Bộ trưởng Vũ Hải Quân nói về những điểm nghẽn dữ liệu, người dân phải kê khai nhiều lần

Sáng 12/11, sau khi kết thúc phiên chất vấn nhóm vấn đề thuộc lĩnh vực tài chính, dưới sự điều hành của Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn, Quốc hội tiếp tục chất vấn và trả lời chất vấn nhóm vấn đề thuộc lĩnh vực khoa học và công nghệ.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, Thường trực Ban Bí thư Trần Cẩm Tú và Thủ tướng Lê Minh Hưng tham dự phiên chất vấn.

Dữ liệu chưa đồng bộ, người dân vẫn phải cung cấp lại thông tin

Đặt câu hỏi chất vấn, đại biểu Nguyễn Văn Huy (Đoàn ĐBQH tỉnh Hưng Yên) cho biết, nền tảng tích hợp, chia sẻ dữ liệu quốc gia đã ghi nhận gần 5 tỷ giao dịch. Tuy nhiên, vẫn còn hơn 104 cơ sở dữ liệu chưa đồng bộ dữ liệu về Trung tâm Dữ liệu quốc gia; 7/8 cơ sở dữ liệu trọng yếu đã kết nối vẫn thực hiện đồng bộ ngoại tuyến.

Đáng chú ý, người dân vẫn phải cung cấp lại những thông tin mà cơ quan nhà nước đã có. Đại biểu đề nghị Bộ trưởng làm rõ trách nhiệm của Bộ trong việc bảo đảm hệ thống liên thông, dữ liệu được tái sử dụng; đồng thời cho biết cơ chế nào để buộc các cơ quan chấm dứt yêu cầu người dân kê khai, nộp lại những thông tin đã có trong cơ sở dữ liệu nhà nước.

Trả lời chất vấn, Bộ trưởng Bộ trưởng Khoa học và Công nghệ Vũ Hải Quân cho biết, việc quản lý dữ liệu thuộc trách nhiệm của Bộ Công an. Tuy nhiên, Bộ trưởng cũng chỉ ra một số khó khăn khiến tiến độ xây dựng, đồng bộ cơ sở dữ liệu còn chậm.

Cụ thể, dữ liệu được lưu trữ trong thời gian dài, phân tán tại nhiều địa điểm và đơn vị khác nhau nên việc đồng bộ, xây dựng cơ sở dữ liệu cần có thời gian. Bên cạnh đó, định mức chi phí xây dựng dữ liệu khác nhau tùy thuộc vào mức độ phức tạp của từng loại tài liệu. Nguồn nhân lực phục vụ công tác xây dựng dữ liệu ở cấp cơ sở cũng còn hạn chế.

Về tình trạng người dân phải thực hiện thủ tục hành chính nhiều lần, cán bộ cơ sở phải thao tác trên nhiều phần mềm, Bộ trưởng chỉ ra 5 nguyên nhân: Phần mềm chưa được kết nối đồng bộ; quy trình, biểu mẫu trên phần mềm chưa được điều chỉnh thống nhất; dữ liệu chưa đầy đủ; thiết bị, đường truyền và hỗ trợ kỹ thuật ở một số nơi chưa đáp ứng yêu cầu; năng lực tiếp cận công nghệ số của một bộ phận người dân và cán bộ cấp xã còn hạn chế.

Xây dựng giải pháp từ những khó khăn ở cấp xã

Về giải pháp, Bộ trưởng cho biết, Bộ Khoa học và Công nghệ đã ban hành Khung kiến trúc tổng thể quốc gia số và đang triển khai thực hiện.

Một trong những việc Bộ đang tích cực triển khai là trực tiếp xuống một số xã tại các địa phương để khảo sát, nắm bắt khó khăn trong quá trình thực hiện chuyển đổi số. Qua khảo sát, Bộ đã thống kê được 29 bài toán mà cán bộ cấp xã đang gặp phải, từ đó xây dựng các giải pháp cụ thể để hướng dẫn cán bộ từng địa phương tháo gỡ khó khăn. Sau khi hoàn thiện, các giải pháp này sẽ được tổng quát hóa để triển khai, nhân rộng tại các địa phương khác.

Bên cạnh đó, Bộ tiếp tục làm việc với cán bộ cấp xã để tìm hiểu cụ thể những nhiệm vụ chuyển đổi số phải thực hiện hằng ngày, hằng tuần và các loại báo cáo phải hoàn thành theo tuần, theo tháng. Trên cơ sở tổng hợp những yêu cầu thực tiễn này, Bộ sẽ xây dựng hệ thống bài giảng nhằm cập nhật kiến thức, nâng cao kỹ năng chuyển đổi số cho đội ngũ cán bộ cấp xã.

"Đây là những giải pháp Bộ Khoa học và Công nghệ đang triển khai nhằm hỗ trợ cán bộ cơ sở thực hiện nhiệm vụ chuyển đổi số", Bộ trưởng Vũ Hải Quân nói.

Dự kiến hoàn thiện hệ thống dữ liệu vào quý II/2027

Làm rõ thêm trách nhiệm của Bộ Công an trong việc xây dựng, kết nối và chia sẻ dữ liệu, Bộ trưởng Bộ Công an Lương Tam Quang cho biết, đến nay đã hoàn thành 9/12 cơ sở dữ liệu trọng yếu và 80/104 cơ sở dữ liệu chuyên ngành theo kế hoạch của Chính phủ.

Về thể chế, Bộ Công an đã chủ trì xây dựng, trình Quốc hội xem xét các dự án luật liên quan đến dữ liệu, bảo vệ dữ liệu cá nhân và an ninh mạng; đồng thời xây dựng, hoàn thiện các nghị định, quy định về dữ liệu và chia sẻ dữ liệu.

Đối với hạ tầng, Trung tâm Dữ liệu quốc gia số 1 đã được đưa vào vận hành từ tháng 8/2025. Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư đã kết nối với 17 bộ, ngành và 34 địa phương, phục vụ 2,77 tỷ lượt tra cứu, xác thực thông tin. Theo ước tính, việc khai thác dữ liệu này giúp tiết kiệm gần 8.500 tỷ đồng cho ngân sách nhà nước.

Ứng dụng VNeID hiện có hơn 86,4 triệu tài khoản định danh điện tử của công dân, với 85 tiện ích. Từ ngày 29/5/2026, Bộ Công an tiếp nhận vận hành Cổng Dịch vụ công quốc gia; hệ thống đã kết nối với 16/16 bộ, ngành và 34/34 địa phương, tiếp nhận gần 35 triệu hồ sơ.

Về tiến độ làm sạch, kết nối dữ liệu, Bộ trưởng Lương Tam Quang cho biết, theo kế hoạch trước đây, việc này dự kiến hoàn thành vào ngày 30/11. Tuy nhiên, quá trình rà soát, làm sạch dữ liệu phải đồng thời bảo đảm an ninh, an toàn hệ thống. Bộ Công an đã thành lập các tổ công tác để phối hợp, hỗ trợ các bộ, ngành, địa phương xử lý những khó khăn, vướng mắc, bảo đảm dữ liệu theo tiêu chí “đúng, đủ, sạch, sống”.

Do đó, thời hạn hoàn thiện toàn bộ hệ thống dữ liệu để kết nối, khai thác được dự kiến vào quý II/2027.

Đề cập nguyên tắc quản lý, chia sẻ dữ liệu, Bộ trưởng nhấn mạnh yêu cầu “khai một lần, dùng nhiều lần”; đã có dữ liệu thì không được yêu cầu người dân cung cấp thêm, dữ liệu phải được chia sẻ và sử dụng chung.

Việc quản lý, khai thác dữ liệu phải bảo đảm tính chính xác, toàn vẹn, bảo mật, an toàn và minh bạch; mọi hoạt động xử lý, thay đổi dữ liệu đều phải được ghi nhận, kiểm toán. Các nguyên tắc này đã được thể chế hóa trong Luật Dữ liệu và các nghị định hướng dẫn.

Liên quan trách nhiệm thúc đẩy các cơ quan chấm dứt việc yêu cầu người dân kê khai lại thông tin đã có, Bộ trưởng Lương Tam Quang cho biết, với vai trò cơ quan thường trực Ban Chỉ đạo Trung ương về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, Bộ Công an sẽ đôn đốc các bộ, ngành, địa phương thực hiện.

Bộ trưởng nhấn mạnh việc chuyển từ quản trị tiến độ sang quản trị kết quả, gắn với sản phẩm và hiệu quả thực tế. Bộ Công an không làm thay chức năng, nhiệm vụ của các bộ, ngành mà tập trung theo dõi, thúc đẩy và đánh giá hiệu quả triển khai, bảo đảm phát triển dữ liệu đi đôi với an ninh, an toàn hệ thống.