Ba nghị quyết về xây dựng Đảng: Lấy kết quả thực tiễn làm thước đo

Tại Hội nghị toàn quốc nghiên cứu, học tập, quán triệt và triển khai thực hiện Nghị quyết Hội nghị lần thứ tư Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV diễn ra sáng 16/10, đồng chí Nguyễn Duy Ngọc, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Trưởng Ban Tổ chức Trung ương, đã trình bày những nội dung cốt lõi của ba nghị quyết về xây dựng Đảng, cùng được ban hành ngày 15/10/2026.

Trưởng Ban Tổ chức Trung ương nêu rõ, đây không phải là ba Nghị quyết riêng lẻ, mà là ba bộ phận gắn bó hữu cơ trong một chỉnh thể thống nhất, cùng giải quyết những vấn đề có ý nghĩa nền tảng và quyết định đối với năng lực lãnh đạo, cầm quyền của Đảng. Trong đó, xây dựng, chỉnh đốn Đảng và hệ thống chính trị tạo nền tảng vững chắc; đổi mới phương thức lãnh đạo, cầm quyền tạo bước chuyển về chất trong năng lực lãnh đạo, cầm quyền của Đảng; xây dựng đội ngũ cán bộ là khâu then chốt, quyết định kết quả tổ chức thực hiện. Ba Nghị quyết có trọng tâm riêng nhưng bổ sung, hỗ trợ lẫn nhau, không thể tách rời.

Việc đồng thời ban hành ba nghị quyết thể hiện bước phát triển mới trong tư duy và tầm nhìn chiến lược về xây dựng Đảng và hệ thống chính trị, hướng mạnh vào nâng cao năng lực lãnh đạo, cầm quyền, sức chiến đấu của Đảng và năng lực quản trị quốc gia; phát huy sức mạnh của cả hệ thống chính trị và Nhân dân, chuyển những chủ trương, quyết sách đúng đắn thành kết quả phát triển thực chất, nâng cao đời sống Nhân dân.

Xây dựng, chỉnh đốn Đảng gắn với nâng cao năng lực lãnh đạo

Đối với Nghị quyết số 31-NQ/TW về tăng cường xây dựng, chỉnh đốn Đảng và hệ thống chính trị trong sạch, vững mạnh toàn diện, đáp ứng yêu cầu phát triển của đất nước trong kỷ nguyên mới, đồng chí Nguyễn Duy Ngọc cho biết, nghị quyết xác định 5 quan điểm chỉ đạo, 4 định hướng trọng tâm và 7 nhóm nhiệm vụ, giải pháp. Một nội dung cốt lõi là nâng cao năng lực tự đổi mới, tự chỉnh đốn, tự hoàn thiện của Đảng, coi đây là yêu cầu thường xuyên, xuất phát từ chính nhu cầu phát triển của Đảng.

Theo đó, xây dựng, chỉnh đốn Đảng phải trở thành công việc tự giác, thường xuyên của mỗi tổ chức đảng, cán bộ, đảng viên. Mỗi tổ chức đảng phải tự nhận diện vấn đề, chủ động khắc phục hạn chế, sửa chữa khuyết điểm, hoàn thiện tổ chức và nâng cao chất lượng hoạt động. Quá trình này phải giữ vững nền tảng tư tưởng, mục tiêu, lý tưởng, đường lối đổi mới và các nguyên tắc tổ chức, hoạt động của Đảng, đồng thời đổi mới tư duy, phương pháp, cách thức tổ chức thực hiện phù hợp với thực tiễn.

Về mối quan hệ giữa xây và chống, nghị quyết tiếp tục khẳng định xây là cơ bản, chiến lược, lâu dài; chống phải kiên quyết, kiên trì, nghiêm minh, đồng thời bảo đảm tính giáo dục và nhân văn. Quản lý Đảng phải chặt chẽ từ tổ chức đến con người, từ phân công nhiệm vụ, thực thi quyền lực đến chấp hành nguyên tắc, chế độ công tác và trách nhiệm giải trình. Cùng với xử lý nghiêm vi phạm, phải nhận diện, khắc phục nguyên nhân, điều kiện làm phát sinh vi phạm; coi trọng cảnh báo, phòng ngừa từ sớm, từ xa, từ gốc.

Nghị quyết đề cao việc xây dựng Đảng thật sự là đạo đức, là văn minh; thực hành các chuẩn mực đạo đức cách mạng, văn hóa trong Đảng, trách nhiệm nêu gương và nói đi đôi với làm. Xây dựng Đảng phải thực sự dựa vào Nhân dân, gắn bó mật thiết và chịu sự giám sát của Nhân dân. Các tổ chức đảng phải thực hành dân chủ, lắng nghe, giải quyết kịp thời những vấn đề bức xúc, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp, chính đáng của Nhân dân.

Một yêu cầu được nhấn mạnh là gắn xây dựng, chỉnh đốn Đảng với nâng cao năng lực lãnh đạo, cầm quyền và hiệu quả phát triển đất nước. Chất lượng công tác xây dựng Đảng phải được kiểm chứng qua chất lượng hoạch định chủ trương, quyết sách, năng lực thể chế hóa, tổ chức thực hiện, tháo gỡ điểm nghẽn và phát huy các nguồn lực phát triển. Tổ chức đảng vững mạnh phải giữ vững nguyên tắc, đoàn kết, kỷ luật và có năng lực lãnh đạo hoàn thành tốt nhiệm vụ chính trị được giao.

Cùng với đó, nghị quyết yêu cầu đẩy mạnh chuyển đổi số toàn diện trong Đảng, đổi mới phương thức tổ chức, quản lý, điều hành và lãnh đạo trên cơ sở dữ liệu, công nghệ số. Hệ thống dữ liệu về tổ chức đảng, đảng viên và công tác xây dựng Đảng phải đầy đủ, chính xác, thống nhất, được cập nhật thường xuyên; việc kết nối, chia sẻ phải đúng quy định, bảo đảm nghiêm ngặt an ninh, an toàn thông tin, bảo vệ bí mật của Đảng và Nhà nước.

Đổi mới phương thức lãnh đạo, phân cấp, phân quyền rõ trách nhiệm

Với Nghị quyết số 29-NQ/TW về tiếp tục đổi mới, hoàn thiện phương thức lãnh đạo, cầm quyền của Đảng trong kỷ nguyên mới, đồng chí Nguyễn Duy Ngọc cho biết, nghị quyết xác định 5 quan điểm chỉ đạo, 3 mục tiêu và 7 nhóm nhiệm vụ, giải pháp chủ yếu. Yêu cầu xuyên suốt là bảo đảm Đảng lãnh đạo toàn diện, phát huy đầy đủ vai trò, thẩm quyền và trách nhiệm của các chủ thể trong hệ thống chính trị.

Đảng tập trung lãnh đạo bằng đường lối, chủ trương, định hướng chiến lược, công tác tư tưởng, tổ chức, cán bộ và kiểm tra, giám sát; quyết định hoặc cho chủ trương đối với những vấn đề lớn theo thẩm quyền. Nhà nước chủ động thể chế hóa, quản lý, điều hành, tổ chức thực hiện theo Hiến pháp và pháp luật. Mặt trận Tổ quốc và các tổ chức chính trị - xã hội phát huy vai trò đại diện, vận động, giám sát, phản biện xã hội; Nhân dân thực hiện quyền làm chủ. Phải khắc phục cả bao biện, làm thay và buông lỏng lãnh đạo, thiếu kiểm tra, giám sát.

Nghị quyết yêu cầu đổi mới phân công, phân cấp, phân quyền theo hướng rõ thẩm quyền, rõ trách nhiệm, gắn với kiểm soát quyền lực. Giao nhiệm vụ phải đi đôi với giao thẩm quyền, nguồn lực và điều kiện thực hiện tương ứng. Trung ương tập trung vào chiến lược, thể chế, chính sách lớn và kiểm tra, giám sát; cấp tỉnh tổ chức thực hiện, điều phối nguồn lực, liên kết phát triển; cấp xã chủ động giải quyết công việc, phục vụ Nhân dân, doanh nghiệp theo thẩm quyền. Cấp trên có trách nhiệm hướng dẫn, hỗ trợ, kiểm tra và tháo gỡ khó khăn.

Việc xây dựng và tổ chức thực hiện nghị quyết cũng phải đổi mới căn bản. Chủ trương, quyết sách phải được chuẩn bị kỹ, coi trọng tổng kết thực tiễn, dự báo, đánh giá tác động, nhận diện rủi ro và tham vấn các đối tượng liên quan. Chương trình, kế hoạch thực hiện phải được xây dựng đồng thời với quá trình chuẩn bị, ban hành nghị quyết, làm rõ mục tiêu, nhiệm vụ, cơ quan chịu trách nhiệm, nguồn lực, thời hạn và kết quả cần đạt. Văn bản của Đảng phải ngắn gọn, rõ ràng, thiết thực, dễ hiểu, dễ nhớ, dễ thực hiện và dễ kiểm tra, đánh giá.

Công tác kiểm tra, giám sát phải chủ động phòng ngừa, cảnh báo sớm, đồng hành với tổ chức thực hiện; qua đó phát hiện bất cập về cơ chế, chính sách và tháo gỡ điểm nghẽn. Đồng thời, nâng cao năng lực tham mưu chiến lược, dự báo, ứng dụng khoa học, công nghệ, dữ liệu và trí tuệ nhân tạo để hỗ trợ ra quyết định, theo dõi, đánh giá kết quả. Cấp ủy phải thường xuyên tiếp xúc, đối thoại, lắng nghe Nhân dân, kiểm chứng thông tin; lấy kết quả phát triển, chất lượng cuộc sống và sự hài lòng của Nhân dân làm thước đo quan trọng đối với hiệu quả lãnh đạo, cầm quyền.

Đánh giá cán bộ bằng kết quả, sản phẩm công việc cụ thể

Về Nghị quyết số 30-NQ/TW về tiếp tục xây dựng đội ngũ cán bộ các cấp và đổi mới căn bản, toàn diện công tác cán bộ đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới, đồng chí Nguyễn Duy Ngọc cho biết, nghị quyết xác định 5 quan điểm chỉ đạo, 3 khâu đột phá và 8 nhóm nhiệm vụ, giải pháp chủ yếu, với những mục tiêu cụ thể đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045.

Nội dung được nhấn mạnh trước hết là xuất phát từ yêu cầu nhiệm vụ để lựa chọn, xây dựng, phát triển đội ngũ. Phải xác định rõ chức năng, vị trí việc làm, năng lực cần thiết rồi mới lựa chọn, đào tạo, bố trí, sử dụng cán bộ phù hợp. Theo nội dung trình bày tại hội nghị, Bộ Chính trị đã kết luận chỉ đạo trong quý IV/2026, cả hệ thống chính trị phải hoàn thành xây dựng vị trí việc làm, làm cơ sở xác định biên chế, cải cách tiền lương và thực hiện các chính sách về cán bộ.

Đổi mới thực chất việc đánh giá cán bộ được xác định là điểm đột phá quan trọng nhất. Việc đánh giá phải lấy phẩm chất, năng lực, uy tín và đặc biệt là kết quả, sản phẩm công việc làm thước đo chủ yếu; kết quả, sản phẩm phải cụ thể, có thể kiểm chứng. Khi đánh giá phải xem xét tính chất, độ khó của nhiệm vụ, điều kiện thực hiện, nguồn lực được giao và đóng góp thực chất của từng cá nhân. Kết quả đánh giá phải được sử dụng thực chất trong đào tạo, bố trí, sử dụng, đề bạt, trọng dụng hoặc thay thế cán bộ.

Trưởng Ban Tổ chức Trung ương Nguyễn Duy Ngọc cho biết sẽ thống nhất thực hiện quy định mới về đánh giá cán bộ từ ngày 1/1/2027; đề nghị các cấp ủy, tổ chức đảng chủ động nghiên cứu, chuẩn bị điều kiện để triển khai thực hiện tốt quy định mới của Bộ Chính trị.

Nghị quyết yêu cầu đổi mới cơ chế phát hiện, tạo nguồn, lựa chọn, sử dụng cán bộ theo hướng rộng mở, thực chất; khắc phục tạo nguồn khép kín, cục bộ và chuẩn bị đội ngũ kế cận từ sớm, từ xa. Cần mạnh dạn phát hiện, đào tạo, bồi dưỡng, sử dụng cán bộ trẻ, cán bộ nữ, cán bộ người dân tộc thiểu số, cán bộ khoa học, kỹ thuật, người có năng lực nổi trội. Đồng thời, phát triển đội ngũ chuyên gia, cán bộ chuyên môn sâu, tạo điều kiện để người giỏi chuyên môn được ghi nhận, đãi ngộ tương xứng.

Cùng với tạo động lực cống hiến, nghị quyết yêu cầu khuyến khích, bảo vệ cán bộ dám đổi mới, sáng tạo vì lợi ích chung theo quy định; ghi nhận, trọng dụng, đãi ngộ xứng đáng người làm tốt. Phải thực hiện nghiêm việc rà soát, sàng lọc, bố trí lại, miễn nhiệm hoặc thay thế những người không đáp ứng yêu cầu; khắc phục tình trạng cán bộ yếu kém, trì trệ, né tránh trách nhiệm nhưng vẫn được bố trí, sử dụng kéo dài.

Kiểm soát quyền lực trong công tác cán bộ phải gắn với phân định rõ trách nhiệm của từng chủ thể. Người đứng đầu chịu trách nhiệm về nhận xét, đánh giá, tiến cử, giới thiệu và sử dụng cán bộ trong phạm vi thẩm quyền. Trách nhiệm của cấp ủy, người đứng đầu còn được đánh giá qua chất lượng đội ngũ và nguồn kế cận được chuẩn bị cho những nhiệm kỳ tiếp theo. Việc ứng dụng dữ liệu, công nghệ số, trí tuệ nhân tạo có vai trò hỗ trợ, không thay thế sự đánh giá toàn diện về cán bộ và trách nhiệm của tổ chức, cá nhân có thẩm quyền.

Về tổ chức thực hiện, đồng chí Nguyễn Duy Ngọc cho biết, Bộ Chính trị đã xây dựng chương trình hành động chung để triển khai đồng bộ ba nghị quyết. Chương trình xác định 5 nhóm nhiệm vụ chung, 3 nhóm nhiệm vụ đặc thù, với tổng số 39 nhiệm vụ; trong đó có 26 nhiệm vụ xác định thời hạn hoàn thành và 13 nhiệm vụ thực hiện thường xuyên. Các nhiệm vụ đã được phân công cụ thể cho các cơ quan, tổ chức liên quan.

Mỗi cấp ủy, tổ chức đảng phải cụ thể hóa chương trình phù hợp với chức năng, nhiệm vụ, tình hình thực tiễn; xác định vấn đề cần giải quyết, hạn chế cần khắc phục, kết quả cần đạt và thời hạn hoàn thành. Việc triển khai phải bảo đảm “6 rõ”: rõ người, rõ việc, rõ trách nhiệm, rõ thẩm quyền, rõ thời gian và rõ kết quả; tránh chồng chéo, trùng lặp, hình thức, phát sinh thêm thủ tục, hội họp, báo cáo không cần thiết.

Các cấp ủy phải trực tiếp lãnh đạo, chỉ đạo việc quán triệt, cụ thể hóa, tổ chức thực hiện. Người đứng đầu phải nêu gương, dám chịu trách nhiệm và biết dùng người; chủ động quyết định những việc thuộc thẩm quyền, trực tiếp giải quyết vấn đề khó, công tâm trong đánh giá, bố trí cán bộ. Mỗi cán bộ, đảng viên phải gắn học tập nghị quyết với tự soi, tự sửa, nâng cao năng lực, nhất là kỹ năng số; làm việc có kỷ luật, trách nhiệm, có sản phẩm và kết quả cụ thể.

Đồng chí Nguyễn Duy Ngọc nhấn mạnh, ngay trong năm 2027, cần tạo chuyển biến rõ nét về chất lượng tổ chức đảng, hiệu quả hoạt động của các cơ quan tham mưu, giúp việc và chất lượng đội ngũ cán bộ. Những chuyển biến phải được kiểm chứng qua thực tiễn, kết quả thực hiện nhiệm vụ chính trị, chất lượng giải quyết công việc và phục vụ người dân, doanh nghiệp. Yêu cầu đặt ra sau hội nghị là biến nhận thức thành hành động, biến chủ trương thành kết quả cụ thể.