Nghệ thuật

"Chạm Đồng Xuân" - Chạm vào những lớp ký ức ở chợ Đồng Xuân

Minh Khang • 15/11/2026 20:03

Qua 25 tác phẩm nghệ thuật của nghệ sĩ trong nước và quốc tế trong chương trình Chạm Đồng Xuân, khu chợ lâu đời hiện lên với những góc nhìn mới về kiến trúc, con người và đời sống đô thị.

Diễn ra từ ngày 13 đến 28/11, chương trình "Chạm Đồng Xuân", với sự đồng hành của Ngân hàng TMCP Sài Gòn - Hà Nội (SHB), đưa nghệ thuật đến gần đời sống thường nhật của khu chợ. Thay vì tập trung trong một không gian triển lãm riêng biệt, các tác phẩm được đặt xen giữa những quầy hàng, lối đi và cấu trúc kiến trúc vốn quen thuộc với người dân.

chạm đồng xuân
Chạm Đồng Xuân đưa du khách khám phá những lớp văn hóa ẩn giữa lòng chợ cổ.

Người tham quan có thể bắt gặp một tác phẩm bên đài phun nước, hình ảnh nghệ thuật dọc hành lang hay những sắp đặt tại chiếu nghỉ cầu thang, lan can. Một số tác phẩm nằm ở những góc ít được chú ý, đòi hỏi người xem quan sát và chủ động tìm kiếm.

Cách bố trí này khiến hành trình thưởng thức nghệ thuật không có lộ trình cố định. Những mũi tên trên sàn gợi ý hướng di chuyển, còn mỗi người có thể tự lựa chọn điểm dừng chân theo sự tò mò của mình.

Chạm Đồng Xuân - Nghệ thuật hòa vào nhịp sống khu chợ

25 tác phẩm của các nghệ sĩ trong nước và quốc tế khai thác nhiều chất liệu gắn với đời sống Đồng Xuân, từ hình ảnh tiểu thương, vật dụng buôn bán đến âm thanh và những câu chuyện phía sau mỗi quầy hàng.

chạm đồng xuân2
Cụm tác phẩm "Hạt".

Giám tuyển Nguyễn Anh Tuấn cho biết, một số nghệ sĩ quốc tế đã dành cả tháng nghiên cứu, trải nghiệm không khí khu chợ trước khi thực hiện tác phẩm. Hình ảnh, âm thanh, vật liệu và con người Đồng Xuân trở thành nguồn cảm hứng cho các sáng tạo.

Trong đó, tác phẩm "Vang vọng Đồng Xuân" của nghệ sĩ Australia Alexander Pug William và nghệ sĩ Việt Nam Tuấn Nị sử dụng những hộp xốp thu gom tại chợ để tạo thành nhạc cụ. Khách tham quan có thể trực tiếp gõ, tạo âm thanh và hòa vào tiếng rao hàng, tiếng động đặc trưng của không gian buôn bán.

Bộ tranh tương tác "Fauna' của hai nghệ sĩ Pháp Adrien và Claire mang đến một cách tiếp cận khác, kết hợp công nghệ với trải nghiệm thực tế. Trong khi đó, nghệ sĩ Lê Vũ sử dụng những đồng xu nghệ thuật in họa tiết mặt sau tiền giấy Việt Nam, gợi nhắc các biểu tượng văn hóa quen thuộc.

chạm đồng xuân1
Em bé trải nghiệm nghệ thuật ở chương trình Chạm Đồng Xuân.

Dự án nhiếp ảnh sắp đặt của nghệ sĩ Nguyễn Minh Hoàng và cộng sự hướng ống kính đến những lao động ít được chú ý tại khu chợ như người khuân vác, trông hàng, bảo vệ. Thay vì chỉ khắc họa tiểu thương, tác phẩm đưa những con người đứng phía sau hoạt động giao thương trở thành nhân vật trung tâm.

Nghệ sĩ gốc Việt tại Đan Mạch Phúc Văn Đặng mang đến các tác phẩm vải với sắc hồng hoa sen gợi nhớ nguồn cội Việt Nam, kết hợp màu xanh lam của vùng biển Bắc Âu, gửi gắm thông điệp về khát vọng hòa bình.

Theo nghệ sĩ Đặng Văn Phúc, việc đưa tác phẩm và các workshop vào không gian chợ là cách tạo cuộc đối thoại giữa di sản với thế hệ tiếp nối. Người trẻ không chỉ tìm hiểu lịch sử qua tư liệu mà còn có thể trực tiếp quan sát kiến trúc, nhận diện dấu tích văn hóa và tìm mối liên hệ với không gian này.

Mở thêm không gian trải nghiệm văn hóa

Một điểm nhấn của chương trình là lần đầu tiên sân mái chợ Đồng Xuân được mở cửa đón công chúng. Nằm phía trên khu vực giao thương, không gian này được bố trí sách, bàn cờ và những góc vườn nhỏ, tạo điểm nghỉ chân giữa nhịp sống sôi động bên dưới.

chạm đồng xuân3
Tác phẩm vải quy mô lớn của nhà điêu khắc Áo Marko Lulic.

Tại đây, khách tham quan có thể đọc sách, chơi cờ, thư giãn hoặc ngắm những mái phố cổ từ trên cao. Các hoạt động biểu diễn âm nhạc và chiếu phim cũng được tổ chức từ ngày 15/11 đến hết lễ hội.

Cuộc thi thời trang "Market to Mode" là một hoạt động khác, khuyến khích người tham gia sử dụng hàng hóa tại chợ làm chất liệu sáng tạo trang phục. Thông qua cách phối hợp, biến tấu sản phẩm theo tinh thần mix & match, những món đồ quen thuộc trong hoạt động buôn bán được nhìn nhận dưới góc độ thời trang.

Theo giám tuyển Nguyễn Anh Tuấn, tên gọi "Chạm Đồng Xuân" thể hiện mong muốn giúp công chúng tiếp cận khu chợ bằng nhiều giác quan, từ quan sát kiến trúc, hàng hóa đến lắng nghe âm thanh, cảm nhận mùi hương và nhịp sinh hoạt thường ngày. Những điều vốn quen thuộc có thể trở nên mới mẻ khi được nhìn qua lăng kính nghệ thuật.

Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội 2026 mang chủ đề "Thăng Long Kẻ Nghệ", định hướng "Kinh tế Sáng tạo", với hơn 150 hoạt động và sự tham gia của gần 1.000 nghệ nhân, nghệ sĩ. Trong đó, gần 100 nghệ sĩ quốc tế và người Việt Nam ở nước ngoài đến từ 21 quốc gia góp mặt.

Các hoạt động được tổ chức tại năm cụm không gian chính gồm Quảng trường Sáng tạo, chợ Đồng Xuân, đình và di tích phố cổ, Công viên Thống Nhất, rạp hát và sân khấu cộng đồng.

chạm đồng xuân4
Khách tham quan trải nghiệm tác phẩm "Vang vọng Đồng Xuân".

Hơn một thế kỷ tồn tại, chợ Đồng Xuân không chỉ là đầu mối giao thương mà còn lưu giữ nhiều dấu ấn trong kiến trúc, nếp sinh hoạt và ký ức đô thị. Di sản của khu chợ hiện diện trong những chi tiết đời thường như tiếng rao, cuộc trao đổi giữa người mua và người bán hay kinh nghiệm buôn bán được truyền qua nhiều thế hệ.

Cô Trịnh Thị Thắng, tiểu thương kinh doanh quần áo tại chợ, cho biết các hoạt động triển lãm nghệ thuật nhận được phản hồi tích cực từ khách tham quan. Lượng người đến chợ tăng trong những ngày diễn ra sự kiện, góp phần tạo không khí sôi động hơn cho hoạt động kinh doanh. Cô mong muốn có thêm nhiều không gian và chương trình nghệ thuật để khu chợ trở nên hấp dẫn.

    "Chạm Đồng Xuân" - Chạm vào những lớp ký ức ở chợ Đồng Xuân
    • Mặc định
    POWERED BY ONECMS - A PRODUCT OF NEKO