Bộ GD&ĐT làm rõ các phản ánh liên quan Cuộc thi nghiên cứu KHKT cấp quốc gia

Theo Bộ GD&ĐT, Cuộc thi được tổ chức nhằm triển khai các chủ trương, chính sách của Đảng, Nhà nước về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia, đặc biệt là Nghị quyết số 57-NQ/TW và Nghị quyết số 71-NQ/TW. Đây đồng thời là sân chơi học thuật giúp học sinh vận dụng kiến thức vào thực tiễn, phát triển năng lực nghiên cứu, tăng cường giao lưu, hội nhập quốc tế.

Thực tế, mô hình cuộc thi khoa học kỹ thuật dành cho học sinh được nhiều quốc gia triển khai và gắn với các sân chơi quốc tế như Hội thi khoa học kĩ thuật quốc tế (ISEF). Năm 2025, đoàn học sinh Việt Nam tham dự Regeneron ISEF tại Mỹ đã đạt 6 giải chính thức và 4 giải đặc biệt – thành tích cao nhất từ trước đến nay, cho thấy hiệu quả của hoạt động này trong phát hiện, bồi dưỡng tài năng khoa học trẻ.

Cuộc thi năm học 2025-2026 được tổ chức từ ngày 20 đến 22/3/2026 với sự tham gia của 51 đơn vị, gồm đủ 34 tỉnh, thành phố và 17 trường đại học, đơn vị trực thuộc. Tổng cộng có 242 dự án dự thi với sự tham gia của hàng trăm học sinh THCS và THPT. Kết quả, Bộ GD&ĐT đã công bố 145 giải thưởng, gồm 14 giải Nhất, 29 giải Nhì, 44 giải Ba và 54 giải Tư.

Về quy trình chấm thi, Bộ GD&ĐT cho biết, được thực hiện theo Quyết định số 544/QĐ-BGDĐT ngày 11/3/2026, gồm hai phần: Đánh giá báo cáo tóm tắt và phần trình bày của thí sinh. Mỗi dự án được nhiều giám khảo chấm độc lập, có cơ chế loại bỏ điểm lệch và tổ chức thảo luận khi cần thiết để bảo đảm khách quan, minh bạch. Quá trình chấm thi có biên bản, ghi âm phần phỏng vấn và sự giám sát theo quy định.

Để bảo đảm liêm chính học thuật, các dự án được kiểm tra độ trùng lặp hồ sơ, đồng thời Ban Tổ chức chuẩn bị thiết bị, phần mềm phục vụ giám khảo tra cứu trong quá trình chấm thi.

Liên quan đến phản ánh trên mạng xã hội về dự án đoạt giải Nhất của học sinh Trường THPT Chuyên Lương Văn Tụy (Ninh Bình), Bộ GD&ĐT đã chỉ đạo xác minh. Báo cáo của Sở GD&ĐT Ninh Bình cho thấy việc lựa chọn, triển khai dự án được thực hiện đúng quy chế, hồ sơ hợp lệ, quá trình tổ chức minh bạch, công khai.

Để làm rõ hơn các nội dung liên quan, Bộ trưởng Bộ GD&ĐT đã thành lập Tổ tư vấn gồm 5 chuyên gia có trình độ tiến sĩ trở lên từ các cơ sở giáo dục đại học và viện nghiên cứu uy tín để thẩm định dự án. Kết quả cho thấy, với sự hướng dẫn của giáo viên và nhà khoa học, học sinh hoàn toàn có thể thực hiện dự án; các quy trình, thiết bị thí nghiệm đều có thể tiếp cận trong điều kiện trong nước.

Tổ tư vấn cũng xác định không ghi nhận việc trùng lặp do đạo văn với các công trình đã công bố; kết quả kiểm tra độ trùng lặp nằm trong ngưỡng cho phép. Đề tài thể hiện sự kế thừa có chọn lọc, kết hợp với quá trình thực nghiệm độc lập và phân tích khoa học, tạo ra kết quả phù hợp với mục tiêu nghiên cứu.

Dù không phải nghiên cứu có tính mới tuyệt đối, dự án được đánh giá có tính sáng tạo, giá trị thực tiễn và phù hợp với năng lực nghiên cứu của học sinh phổ thông. Các phương pháp nghiên cứu được sử dụng là những phương pháp khoa học phổ biến, được công nhận rộng rãi; nhóm học sinh đã chủ động thiết kế thí nghiệm, lựa chọn vật liệu và xây dựng hệ số liệu riêng.

Theo Bộ GD&ĐT, các kết quả thẩm định cho thấy không có cơ sở kết luận dự án vi phạm liêm chính khoa học. Qua đó, cuộc thi tiếp tục khẳng định là sân chơi học thuật có ý nghĩa, góp phần phát hiện, bồi dưỡng năng lực nghiên cứu khoa học cho học sinh, đồng thời tăng cường hội nhập quốc tế.