm chưa thật rõ.

Sau sắp xếp, các trường quy mô lớn, nhiều cấp học, nhiều phân hiệu, điểm trường trở thành vấn đề quản trị mới của hệ thống. Chất lượng quản trị chưa đồng đều, nhất là tại các cơ sở quy mô lớn.

Tại Trường Tiểu học Nha Trang (Khánh Hòa), sau khi sáp nhập 13 trường, trường có hơn 10.500 học sinh, 12 phân hiệu và 5 điểm trường.

Thứ trưởng Bộ GD&ĐT Phạm Ngọc Thưởng cho biết quy mô trường đang tạo áp lực lớn cho cán bộ quản lý và một số giáo viên. Hiệu trưởng phải quản lý trường hoạt động tại 13 địa điểm, trong khi nhiều phó hiệu trưởng trước đây từng là hiệu trưởng các trường được sáp nhập.

Bộ GD&ĐT cho biết một số vấn đề sau sắp xếp còn liên quan đến vị trí việc làm, số lượng cấp phó, biên chế, chế độ chính sách đối với cán bộ quản lý, định mức nhân sự hỗ trợ giáo dục, quản lý tài chính, tài sản, đất đai và cơ chế vận hành đối với các cơ sở có quy mô đặc biệt lớn.

Bộ trưởng Bộ GD&ĐT Hoàng Minh Sơn nhấn mạnh các địa phương phải rà soát, đánh giá thật kỹ, đặt sự thuận lợi và lợi ích của người học lên hàng đầu, tuyệt đối không làm giảm cơ hội tiếp cận giáo dục của học sinh.

Đối với đội ngũ cán bộ quản lý, Bộ trưởng đề nghị các địa phương chủ động tham mưu, làm tốt công tác tư tưởng và giải quyết chính sách, chế độ thỏa đáng. Các địa phương được yêu cầu gửi báo cáo nội dung này về Bộ GD&ĐT trước ngày 15/10.

Bộ trưởng cũng lưu ý việc điều động, luân chuyển giáo viên phải căn cứ trên các số liệu thực tế chính xác, từ đó giải quyết tình trạng thừa, thiếu giáo viên cục bộ tại các trường.