Camera giám sát trên xe khách: Góp phần nâng cao an toàn và minh bạch vận tải

Yêu cầu từ cơ quan quản lý

Lắp đặt camera giám sát hành trình trên xe khách là yêu cầu bắt buộc từ cơ quan quản lý. Khoản 2 Điều 35 Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ 2024 (hiệu lực thi hành từ ngày 01/01/2025) quy định xe ô tô kinh doanh vận tải phải lắp thiết bị giám sát hành trình. Xe ô tô chở người từ 08 chỗ trở lên (không kể chỗ của người lái xe) kinh doanh vận tải, xe ô tô đầu kéo, xe cứu thương phải lắp thiết bị giám sát hành trình và thiết bị ghi nhận hình ảnh người lái xe.

Không chỉ giúp giám sát và quản lý hoạt động của tài xế, hạn chế các tình huống vi phạm luật an toàn giao thông, gian lận vé hoặc chở quá số lượng hành khách quy định, camera giám sát còn đóng vai trò quan trọng trong việc thu thập dữ liệu phục vụ công tác điều tra tai nạn giao thông, bảo vệ quyền lợi hợp pháp của cả hành khách và nhà xe.

Nhờ camera giám sát, chủ doanh nghiệp có thể theo dõi hoạt động xe theo thời gian thực, kiểm soát được tài xế có chạy đúng tuyến hay không, có dừng đỗ sai quy định hay mở cửa sai điểm. Chủ xe cũng có thể phân tích hành trình, thời gian vận hành, mức tiêu hao nhiên liệu và hiệu suất hoạt động của từng phương tiện. Từ đó, tối ưu hóa điều hành và nâng cao chất lượng dịch vụ.

Khi có sự cố va chạm, mất tài sản, hình ảnh từ camera giám sát là bằng chứng rõ ràng và khách quan, giúp doanh nghiệp xử lý sự việc nhanh chóng, hạn chế thiệt hại uy tín. Cơ quan chức năng cũng dễ dàng truy xuất dữ liệu để xử lý vi phạm; hạn chế “xe dù, bến cóc”, góp phần lập lại trật tự trong lĩnh vực vận tải hành khách.

Không thể phủ nhận việc lắp đặt camera giám sát hành trình trên xe khách mang lại nhiều lợi ích thiết thực nhưng cũng tồn tại không ít bất cập trong quá trình triển khai. Chuyên gia pháp lý cho rằng, khi lắp camera ghi hình trong xe sẽ ảnh hưởng đến quyền riêng tư của cả tài xế và hành khách. Nếu không có quy định chặt chẽ về bảo mật dữ liệu, camera giám sát có thể bị lạm dụng.

Bên cạnh đó, một số doanh nghiệp nhỏ hoặc cá nhân gặp khó khăn trong việc chi trả chi phí lắp đặt camera, thiết bị giám sát hành trình, truyền dữ liệu, bảo trì. Dữ liệu camera lớn, cần phần mềm và hạ tầng tốt để lưu trữ, trích xuất. Thêm vào đó, nhiều thiết bị sau thời gian sử dụng bị lỗi, mất tín hiệu hoặc truyền dữ liệu không ổn định…

Hướng đến vận tải hành khách an toàn, văn minh

Việc gắn camera giám sát hành trình trên xe khách là bước tiến quan trọng, không chỉ nâng cao tính minh bạch, hiện đại hóa hoạt động vận tải, mà còn góp phần bảo đảm trật tự, an toàn giao thông và hiệu quả quản lý trong lĩnh vực vận tải hành khách.

Căn cứ điểm đ khoản 6 và điểm a khoản 10 Điều 20 Nghị định 168/2024/NĐ-CP, người điều khiển xe khách không gắn hoặc không sử dụng thiết bị giám sát hành trình sẽ bị xử phạt nghiêm, với mức 3.000.000 đến 5.000.000 đồng và bị trừ 2 điểm trên giấy phép lái xe. Đối với tổ chức kinh doanh vận tải, căn cứ điểm c khoản 7 Điều 26 và điểm g khoản 3 Điều 47 Nghị định 168/2024/NĐ-CP, nếu không trang bị camera giám sát hành trình cho xe khách, mức phạt sẽ từ 10.000.000 đến 12.000.000 đồng, tùy theo loại hình doanh nghiệp và hình thức vi phạm.

Để chính sách này đi vào thực tiễn một cách hiệu quả, cần tập trung triển khai các giải pháp ưu tiên, mà trước hết, tăng cường tuyên truyền và hướng dẫn kỹ thuật là giải pháp cần ưu tiên. Doanh nghiệp vận tải và lái xe cần được cung cấp thông tin chi tiết về lợi ích, yêu cầu kỹ thuật cũng như cách vận hành thiết bị giám sát hành trình. Điều này giúp các bên hiểu rõ trách nhiệm, đồng thời nâng cao khả năng sử dụng thiết bị đúng cách, đảm bảo dữ liệu hành trình chính xác và đầy đủ.

Thứ hai, hỗ trợ đầu tư cho doanh nghiệp là yếu tố then chốt để mở rộng việc lắp đặt camera. Các gói vay vốn ưu đãi, giảm giá thiết bị cho doanh nghiệp nhỏ và vừa sẽ khuyến khích việc đầu tư, đảm bảo mọi đơn vị vận tải đều có khả năng triển khai hệ thống giám sát hành trình.

Thứ ba, ứng dụng công nghệ số sẽ giúp việc quản lý và giám sát trở nên thuận tiện. Xây dựng các app hoặc cổng thông tin để lái xe có thể tự kiểm tra tình trạng hoạt động của camera, gửi dữ liệu và khai báo sự cố kịp thời, giúp cả doanh nghiệp và cơ quan chức năng theo dõi hoạt động vận tải một cách minh bạch và hiệu quả.

Thứ tư, nâng cao năng lực giám sát của cơ quan chức năng là điều không thể thiếu. Trang bị công cụ, đào tạo chuyên môn cho lực lượng kiểm tra sẽ giúp phát hiện và xử lý các vi phạm kịp thời, đảm bảo tính răn đe và tạo sự công bằng trong thực thi pháp luật.

Bên cạnh đó, việc áp dụng xử phạt nghiêm khắc đối với các tổ chức, cá nhân vi phạm sẽ tạo tính răn đe, nâng cao ý thức chấp hành pháp luật và thúc đẩy sự đồng thuận trong cộng đồng doanh nghiệp vận tải. Khi các giải pháp này được triển khai đồng bộ, việc gắn camera giám sát hành trình sẽ trở thành tiêu chuẩn bắt buộc, góp phần hình thành một môi trường vận tải hành khách an toàn, văn minh và bền vững.