Loạt bài: "Pháo đài từ gốc"Bài 2: Giữ vững "Trận địa tư tưởng"

Khi Chi bộ là tuyến đầu trên không gian mạng và đời sống xã hội

Trong bối cảnh chuyển đổi số diễn ra mạnh mẽ, không gian mạng đã trở thành một “không gian xã hội mới”, nơi thông tin lan truyền với tốc độ chưa từng có, tác động trực tiếp đến nhận thức, tâm lý và hành vi của người dân. Cùng với những lợi ích to lớn, đây cũng là môi trường mà các thông tin sai trái, xuyên tạc, thù địch dễ dàng len lỏi, tác động vào nền tảng tư tưởng của Đảng.

Trước thực tiễn đó, nhiệm vụ bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng không còn dừng lại ở phạm vi các cơ quan chuyên trách, mà ngày càng đặt ra trực tiếp, thường xuyên đối với từng tổ chức cơ sở Đảng. Thực tiễn cho thấy, mọi luận điệu xuyên tạc, sai trái suy cho cùng đều hướng tới một mục tiêu: tác động vào nhận thức của người dân, làm suy giảm niềm tin đối với Đảng và Nhà nước. Do đó, nơi nào gần dân nhất, nắm bắt thông tin nhanh nhất, hiểu rõ tâm tư, nguyện vọng của Nhân dân nhất nơi đó chính là tuyến đầu của trận địa tư tưởng.

Ở cấp cơ sở, vai trò này được thể hiện rõ nhất qua hoạt động của các tổ chức cơ sở Đảng. Là “tế bào” của Đảng, các chi bộ, đảng bộ cơ sở không chỉ tổ chức thực hiện Nghị quyết, mà còn trực tiếp tham gia định hướng tư tưởng, ổn định dư luận, xử lý các vấn đề phát sinh từ thực tiễn.

Thực tế tại một số chi bộ tổ dân phố ở khu vực trung tâm Hà Nội cho thấy, việc bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng không phải là những nội dung trừu tượng, mà gắn chặt với từng tình huống cụ thể trong đời sống hằng ngày. Khi xuất hiện thông tin đa chiều về một chủ trương mới, khi có những băn khoăn trong nhân dân, khi mạng xã hội lan truyền thông tin chưa kiểm chứng, chính chi bộ là nơi đầu tiên phải vào cuộc.

Điểm đáng chú ý là cách tiếp cận không mang tính đối phó, mà chủ động từ sớm, từ xa. Thay vì chờ thông tin lan rộng rồi mới xử lý, các chi bộ đã tăng cường nắm bắt dư luận ngay từ đầu, bám sát các nguồn thông tin chính thống để kịp thời định hướng.

Chia sẻ với phóng viên, ông Nguyễn Văn Hiệp, Bí thư Chi bộ Tổ dân phố số 1, phường Cửa Nam, thành phố Hà Nội cho biết: “Xuất phát từ vai trò là hạt nhân lãnh đạo chính trị ở cơ sở, chi bộ chúng tôi xác định việc tổ chức thực hiện Nghị quyết phải gắn chặt với thực tiễn địa bàn, trong đó có nhiệm vụ bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng.

Thứ nhất, thường xuyên quán triệt sâu sắc các Nghị quyết, chỉ thị của Đảng, đặc biệt là Nghị quyết số 35 của Bộ Chính trị, tới toàn thể đảng viên và nhân dân; qua đó nâng cao nhận thức, cảnh giác trước âm mưu, thủ đoạn chống phá của các thế lực thù địch.

Thứ hai, tăng cường tổ chức sinh hoạt chuyên đề về đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch; đồng thời xây dựng lực lượng nòng cốt gồm những đảng viên có bản lĩnh chính trị vững vàng, có hiểu biết về công nghệ thông tin để tham gia định hướng, sàng lọc thông tin trên không gian mạng.

Thứ ba, phát huy vai trò tiên phong, gương mẫu của đảng viên trong việc sử dụng mạng xã hội; chủ động tham gia đấu tranh, phản biện những thông tin sai trái; đồng thời nâng cao ý thức cảnh giác, không chia sẻ, không lan truyền thông tin chưa được kiểm chứng.

Bên cạnh đó, chi bộ duy trì hiệu quả các kênh thông tin nội bộ, như nhóm Zalo, để kịp thời trao đổi, định hướng dư luận. Đồng thời, chú trọng công tác dân vận, gặp gỡ, trao đổi trực tiếp với các đối tượng dễ bị tác động nhằm tháo gỡ vướng mắc, ổn định tư tưởng”.

Trong mỗi buổi sinh hoạt, nội dung tư tưởng được đặt ở vị trí quan trọng. Không chỉ cập nhật tình hình thời sự, chi bộ còn dành thời gian để đảng viên trao đổi, phản ánh những vấn đề dư luận quan tâm, từ đó thống nhất nhận thức và cách thức xử lý.

Một điểm xuyên suốt trong công tác bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng tại cơ sở là sự kết hợp chặt chẽ giữa “xây” và “chống”.

“Xây” trước hết là nâng cao nhận thức chính trị, củng cố niềm tin của cán bộ, đảng viên và Nhân dân. Điều này được thực hiện thông qua việc quán triệt các Nghị quyết, chỉ thị của Đảng, đặc biệt là những nội dung liên quan đến đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái.

Tại cơ sở, việc quán triệt không dừng ở hình thức phổ biến văn bản, mà được triển khai linh hoạt, phù hợp với từng đối tượng. Nội dung được cụ thể hóa, gắn với thực tiễn, giúp người dân dễ hiểu, dễ tiếp cận và dễ đồng thuận.

Song song với đó, “chống” được xác định là nhiệm vụ thường xuyên, trực tiếp. Các chi bộ đã chủ động xây dựng lực lượng nòng cốt gồm những đảng viên có bản lĩnh chính trị vững vàng, có hiểu biết về công nghệ thông tin để tham gia định hướng dư luận trên không gian mạng.

Đây là điểm mới quan trọng trong bối cảnh hiện nay. Nếu trước đây, công tác tư tưởng chủ yếu diễn ra trong không gian thực, thì nay đã mở rộng sang không gian số, nơi mỗi đảng viên không chỉ là người tiếp nhận thông tin, mà còn là một “chủ thể truyền thông”.

Việc phát huy vai trò tiên phong, gương mẫu của đảng viên trong sử dụng mạng xã hội vì thế trở thành yêu cầu cấp thiết. Mỗi đảng viên không chỉ cần có “miễn dịch” trước thông tin xấu độc, mà còn phải có khả năng tham gia phản biện, định hướng thông tin một cách có trách nhiệm.

Không để “khoảng trống thông tin” xuất hiện

Một trong những bài học kinh nghiệm nổi bật từ thực tiễn cơ sở là: nơi nào chậm cung cấp thông tin chính thống, nơi đó dễ xuất hiện “khoảng trống thông tin”; và chính khoảng trống đó sẽ bị lấp đầy bởi các thông tin sai lệch.

Vì vậy, nguyên tắc “chủ động thông tin” được các chi bộ đặc biệt coi trọng.

Không chỉ thông qua các kênh chính thức như hệ thống truyền thanh hay các nền tảng điện tử, nhiều chi bộ đã tận dụng hiệu quả các nhóm thông tin nội bộ như Zalo để trao đổi, định hướng dư luận một cách nhanh chóng, kịp thời.

Khi có vấn đề phát sinh, thông tin được chia sẻ ngay trong nội bộ đảng viên, từ đó lan tỏa ra cộng đồng dân cư một cách có kiểm soát. Nhờ đó, những thông tin chưa chính xác thường được “chặn” từ sớm, không có cơ hội lan rộng.

Tuy nhiên, kinh nghiệm thực tiễn cũng cho thấy: thông tin trên không gian mạng chỉ là một phần. Quan trọng hơn vẫn là đối thoại trực tiếp với nhân dân.

Khi người dân được gặp gỡ, trao đổi, được giải thích cụ thể, rõ ràng, thì những băn khoăn sẽ nhanh chóng được tháo gỡ. Đây chính là “lợi thế không gian thực” mà các thế lực thù địch không thể có được.

Để thực hiện tốt vai trò tuyến đầu, bản thân mỗi chi bộ cũng phải không ngừng nâng cao năng lực, trước hết là thông qua việc đổi mới nội dung và phương thức sinh hoạt.

Thực tiễn cho thấy, những chi bộ duy trì sinh hoạt nền nếp, thực chất, gắn với các vấn đề cụ thể của địa bàn thường có khả năng xử lý tình huống tốt hơn, định hướng dư luận hiệu quả hơn.

Trong mỗi buổi sinh hoạt, việc phát huy dân chủ được đặc biệt coi trọng. Đảng viên được khuyến khích phát biểu thẳng thắn, trao đổi các vấn đề thực tiễn, phản ánh những diễn biến tư tưởng trong cộng đồng.

Sau thảo luận, cấp ủy tổng hợp, kết luận rõ ràng, tạo sự thống nhất cao. Chính quá trình này giúp hình thành “lá chắn tư tưởng” ngay từ nội bộ, trước khi lan tỏa ra xã hội.

“Đổi mới nội dung, phương thức sinh hoạt chi bộ là yêu cầu thường xuyên. Chúng tôi vừa bám sát các quy định, hướng dẫn của cấp trên, vừa chủ động, linh hoạt trong tổ chức thực hiện.

Trong mỗi buổi sinh hoạt, chi bộ đều dành thời gian cho nội dung sinh hoạt tư tưởng, cập nhật tình hình thời sự, lắng nghe ý kiến đảng viên về các vấn đề dư luận quan tâm. Các nội dung được thảo luận dân chủ, thẳng thắn; sau đó cấp ủy tổng hợp, kết luận rõ ràng, tạo sự thống nhất cao.

Đồng thời, tăng cường sinh hoạt chuyên đề, chú trọng chất lượng, bảo đảm mỗi buổi sinh hoạt thực sự thiết thực, hiệu quả”, ông Nguyễn Văn Hiệp, Bí thư Chi bộ Tổ dân phố số 1, phường Cửa Nam, thành phố Hà Nội cho biết

Bên cạnh đó, sinh hoạt chuyên đề được tăng cường, tập trung vào các nội dung thiết thực như nhận diện thông tin sai trái, kỹ năng sử dụng mạng xã hội, phương pháp tuyên truyền, vận động quần chúng.

Những nội dung này không chỉ giúp nâng cao nhận thức, mà còn trang bị kỹ năng cần thiết cho đảng viên trong bối cảnh mới.

Dù đạt được nhiều kết quả tích cực, công tác bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng tại cơ sở vẫn đối mặt với không ít khó khăn, thách thức.

“Khó khăn lớn nhất là trình độ, kỹ năng công nghệ thông tin của một bộ phận đảng viên, nhất là các đồng chí cao tuổi, còn hạn chế. Việc nhận diện, phân biệt thông tin trên không gian mạng chưa đồng đều. Bên cạnh đó, năng lực tham gia đấu tranh trực diện trên không gian mạng còn hạn chế. Do đó, cần tập trung nâng cao nhận thức, kỹ năng để mỗi đảng viên có thể tự “miễn dịch” trước thông tin xấu độc”, ông Nguyễn Văn Hiệp chia sẻ.

Bên cạnh đó, tính chất ngày càng tinh vi của các thông tin sai trái cũng khiến việc nhận diện trở nên khó khăn hơn. Nhiều thông tin được “ngụy trang” dưới dạng ý kiến cá nhân, thông tin đa chiều, khiến người tiếp nhận dễ bị nhầm lẫn.

Trước thực tế đó, việc nâng cao năng lực số cho đảng viên được xác định là giải pháp quan trọng.

Mô hình “bình dân học vụ số” được triển khai tại một số chi bộ là minh chứng cho sự chủ động, sáng tạo trong cách làm. Thông qua các buổi hướng dẫn trực tiếp, phù hợp với từng đối tượng, kỹ năng sử dụng công nghệ thông tin của đảng viên từng bước được nâng cao.

Khi mỗi đảng viên có thể tự “miễn dịch” trước thông tin xấu độc, thì sức đề kháng của cả tổ chức sẽ được củng cố.

“Thế trận lòng dân”: Nền tảng vững chắc nhất

Dù công nghệ có phát triển đến đâu, thì yếu tố quyết định vẫn là con người – cụ thể là niềm tin của nhân dân.

Thực tiễn cho thấy, đại đa số người dân luôn tin tưởng vào sự lãnh đạo của Đảng. Những bức xúc nếu có thường xuất phát từ các vấn đề cụ thể trong đời sống, chứ không làm thay đổi bản chất niềm tin chính trị.

Do đó, công tác bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng tại cơ sở không thể tách rời việc chăm lo đời sống nhân dân, giải quyết kịp thời các kiến nghị, bức xúc.

Khi người dân được lắng nghe, được giải quyết thỏa đáng, thì niềm tin sẽ được củng cố. Và khi niềm tin đã vững, thì mọi luận điệu xuyên tạc sẽ khó có thể tác động.

Nói cách khác, “thế trận lòng dân” chính là nền tảng vững chắc nhất để bảo vệ Đảng. Từ thực tiễn cơ sở có thể khẳng định: chi bộ không chỉ là nơi triển khai Nghị quyết, mà còn là tuyến đầu giữ vững trận địa tư tưởng của Đảng.

Thông qua việc kết hợp chặt chẽ giữa “xây” và “chống”, chủ động thông tin, tăng cường đối thoại, đổi mới sinh hoạt và nâng cao năng lực số, các chi bộ đang từng bước nâng cao hiệu quả công tác bảo vệ nền tảng tư tưởng trong bối cảnh mới.

Quan trọng hơn, chính từ những hoạt động cụ thể, thiết thực đó, niềm tin của Nhân dân được củng cố, tạo thành “lá chắn” vững chắc trước mọi thông tin sai trái.

Nếu “mạch dẫn” từ cơ sở giúp chủ trương của Đảng đi vào đời sống, thì chính các tổ chức cơ sở Đảng với vai trò tuyến đầu đang góp phần giữ cho “dòng chảy” đó không bị lệch hướng, không bị gián đoạn.

Đó cũng chính là cách “pháo đài từ gốc” được xây dựng và củng cố không phải bằng những khẩu hiệu, mà bằng hành động cụ thể, bằng sự gần dân, sát dân và vì dân trong từng việc làm hằng ngày.