Bộ trưởng Lương Tam Quang giải trình nhiều vấn đề lớn trong dự án Luật Xử lý vi phạm hành chính (sửa đổi)

Thay mặt cơ quan chủ trì soạn thảo, Bộ trưởng Lương Tam Quang cảm ơn các đại biểu đã đóng góp nhiều ý kiến tại phiên thảo luận tổ và hội trường; đồng thời khẳng định cơ quan soạn thảo sẽ nghiên cứu, tiếp thu tối đa để chỉnh lý, hoàn thiện dự án Luật, bảo đảm chất lượng và tính khả thi trước khi trình Quốc hội xem xét, thông qua.

Về thời hiệu xử phạt vi phạm hành chính, Bộ trưởng cho biết cơ quan soạn thảo sẽ rà soát, đề xuất quy định thời hiệu 3 năm đối với một số lĩnh vực có tính chất phức tạp, cần nhiều thời gian xác minh, phân tích, kiểm định, giám định.

Riêng lĩnh vực trật tự, an toàn giao thông đường bộ, cơ quan soạn thảo sẽ nghiên cứu điều chỉnh thời hiệu xử phạt phù hợp với thực tiễn. Hiện Bộ Công an đang triển khai đề án xây dựng trung tâm dữ liệu quản lý, giám sát, xử lý vi phạm và điều hành giao thông trên toàn quốc. Khi hệ thống đi vào hoạt động, dữ liệu sẽ giúp xác định hành vi và số lần vi phạm, làm cơ sở tham mưu Chính phủ quy định phương thức xử lý phù hợp.

Theo đó, có thể nghiên cứu nhắc nhở đối với lần vi phạm đầu tiên, cảnh cáo ở lần tiếp theo và áp dụng mức xử lý nghiêm khắc hơn khi tái phạm nhiều lần. Cách thức này vừa bảo đảm tính nhân văn, vừa tăng cường tính răn đe, nghiêm minh của pháp luật, nhất là đối với những trường hợp vi phạm tốc độ, quá tải nhiều lần trong thời gian ngắn.

Đối với các hình thức xử lý ngoài phạt tiền, Bộ trưởng cho biết cơ quan soạn thảo sẽ nghiên cứu quy định về lao động công ích để thay thế tiền phạt trong một số trường hợp. Các nội dung về loại hình lao động, thời gian thực hiện và đối tượng áp dụng sẽ tiếp tục được nghiên cứu, đề xuất cụ thể, bảo đảm phù hợp với tính chất, mức độ vi phạm.

Liên quan đến xử lý vi phạm hành chính trên môi trường điện tử, Bộ trưởng cho biết dự thảo Luật mới quy định các nội dung mang tính nguyên tắc, gồm cơ sở dữ liệu quốc gia và cơ sở dữ liệu về vi phạm hành chính; hệ thống xử lý của các bộ, ngành, địa phương; việc kết nối, chia sẻ thông tin; điều kiện thực hiện xử lý trên môi trường điện tử và giá trị pháp lý của thông tin, hình ảnh, dữ liệu điện tử được thu thập hợp pháp.

Trong quá trình xây dựng nghị định hướng dẫn, cơ quan soạn thảo sẽ phối hợp với các bộ, ngành liên quan để đề xuất Chính phủ quy định cụ thể, tạo cơ sở pháp lý đầy đủ cho việc triển khai.

Về các chức danh có thẩm quyền xử phạt hoặc tạm giữ người theo thủ tục hành chính, dự thảo không quy định cụ thể tên từng chức danh nhằm bảo đảm tính ổn định của Luật khi tổ chức bộ máy có sự thay đổi. Thay vào đó, dự thảo sẽ xác định rõ phạm vi người có thẩm quyền gắn với thủ trưởng các cơ quan, đơn vị, lực lượng cụ thể; Chính phủ quy định chi tiết để bảo đảm linh hoạt, tránh phải sửa đổi Luật khi có thay đổi về tổ chức.

Đối với biện pháp tạm hoãn xuất cảnh, cơ quan soạn thảo đề xuất không xếp đây là biện pháp cưỡng chế mà là biện pháp bảo đảm thi hành quyết định cưỡng chế. Biện pháp này có thể được áp dụng đối với cá nhân đang bị cưỡng chế hoặc người đại diện của tổ chức bị cưỡng chế thi hành quyết định xử phạt khi cơ quan có thẩm quyền xét thấy cần thiết để ngăn chặn việc bỏ trốn. Việc chỉnh lý nhằm bảo đảm thống nhất với Luật Xuất cảnh, nhập cảnh của công dân Việt Nam.

Với các biện pháp ngừng cung cấp điện, nước; tạm dừng đăng kiểm, đăng ký giấy phép điều khiển phương tiện; ngừng cung cấp dịch vụ Internet, viễn thông, hạ tầng số, cơ quan soạn thảo đề xuất chuyển từ nhóm biện pháp cưỡng chế sang biện pháp ngăn chặn để bảo đảm xử lý vi phạm hành chính. Dự thảo sẽ bổ sung các quy định chặt chẽ về điều kiện, thẩm quyền, nguyên tắc, trình tự, thủ tục và phạm vi áp dụng. Chính phủ sẽ quy định cụ thể, bảo đảm phù hợp với thực tiễn, tính chất, mức độ vi phạm và quyền con người, quyền công dân.

Đáng chú ý, về đề xuất chuyển thẩm quyền quyết định áp dụng biện pháp đưa vào cơ sở cai nghiện bắt buộc, cơ sở giáo dục bắt buộc từ Tòa án nhân dân khu vực sang Chủ tịch UBND cấp xã, Bộ trưởng Lương Tam Quang cho biết phương án này được đưa ra trên cơ sở Chính phủ rà soát, đánh giá và có văn bản thống nhất của Tòa án nhân dân tối cao. Ngày 18/10, Văn phòng Trung ương đã thông báo ý kiến của cấp có thẩm quyền đồng ý với định hướng chuyển thẩm quyền này.

Cơ quan soạn thảo sẽ tiếp tục hoàn thiện dự thảo theo hướng bảo đảm tính thống nhất, đồng bộ. Hồ sơ trình Chủ tịch UBND cấp xã quyết định sẽ được cơ quan chuyên môn tham mưu, thẩm định và thực hiện theo quy định pháp luật.

Đối với người chưa thành niên, cơ quan soạn thảo sẽ rà soát, bổ sung một số trường hợp được xem xét áp dụng biện pháp thay thế. Cụ thể, người thuộc diện áp dụng biện pháp giáo dục tại xã, phường, đặc khu có thể được xem xét áp dụng biện pháp quản lý tại gia đình; người thuộc diện đưa vào trường giáo dưỡng có thể được xem xét áp dụng biện pháp giáo dục dựa vào cộng đồng. Việc bổ sung nhằm bảo đảm lợi ích tốt nhất cho người chưa thành niên, đồng thời thống nhất với nguyên tắc ưu tiên áp dụng biện pháp xử lý chuyển hướng theo Luật Tư pháp người chưa thành niên.

Kết thúc phần giải trình, Bộ trưởng Bộ Công an Lương Tam Quang khẳng định cơ quan soạn thảo sẽ tiếp tục rà soát kỹ lưỡng, tiếp thu ý kiến đại biểu Quốc hội để hoàn thiện dự án Luật, bảo đảm đủ điều kiện trình Quốc hội xem xét, thông qua.

Bảo đảm chất lượng, tiến độ hoàn thiện dự án Luật

Kết luận phiên thảo luận, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định đánh giá các ý kiến của đại biểu thể hiện tinh thần trách nhiệm, nghiên cứu sâu, tập trung vào những nội dung chính sách lớn và cơ bản đồng thuận với nhiều nội dung của dự thảo. Các đại biểu cũng phân tích những tồn tại, vướng mắc trong thực tiễn, đồng thời đề xuất phương án chỉnh lý cụ thể.

Phó Chủ tịch Quốc hội ghi nhận phần giải trình của Bộ trưởng Bộ Công an đã làm rõ nhiều vấn đề đại biểu quan tâm. Sau phiên họp, Tổng Thư ký Quốc hội, Chủ nhiệm Văn phòng Quốc hội và Thường trực Ủy ban Pháp luật và Tư pháp sẽ tổng hợp đầy đủ ý kiến đại biểu và các cơ quan liên quan, gửi Chính phủ cùng các cơ quan chức năng nghiên cứu, tiếp thu, hoàn thiện dự thảo và báo cáo Quốc hội.

Phó Chủ tịch Quốc hội đề nghị Bộ Công an khẩn trương phối hợp chặt chẽ với Thường trực Ủy ban Pháp luật và Tư pháp và các cơ quan liên quan để hoàn chỉnh dự thảo, bảo đảm chất lượng, tiến độ; báo cáo Chính phủ, Ủy ban Thường vụ Quốc hội xem xét trước khi trình Quốc hội thông qua vào cuối kỳ họp này.