Trang nghiêm Lễ giỗ Đệ Tam Tổ Trúc Lâm Huyền Quang Tôn giả

Lễ giỗ được cử hành trang nghiêm theo nghi thức truyền thống, là một trong những nghi lễ quan trọng của Lễ hội mùa Xuân Côn Sơn - Kiếp Bạc nhằm tưởng nhớ Đệ Tam Tổ Trúc Lâm Huyền Quang Tôn giả - bậc cao tăng có công lao to lớn trong việc phát triển Thiền phái Trúc Lâm và tôn tạo cảnh quan Côn Sơn.

Trong khói hương trầm mặc, các nhà sư, phật tử dâng hương, hoa, vật phẩm và tiến hành các nghi lễ cúng Phật, Thánh, Tam Tổ Trúc Lâm, chư vị thần linh.

Sau lễ giỗ, các đại biểu và nhân dân dâng hương tại nhà tổ, tháp Đăng Minh (Đăng Minh bảo tháp) - nơi đặt xá lị của Tổ Huyền Quang, phía sau chùa Côn Sơn.

Chiều tối cùng ngày, tại Côn Sơn sẽ diễn ra Lễ đàn Mông Sơn thí thực - nghi lễ Phật giáo mang ý nghĩa cầu siêu, bố thí cho các vong linh. Đây cũng là nghi lễ cuối cùng khép lại Lễ hội mùa Xuân Côn Sơn - Kiếp Bạc năm 2026.

Huyền Quang tên thật là Lý Đạo Tái, sinh tháng Giêng, năm Giáp Dần, niên hiệu Nguyên Phong thứ 4 (năm 1254), đời vua Trần Thái Tông, nguyên quán tại hương Vạn Tư (nay thuộc tỉnh Bắc Ninh).

Ngài là một trí thức tài năng, nổi tiếng về thơ văn, đỗ Trạng nguyên năm 20 tuổi, từng làm quan tại Viện Hàn lâm triều Trần. Sau đó, ngài từ bỏ chốn quan trường để xuất gia tu hành năm 51 tuổi, chuyên tâm học đạo và biên soạn, thuyết pháp kinh sách Phật học.

Năm 1317, ngài được Pháp Loa truyền y bát của Trúc Lâm và tâm kệ. Năm 1330, sau khi Pháp Loa viên tịch, Huyền Quang kế thừa làm Tổ thứ ba của Thiền phái Trúc Lâm. Ngài trụ trì chùa Thanh Mai trong 6 năm, sau dời sang Côn Sơn giáo hóa.

Tại đây, ngài cho tôn tạo, mở rộng chùa với nhiều công trình kiến trúc nổi tiếng như Cửu phẩm Liên hoa, Am Bạch Vân, xây dựng tăng viện đào tạo tăng ni, giảng kinh thuyết pháp và đưa Côn Sơn trở thành đại danh lam, đại tùng lâm.

Ngày 23 tháng Giêng năm Khai Hựu thứ 6 (năm 1334), Đệ Tam Tổ Huyền Quang viên tịch tại chùa Côn Sơn, thọ 80 tuổi.