Bản tin “Thật - Giả, kiểm chứng” phát sóng trên VTV vào giờ vàng

“Thật - Giả, kiểm chứng” nằm trong khuôn khổ chiến dịch TinAI?. Bản tin sẽ chính thức lên sóng VTV1 vào lúc 19h55p ngày mai 1/8. Và phát lại trên một số nền tảng của VTV.

Bản tin sẽ cập nhật các vụ việc nổi bật trên không gian mạng, phân tích dấu hiệu nhận biết thông tin sai lệch, cảnh báo các xu hướng lừa đảo mới, đồng thời cung cấp kiến thức và công cụ giúp người dân chủ động bảo vệ mình trước những nội dung giả mạo được tạo ra bằng AI và các công nghệ mới.

Với việc phát sóng bản tin “Thật - Giả, kiểm chứng”, những người làm chương trình kỳ vọng sẽ từng bước hình thành văn hóa kiểm chứng trong cộng đồng, giúp người dân nâng cao khả năng nhận diện thông tin giả, hạn chế việc vô tình tiếp tay lan truyền tin sai sự thật và cùng chung tay xây dựng một không gian mạng lành mạnh, an toàn và đáng tin cậy.

“Thật - Giả, kiểm chứng” là hoạt động nằm trong khuôn khổ Chiến dịch TinAI?. Chiến dịch khởi động dưới sự bảo trợ của Bộ Công an, do Cục An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao phối hợp tổ chức cùng Liên minh Niềm tin số và Hiệp hội An ninh mạng quốc gia, cùng sự đồng hành của Tập đoàn Công nghệ Tài chính MoMo và Đài Truyền hình Việt Nam (VTV).

Chiến dịch được triển khai với thông điệp “Kiểm trước tin sau”, hướng tới xây dựng một phản xạ mới trong cộng đồng: trước khi tin tưởng, trước khi chia sẻ hay đưa ra quyết định từ một thông tin trên mạng, mỗi người cần dành thời gian kiểm chứng nguồn tin, bối cảnh và tính xác thực của nội dung.

Ông Nguyễn Thanh Lâm - Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Phó Trưởng ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương, Tổng Giám đốc Đài Truyền hình Việt Nam chia sẻ: "Thời lượng của bản tin này là 5 phút, nhưng những gì chúng tôi gửi gắm vào trong 5 phút ấy thì không nhỏ. Nó sẽ giúp cho chúng ta, mỗi người có 1 thói quen giản dị tức là dừng lại, chậm 1 nhịp trước khi tin tưởng, trước khi chia sẻ, đưa 1 thông tin lên trên không gian mạng.

Nội dung của chương trình sẽ đề cập đến những thủ đoạn giả giọng, giả mặt người thân, giả cơ quan chức năng… và cũng sẽ phản ánh một loại “giả” khác ít ồn ào hơn, nhưng để lại hậu quả lâu hơn. Đó là những cách hiểu sai, những quan điểm lệch lạc về các chính sách, các vấn đề của đất nước mình. Ví dụ một chính sách mới ban hành nhưng bị cắt gọn làm hiểu sai vấn đề; Một phát ngôn của lãnh đạo bị tách khỏi ngữ cảnh, giữ lại vài giây gây tranh cãi… một vụ việc bản chất là A, nhưng trên mạng lại được đẩy thành B, rồi được chia sẻ thành C…".

Ông Nguyễn Thanh Lâm cũng cho biết, thực tế có những việc lan truyền tin giả chỉ là do sự sợ hãi, vô ý, thiếu kiểm chứng.

Những người chia sẻ thông tin sai, không phải ai cũng là người xấu mà là do không có kỹ năng. Một trong những kỹ năng công dân thiết yếu là phải có kỹ năng số cơ bản, phải có trực giác, phản xạ - thậm chí phải là phản xạ vô thức giúp chúng ta phân biệt, không tham gia vào chuỗi giá trị phát tán tin giả.

“Chúng ta kiểm chứng để làm gì? Không phải chỉ để biết thật – giả, vạch trần cái xấu. Nếu chỉ để vạch trần cái xấu, chúng ta mới chỉ làm được một nửa công việc. Một nửa công việc còn lại quan trọng không kém, đó là chúng ta phải bảo vệ cái tốt. Thực tế, có những clip nói về việc tốt, điều đầu tiên chúng ta sẽ nghi ngờ đó là dàn dựng, là đánh bóng tên tuổi. Khi cái tốt bị nghi ngờ, người ta sẽ ngại làm điều tốt, ngại cả việc kể lại điều tốt. Đó mới là cái mất mát lớn, âm thầm gây tác hại lâu dài cho xã hội", Tổng Giám đốc VTV nói về lý do phải kiểm chứng tin.

Trước khi bản tin chính thức được phát sóng, Tổng Giám đốc VTV chia sẻ: "Khi thấy vụ việc nào cần kiểm chứng, hãy gửi cho chúng tôi. Khi thấy chương trình làm chưa đúng, cũng hãy gửi cho chúng tôi”.

Nói về việc xuất hiện ngay sau bản tin thời sự hàng ngày, ông cho hay: “Đó là chủ ý rất rõ của chương trình: Chiến dịch không phải chỉ làm vài ngày, mà phải là công việc hàng ngày, nằm trong dòng thông tin chính thống hàng ngày”.

Phát biểu tại buổi ra mắt Bản tin, Trung tướng Lê Xuân Minh - Ủy viên Đảng ủy Công an Trung ương, Bí thư Đảng uỷ, Cục trưởng Cục An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao - Bộ Công an, Chủ tịch Liên minh Niềm tin số cho biết: "Việc ra mắt Bản tin "Thật - Giả, kiểm chứng", do Ban Thời sự Đài Truyền hình Việt Nam phối hợp thực hiện cùng Lực lượng An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao, sẽ góp phần cung cấp tới công chúng một kênh thông tin ngắn gọn, chính thống và kịp thời về các vụ việc nổi bật, các thủ đoạn mới và những nội dung cần được kiểm chứng trên không gian mạng.

Chúng tôi kỳ vọng bản tin sẽ trở thành một cầu nối tin cậy giữa cơ quan chức năng, báo chí và người dân, góp phần lan tỏa những thông tin đã được xác minh, đồng thời nâng cao nhận thức và kỹ năng tiếp cận thông tin trong cộng đồng".