Bất chấp bị Mỹ không kích, năng lực tên lửa của Iran cải thiện đáng kinh ngạc

Military Watch dẫn nguồn tin tình báo Mỹ cho biết chương trình tên lửa đạn đạo của Iran vẫn tiếp tục phát triển, dù nhiều nhà máy, cơ sở phóng và hạ tầng quân sự đã bị phá hủy hoặc hư hại.

Theo báo cáo, Iran vẫn giữ được năng lực nghiên cứu, sản xuất tên lửa đáng kể, đồng thời cải thiện độ chính xác, khả năng cơ động và mức độ an toàn của kho vũ khí trước các cuộc tập kích. Những đánh giá này làm dấy lên lo ngại tại Washington về hiệu quả lâu dài của chiến dịch không kích.

Mỹ và Israel bắt đầu chiến dịch quân sự quy mô lớn nhằm vào Iran ngày 28/2. Ngoài các cơ sở tên lửa, lực lượng hai nước còn tấn công hệ thống phòng không, cơ sở chỉ huy, nhà máy quốc phòng, hạ tầng hạt nhân và nhiều mục tiêu liên quan giới lãnh đạo Iran. Nhiều cơ sở dầu khí, điện, nước, công nghiệp và giao thông dân sự cũng bị ảnh hưởng.

Iran giữ khoảng 70% kho tên lửa

Đánh giá tình báo mật được truyền thông Mỹ công bố hồi tháng 5 cho thấy Iran vẫn duy trì khoảng 70% kho tên lửa trước chiến tranh và số lượng tương đương các bệ phóng di động.

Tehran cũng đã khôi phục khả năng tiếp cận 30 trong tổng số 33 cơ sở tên lửa dọc eo biển Hormuz. Tại một số địa điểm, tên lửa có thể được đưa ra ngoài bằng bệ phóng di động hoặc phóng trực tiếp từ bệ nằm trong khu phức hợp. Chỉ ba cơ sở được đánh giá là hoàn toàn chưa thể tiếp cận.

Tình báo Mỹ còn nhận định Iran đã tiếp cận trở lại khoảng 90% kho chứa và cơ sở phóng tên lửa ngầm trên toàn quốc. Các địa điểm này được xếp vào tình trạng hoạt động một phần hoặc toàn bộ.

Những số liệu trên trái ngược với tuyên bố trước đó của chính quyền Tổng thống Donald Trump rằng quân đội Iran đã bị “vô hiệu hóa” và không còn là mối đe dọa đáng kể.

Tuy nhiên, giới chức Mỹ bác bỏ một số nội dung được truyền thông đăng tải, cho rằng các cuộc không kích đã gây thiệt hại lớn cho ngành công nghiệp quốc phòng và năng lực sản xuất tên lửa, máy bay không người lái của Iran.

Cải tiến tên lửa để vượt hệ thống phòng thủ

Mối lo ngại lớn của Washington hiện nay là những cải tiến về độ chính xác, khả năng cơ động của tên lửa Iran.

Các thế hệ tên lửa đạn đạo mới và phương tiện lướt siêu vượt âm được cho là có khả năng thay đổi quỹ đạo trong giai đoạn cuối, khiến hệ thống phòng thủ khó tính toán đường bay và đánh chặn.

Iran cũng từng bước chuyển sang phát triển tên lửa sử dụng nhiên liệu rắn. Loại động cơ này giúp giảm thời gian chuẩn bị phóng, hạn chế nguy cơ bị phát hiện, đồng thời tăng khả năng cơ động của các xe mang, dựng và phóng tên lửa.

Trong suốt xung đột, Iran vẫn duy trì khả năng phóng tên lửa đạn đạo, tên lửa hành trình và máy bay không người lái tầm xa vào căn cứ Mỹ cùng các mục tiêu đồng minh trong khu vực.

Nhịp độ tấn công kéo dài khiến một số chuyên gia nhận định kho tên lửa ban đầu của Iran có thể lớn hơn đáng kể so với những ước tính trước chiến tranh của phương Tây.

Mạng lưới căn cứ ngầm khó bị phá hủy

Một trong những nguyên nhân giúp Iran duy trì năng lực tên lửa là hệ thống sản xuất, lưu trữ và phóng vũ khí được phân tán tại nhiều địa điểm.

Thay vì phụ thuộc vào một số nhà máy tập trung, Tehran xây dựng các dây chuyền dự phòng, kho chứa và cơ sở sản xuất nằm sâu trong núi. Nhiều địa điểm có nhiều đường hầm, bệ phóng và lối ra khác nhau, được thiết kế để chịu đựng những chiến dịch ném bom kéo dài.

Vì sao trực thăng mạnh nhất thế giới bị Iran bắn hạ?

Iran tuyên bố bắn hạ UAV MQ-9 của Mỹ

Các cuộc không kích có thể phá hủy công trình trên mặt đất, đường dẫn và cửa hầm, nhưng khó phá hủy toàn bộ khu phức hợp bên trong. Sau khi giao tranh tạm lắng, lực lượng Iran sử dụng máy xúc và thiết bị công trình để dọn đất đá, mở lại nhiều lối vào chỉ trong vài tuần.

Một số báo cáo và chuyên gia cho rằng Iran từng tiếp nhận kinh nghiệm của Triều Tiên trong phát triển tên lửa và xây dựng công trình quân sự ngầm. Các căn cứ được mô tả có nhiều tầng, đường hầm sâu và hệ thống vận chuyển nội bộ, giúp phân tán tên lửa cùng bệ phóng trước các cuộc tấn công. Tuy nhiên, quy mô và cấu trúc chính xác của mạng lưới này chưa thể được kiểm chứng độc lập.

Thách thức đối với chiến dịch không kích

Trước khi chiến sự bùng phát, nhiều nhà phân tích phương Tây dự đoán chiến dịch không kích kéo dài nhằm vào nhà máy, kho chứa và bệ phóng sẽ làm suy giảm nghiêm trọng khả năng tấn công của Iran.

Thực tế cho thấy hạ tầng tên lửa Iran có khả năng phục hồi nhanh hơn dự kiến. Các đợt tập kích chủ yếu làm gián đoạn hoạt động, phá hủy công trình trên mặt đất hoặc bịt lối vào hầm, thay vì loại bỏ hoàn toàn số vũ khí được cất giữ sâu dưới lòng đất.

Chiến dịch cũng khiến Mỹ và các đồng minh tiêu hao lượng lớn vũ khí chính xác và tên lửa phòng không. Các ước tính được Le Monde dẫn lại cho rằng Mỹ đã sử dụng khoảng 850 tên lửa hành trình Tomahawk và hơn 1.200 tên lửa đánh chặn Patriot trong những tuần giao tranh đầu tiên.

Điều này đặt Washington trước bài toán khó nếu xung đột tiếp tục kéo dài: Iran vẫn duy trì năng lực tấn công đáng kể, trong khi Mỹ và đồng minh phải cân đối kho tên lửa đánh chặn cùng các loại đạn chính xác cho những điểm nóng khác trên thế giới.