Băn khoăn tình tiết pháp lý trong vụ án chó Pitbull Pháp đi lạc

Từ việc “chuộc” chó Bull Pháp

Viện Kiểm sát nhân dân Khu vực 5- TP Hà Nội vừa ban hành cáo trạng truy tố các bị can Đặng Minh Tâm (SN 2006) và Trần Minh Thuận (SN 2006) về tội “Cướp tài sản” theo khoản 1, Điều 168 Bộ luật Hình sự. Vụ án đang gây nhiều tranh cãi khi tài sản bị cho là “chiếm đoạt” lại được cơ quan điều tra xác định thuộc sở hữu của chính bị can Tâm.

Theo hồ sơ, đầu tháng 1/2025, Tâm mua một con chó Pitbull Pháp đực và nuôi dưỡng ổn định. Đến ngày 22/11/2025, Tâm phát hiện chó bị lạc nên tổ chức tìm kiếm và đăng thông tin lên mạng xã hội.

Khoảng 17 giờ cùng ngày, Tâm nhận được tin nhắn qua Zalo từ các tài khoản “Đảo Pet” và “Trường Phạm”, gửi hình ảnh đúng con chó bị lạc và yêu cầu chuộc với giá 6 triệu đồng.

Cáo trạng nêu, khoảng 8 giờ ngày 22/11/2025, bà Nguyễn Thị Nguồn, nhân viên một quán ăn tại khu đô thị Tây Nam Linh Đàm (phường Hoàng Liệt, Hà Nội), phát hiện một con chó Pitbull Pháp màu đen chạy vào quán. Do không có nhu cầu nuôi, bà Nguồn nhờ đồng nghiệp là Phan Văn Việt (SN 1994, trú tại Phú Thọ) mang về.

Cùng ngày, anh Việt đăng bán con chó trên Facebook và được anh Phạm Xuân Trường (SN 2000, trú tại Hưng Yên) mua với giá 1.000.000 đồng. Sau khi mua, Trường thấy bài đăng tìm chó bị lạc và nhận ra sự trùng khớp nên liên hệ với Tâm. Sau đó, Trường “báo giá” 6 triệu đồng và cung cấp số điện thoại của Phạm Trường Giang (em trai Trường) để Tâm liên lạc.

Tâm gọi điện cho Giang để chuộc chó. Ban đầu, hai bên hẹn tại một quán cà phê ở khu Linh Đàm, sau đó đổi địa điểm sang khu vực đường Nguyễn Văn Linh, phường Long Biên.

Do không có bằng lái xe và lo ngại rủi ro, Tâm rủ bạn là Trần Minh Thuận đi cùng. Khi gặp Giang đang ngồi trên xe máy, chở lồng có hai con chó, Thuận điều khiển xe đâm vào đuôi xe của Giang và hỏi: “Mày có phải là thằng ăn trộm chó của tao không?”. Khi Giang chưa kịp giải thích, Thuận dùng mũ bảo hiểm đánh 3 phát vào đầu và người. Lúc này, cửa lồng chó bung ra, Tâm gọi tên “Sấm”, con chó nhận ra chủ. Sau đó, Thuận chở Tâm cùng con chó về nhà Tâm.

Cũng theo Cáo trạng, thời điểm mất chó Tâm không trình báo với cơ quan công an ngay mà đến ngày 24/11/2025 Tâm mới đến Công an phường Hoàng Liệt, TP. Hà Nội trình báo về việc bị lạc con chó trên.

Đến vướng vòng lao lý

Sau khi tiếp nhận đơn tố giác của Phạm Trường Giang, cơ quan chức năng đã khởi tố, truy tố Đặng Minh Tâm và Trần Minh Thuận về tội “Cướp tài sản”.

Theo cáo trạng, khoảng 17 giờ 45 phút ngày 22/11/2025, tại đường Nguyễn Văn Linh (phường Long Biên, Hà Nội), hai bị can đã dùng vũ lực chiếm đoạt một con chó Pitbull Pháp trị giá 4.500.000 đồng của Phạm Trường Giang. Thuận và Tâm bị bắt khẩn cấp, tạm giữ từ ngày 25/11/2025 đến ngày 4/12/2025 cơ quan điều tra hủy bỏ biện pháp tạm giữ. Hiện cả hai được tại ngoại, bị áp dụng biện pháp cấm đi khỏi nơi cư trú.

Kết luận định giá tài sản xác định con chó Pitbull Pháp màu đen có giá trị 4.500.000 đồng. Đáng chú ý, cáo trạng cũng xác định con chó là tài sản của Tâm và đã được cơ quan điều tra trao trả. Điều này làm dấy lên băn khoăn về cơ sở pháp lý khi tài sản thuộc quyền sở hữu của bị can nhưng hành vi vẫn bị coi là “chiếm đoạt”.

Theo một số chuyên gia pháp lý, tội “Cướp tài sản” được cấu thành khi có hành vi dùng vũ lực nhằm chiếm đoạt tài sản của người khác. Trong vụ việc này, yếu tố “dùng vũ lực” là rõ ràng, song yếu tố “tài sản của người khác” nhiều ý kiến cho rằng cần được xem xét thận trọng, khi tài sản được xác định thuộc về Tâm.

Bên cạnh đó, nguồn gốc pháp lý của con chó cũng cần được làm rõ. Theo quy định tại Điều 231 Bộ luật Dân sự 2015, người nhặt được gia súc bị thất lạc phải thông báo cho cơ quan có thẩm quyền. Việc tự ý giữ và mua bán tài sản khi chưa thực hiện nghĩa vụ này là chưa phù hợp quy định. Do đó, tính hợp pháp của các giao dịch tiếp theo, cũng như tư cách “bên thứ ba ngay tình”, cần được đánh giá toàn diện.

Một số ý kiến cho rằng, nếu người đang giữ con chó không có quyền sở hữu hợp pháp, việc Tâm lấy lại tài sản của mình khó có thể coi là hành vi “chiếm đoạt”. Tuy nhiên, hành vi sử dụng vũ lực vẫn có thể bị xem xét xử lý theo các tội danh khác, tùy vào tính chất, mức độ và hậu quả.

Ngoài ra, giá trị tài sản cũng là vấn đề cần làm rõ khi giá mua ban đầu chỉ 1.000.000 đồng, trong khi kết luận định giá là 4.500.000 đồng.

Các chuyên gia pháp lý cho rằng, việc định tội danh cần dựa trên việc xem xét đầy đủ các yếu tố cấu thành tội phạm, đặc biệt là yếu tố quyền sở hữu tài sản, đồng thời đánh giá toàn diện quá trình dịch chuyển tài sản để bảo đảm áp dụng pháp luật chính xác, thuyết phục.

Trong đơn gửi Báo Công lý, bố bị can Tâm bày tỏ nỗi xót xa khi chứng kiến con gái mình – một sinh viên còn dang dở giấc mơ giảng đường, chưa từng gây hại cho ai, nay phải đối diện với vòng tố tụng. “Là một người cha, nhìn con rơi vào hoàn cảnh này, tôi đau như có hàng nghìn mũi dao cứa vào lòng”, ông chia sẻ.

Vụ việc là lời cảnh báo về việc giải quyết mâu thuẫn, tranh chấp tài sản bằng hành vi tự phát, thiếu kiềm chế. Dù xuất phát từ việc đòi lại tài sản của mình, nhưng việc sử dụng vũ lực có thể đẩy những người trong cuộc vào vòng lao lý. Vì vậy, mọi tranh chấp cần được xử lý thông qua các cơ quan chức năng, trên cơ sở pháp luật, để tránh những hệ lụy đáng tiếc và bảo đảm quyền, lợi ích hợp pháp của các bên liên quan.

Báo Công lý sẽ tiếp tục thông tin về diễn biến vụ việc.