Báo Công lý
Thứ Sáu, 05/6/2020

Sau 5 năm thi hành Luật Công chứng: Chưa dự liệu hết những vấn đề phát sinh

13/3/2013 08:56 UTC+7
Hệ thống công chứng phát triển nóng, có nơi quá nhiều văn phòng công chứng (VPCC) hoạt động; cấp phép hoạt động không minh bạch gây khiếu kiện tại một số địa phương...

Mặt khác, đội ngũ công chứng viên (CCV) yếu về trình độ, suy thoái về phẩm chất đạo đức còn nhiều, nhiều CCV vi phạm pháp luật;… trong khi Nhà nước thiếu các chế tài xử lý… là những bất cập rất đáng lo ngại được đưa ra tại Hội nghị tổng kết 5 năm thi hành Luật Công chứng do Bộ Tư pháp tổ chức ngày 12/3.

Tăng nhanh về số lượng

Sau 5 năm thi hành Luật Công chứng, cả nước có 625 tổ chức hành nghề công chứng, trong đó có 138 phòng công chứng và 487 văn phòng công chứng (bao gồm 352 VPCC hoạt động theo mô hinh doanh nghiệp tư nhân và 135 VPCC hoạt động theo mô hình công ty hợp danh). So với thời điểm trước khi Luật Công chứng có hiệu lực thi hành, cả nước phát triển thêm 484 tổ hành nghề công chứng.

Hiện nay, 60/63 tỉnh, thành phố trực thuộc TƯ đã có VPCC theo chủ trương xã hội hóa. Riêng Hà Nội có 86 VPCC, Tp. Hồ Chí Minh có 34 VPCC, Thanh Hóa 24, Nghệ An 22,… Các PCC chủ yếu nằm ở các thành phố lớn như Hà Nội, Tp. Hồ Chí Minh, tăng từ 5 đến 10 lần so với năm 2007.

 

Sau 5 năm thi hành Luật Công chứng: Chưa dự liệu hết những vấn đề phát sinh

Bộ trưởng Bộ Tư pháp phát biểu tại Hội nghị

 

Bên cạnh những ưu điểm nổi bật như, hoạt động công chứng được phát triển theo hướng chuyên nghiệp hóa, xã hội hóa, có tác động tích cực đến kinh tế - xã hội, tạo bước đột phá trong cải cách thủ tục hành chính, cải cách tư pháp… thì thực trạng về công chứng hiện nay đang là vấn đề đáng quan tâm.

 

Như sau 5 năm triển khai thi hành Luật Công chứng, chủ trương xã hội hóa công chứng được triển khai chưa đồng bộ, có địa phương phát triển nhanh, nóng về số lượng VPCC, cá biệt có nơi phát triển 11 tổ chức hành nghề công chứng trên một địa bàn cấp huyện. Ngược lại, một số địa phương lại không phát triển được VPCC hoặc phát triển chậm. Hoạt động của một số tổ chức hành nghề công chứng thiếu tính chuyên nghiệp, chưa có sự liên kết trong hành nghề, cơ sở vật chất chưa đáp ứng được yêu cầu, trình độ quản lý còn bất cập. Hiện tượng không tuân thủ nghiêm túc về trình tự, thủ tục, thời gian, địa điểm công chứng vẫn xảy ra.

 

Cạnh tranh không lành mạnh

 

Báo cáo tổng kết chỉ ra vẫn còn sự cạnh tranh không lành mạnh giữa các VPCC, một số VPCC còn bố trí điểm tiếp nhận hồ sơ công chứng ở các địa bàn ngoài trụ sở của mình để tiếp nhận yêu cầu công chứng; không niêm yết lịch làm việc, thu phí công chứng, thù lao công chứng cao hơn quy định, thu phí không ghi biên lai, không ghi hóa đơn hoặc thu cao hơn nhưng khi ghi hóa đơn chỉ bằng phí niêm yết; vi phạm quy định về lưu trữ hồ sơ công chứng hay trích lại phần trăm phí và thù lao công chứng cho người yêu cầu công chứng để thu hút người này sử dụng dịch vụ công chứng của tổ chức mình, đầu tư vốn vào các VPCC hay một tài sản được giao dịch nhiều lần… đã gây ảnh hưởng đến uy tín và sự phát triển không lành mạnh của hoạt động công chứng.

 

Việc đào tạo, phát triển đội ngũ CCV còn thiếu tính quy hoạch, một số địa phương số lượng CCV vượt quá nhu cầu  thực và ngược lại như Hà Nội có tới 282 người, trong khi địa phương khác như Lai châu, Tuyên Quang chưa đến 5 người. Bên cạnh đó, chất lượng đội ngũ CCV có trình độ chuyên môn nghiệp vụ, có tâm với nghề còn hạn chế. Còn nhiều CCV hạn chế về năng lực chuyên môn, kỹ năng hành nghề, chưa tuân thủ quy tắc đạo đức hành nghề công chứng, thậm chí một số CCV vi phạm pháp luật nghiêm trọng bị truy cứu trách nhiệm hình sự… Trong khi đó các quy định về quản lý nhà nước còn có những sơ hở lỏng lẻo, thiếu những chế tài mạnh xử lý những hành vi vi phạm; Việc cấp phép hoạt động các VPCC tại một số địa phương còn chưa công khai, minh bạch. 

Chưa dự liệu được những bất cập phát sinh

 

Theo bà Đỗ Hoàng Yến, Vụ trưởng Vụ Bổ trợ tư pháp, có 5 nguyên nhân chủ quan dẫn đến việc phát triển nóng nghề công chứng và những bất cập như đã nêu trên. Đó là, công tác theo dõi, giám sát việc tuân thủ pháp luật, tuân theo quy tắc đạo đức và ứng xử nghề nghiệp công chứng chưa được thực hiện hiệu quả, các vi phạm chưa được phát hiện kịp thời và xử lý nghiêm minh; Xã hội hóa công chứng mà chưa dự liệu hết được những vấn đề phát sinh; Quản lý nhà nước trong lĩnh vực này còn khá lỏng lẻo, chưa phát huy hết trách nhiệm chức năng quản lý trong lĩnh vực công chứng. Một bộ phận cán bộ làm công tác quản lý nhà nước về công chứng yếu kém về năng lực chuyên môn và đạo đức dẫn đến hiện tượng tiêu cực; Tiêu chuẩn bổ nhiệm CCV còn thấp nên thời gian qua số lượng CCV tăng cao nhưng chất lượng hạn chế; Một số VPCC còn chạy theo lợi nhuận nên thực hiện công chứng chưa theo yêu cầu của pháp luật, gây nên một số rủi ro trong hoạt động công chứng.

 

Trước những hạn chế, bất cập trên, Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hà Hùng Cường cho biết, sẽ đề xuất ban hành Luật sửa đổi bổ sung một số điều của Luật Công chứng. Theo đó, nội dung sửa đổi, bổ sung sẽ tập trung vào các vấn đề như: Điều chỉnh tiêu chuẩn CCV, đào tạo và những trường hợp không được  miễn nhiệm, bổ nhiệm CCV; Quy định về quản lý và hoạt động công chứng, quy hoạch tổ chức hành nghề công chứng; Bổ sung các quy định nhằm nâng cao vị trí, vai trò của công chứng, bổ sung các quy định bắt buộc công chứng các giao dịch về nhà đất nhằm bảo đảm an toàn pháp lý cho người dân;… Hiện nay, việc sửa đổi, bổ sung Luật Công chứng và xây dựng Luật Chứng thực đã được đưa vào chương trình xây dựng Luật, Pháp lệnh của Quốc hội khóa XIII.

 

Mai Thoa

Tag :

ý kiến của bạn

Sự kiện nổi bật