Năm nào cũng vậy, cứ đến ngày cuối cùng của tháng Giêng âm lịch, khi sương sớm vẫn còn vương trên tán lá, con gà vừa cất vang tiếng gáy thì cũng là lúc người dân xứ Lạng từ khắp các bản làng, nô nức rủ nhau xuống núi để đi hội Háng Đắp tại xã Lộc Bình, tỉnh Lạng Sơn.
.jpg)
Không biết có từ bao giờ, nhưng đã là người xứ Lạng chỉ cần nói về ngày hội Háng Đắp thì từ cụ già cho tới trẻ nhỏ cũng đều biết tới. Bởi vì với họ, Háng Đắp không chỉ là một ngày hội bình thường, mà đây là ngày để hẹn hò của những chàng trai, cô gái dân tộc Tày, Nùng bên những câu hát sli, lượn, họ vun đắp lại những kỷ niệm còn đang dang dở. Người đi hội không chỉ để xem, để chơi, mà còn để bạn cũ gặp nhau, người quen gặp nhau và có khi là để gặp lại những ánh mắt đã từng lưu luyến với nhau từ mùa hội năm trước.
Ngày hội đến, cứ như mặc định, các chàng trai, cô gái lại tạm thời thu xếp những chuyện đồng áng bận rộn, gác lại nương rẫy và cuộc sống thường nhật để đi hội. Cứ như vậy, hội Háng Đắp trở thành điểm hẹn của những nỗi nhớ âm thầm... Để từ đây, những câu hát sli, lượn cất lên như sợi dây kết nối tâm hồn với nhau. Họ hát cho nhau nghe, những lời hát là để hỏi thăm, để giãi bày, để thử lòng nhau qua từng câu đối đáp.

Thế rồi, chỉ một ánh mắt, một nụ cười xen giữa những câu hát cũng đủ làm con tim rung động. Những đôi trai gái tìm đến nhau giữa hội một cách không vội vàng, họ đứng bên nhau, cùng nhau hát để cho thời gian chậm lại trong từng nhịp thở.
Ban đầu chỉ là một giọng hát khe khẽ, như thử lòng người đối diện. Nhưng chẳng mấy chốc, cả một góc hội trở thành sân khấu của lời ca. Lời sli mượt mà như suối chảy, lời lượn da diết như gió núi. Chàng hát hỏi đường, hỏi tên, hỏi cả lòng người. Nàng đáp lại bằng những câu hát duyên dáng, lúc như trêu đùa, lúc lại sâu lắng đến nao lòng.

Chia sẻ với chúng tôi về ý nghĩa và giá trị của Lễ hội Háng Đắp, ông Đỗ Công Trung, Chủ tịch UBND xã Lộc Bình, tỉnh Lạng Sơn cho biết: Lễ hội Háng Đắp là cầu nối giữa quá khứ với hiện tại để cho thế hệ trẻ hôm nay hiểu về truyền thống quê hương của mình. Đây là sự kết tinh của một quá trình tiếp biến văn hóa lâu dài, bền bỉ, thể hiện ước mơ, nguyện vọng của cả một cộng đồng hướng về những điều tốt đẹp.
Có thể coi tinh hoa văn hoá của một cộng đồng được lắng đọng trong lễ hội, là sự thỏa mãn các nhu cầu về tín ngưỡng, tâm linh và giải trí. Đó cũng là nhu cầu giao lưu, học hỏi, sự đoàn kết, góp phần nâng cao đời sống văn hóa của cộng đồng dân cư.
Năm nay, Lễ hội Háng Đắp được tổ chức với nhiều hoạt động phong phú, hấp dẫn như chương trình biểu diễn nghệ thuật dân ca, dân vũ; trưng bày, giới thiệu các sản phẩm đặc trưng của địa phương; tổ chức thi đấu các trò chơi dân gian như kéo co, tung còn, đẩy gậy, bịt mắt bắt vịt… cùng các gian hàng ẩm thực, báo xuân phục vụ Nhân dân và du khách.
“Lễ hội còn góp phần bảo tồn, phát huy, quảng bá nét đẹp văn hóa truyền thống, vùng đất và con người Lộc Bình gắn với phát triển kinh tế, văn hoá, du lịch bền vững, đồng thời tạo không khí vui tươi, phấn khởi và động lực cho Nhân dân các dân tộc địa phương hăng hái thi đua lao động sản xuất phát triển kinh tế - xã hội, phấn đấu thực hiện các nhiệm vụ, mục tiêu, kế hoạch đã đề ra”, Chủ tịch UBND xã Lộc Bình chia sẻ thêm.


Khi mặt trời dần khuất về sau núi, ánh chiều đã nhuộm vàng cả không gian nhưng hội Háng Đắp vẫn chưa hề vơi đi sức nóng. Những nhóm người vẫn quây quần bên nhau, tiếng hát sli, lượn vẫn vang lên, hòa cùng tiếng gió núi, tạo nên một bản hòa ca vừa rộn ràng, vừa sâu lắng toả khắp không gian.
Rời Háng Đắng khi trời đã chập choạng tối nhưng lòng tôi vẫn còn thấy vương vấn! Với tôi Lễ hội Háng Đắp không chỉ là một ngày vui, mà đây còn là nơi để tôi lưu giữ những nét đẹp về văn hóa. Đây sẽ là một hành trình đáng nhớ, vì sự náo nhiệt, những làn điệu sli, lượn ngọt ngào và đặc biệt là sự ấm áp của tình người nơi miền biên viễn.