Lễ hội truyền thống Đền Tây Sơn - Di tích lịch sử văn hóa quốc gia

Lễ hội truyền thống Đền Tây Sơn, gắn với các hoạt động kỷ niệm 768 năm ngày sinh Chiêu Chinh Công chúa Trần Thị Hinh (con gái vua Trần Thánh Tông) được tổ chức trang trọng từ ngày 23 đến 25/3/2026 (tức ngày 5 đến 7/2 âm lịch) gồm phần lễ và phần hội.

Trong đó, phần lễ có Tế lễ, Lễ khai mạc, Lễ dâng hương và Lễ tạ; phần hội gồm các chương trình liên hoan văn nghệ, biểu diễn thái cực quyền, trò chơi dân gian truyền thống,…

Lễ hội Đền Tây Sơn được tổ chức hằng năm nhân dịp kỷ niệm ngày sinh của Đức Bà Chiêu Chinh Công Chúa. Lễ hội là dịp để cán bộ, và nhân dân phường Kiến An tôn vinh, tưởng nhớ công đức của tiền nhân, thể hiện đạo lý “uống nước, nhớ nguồn” của dân tộc Việt Nam. Đây cũng là một trong những hoạt động thiết thực góp phần bảo tồn, phát huy giá trị của di tích lịch sử văn hoá.

Thông qua lễ hội, địa phương và Ban quản lý di tích mong muốn tiếp tục quảng bá hình ảnh quê hương, con người nơi đây góp phần bảo tồn các giá trị di sản, thúc đẩy phát triển văn hóa - du lịch, xây dựng đời sống tinh thần ngày càng phong phú, lành mạnh.

Đền Tây Sơn tôn thờ Chiêu Chinh Công chúa Trần Thị Hinh, sinh năm 1258, là con gái vua Trần Thánh Tông. Bà nổi tiếng là người văn võ song toàn, giàu lòng nhân ái và sớm thể hiện tinh thần yêu nước.

Trong cuộc chiến chống quân Nguyên - Mông lần thứ hai (năm 1285), bà trở về quê mẹ Kha Lâm, chiêu mộ dân binh, tổ chức luyện tập võ nghệ, góp phần cùng triều đình đánh giặc giữ nước. Không chỉ có công trong sự nghiệp chống ngoại xâm, Chiêu Chinh Công chúa còn có công khai khẩn ruộng đất, mở mang chợ bến, xây dựng cầu cống, lập chùa, giúp đỡ người nghèo.

Sau khi qua đời, bà được nhân dân lập đền thờ, được vua Trần Anh Tông sắc phong là Chiêu Chinh công chúa Đại vương. Các triều vua sau nhà Trần sắc phong cho công chúa là Thượng Đẳng thần, Trinh Uyển tôn thần, tặng 8 chữ “Phương dung - Ý đức - Tế thế - An dân”.

Đền Tây Sơn tọa lạc trên một triền đất cao, thoáng mát, mặt chính hướng Tây Bắc được thiết kế theo kiểu chữ đinh gồm 3 gian tiền, 2 gian ống muống hậu cung.

Trước kia, mái đền được lợp ngói mũi hài cổ, không trang trí gì ngoài năm đường chỉ chạy song song theo bờ nóc mái. Tường và hồi trụ được xây bằng đá núi đánh thành tảng; hồi đốc được xây dựng theo kiểu bổ trụ giật tam cấp. Nóc mái được trang trí đơn sơ, ngoài 3 trụ đầu hình chữ nhật ở hai đầu đốc và hoa văn chữ triện thoáng sát trên đầu góc tàu lá mái. Đến năm 1915, ngôi đền được tôn tạo lại.

Trải qua thời gian, Đền Tây Sơn đã nhiều lần được trùng tu nhưng vẫn giữ được những giá trị văn hóa cổ xưa. Ngày 4/8/1992, Đền Tây Sơn được công nhận là di tích lịch sử văn hóa quốc gia.

Trước đó, tối ngày 22/3, tại Di tích lịch sử văn hóa quốc gia Đền Kha Lâm (phường Phù Liễn, TP. Hải Phòng) cũng trang trọng tổ chức khai mạc Lễ hội truyền thống đền Kha Lâm năm 2026. Lễ hội diễn ra từ ngày 22 đến ngày 24/3/2026.

Đền Kha Lâm (còn gọi là đền Vua Bà) tọa lạc tại tổ dân phố Kha Lâm 6, phường Phù Liễn, TP. Hải Phòng. Đây cũng là nơi tôn thờ Chiêu Chinh Công chúa Trần Thị Hinh.