Siết kỷ cương biểu diễn: Không thể để sân khấu “diễn mà như không diễn”

Công tác văn hóa, văn nghệ quý I/2026 tiếp tục duy trì ổn định, có chuyển biến tích cực; tuy nhiên, nhiều vấn đề đặt ra yêu cầu tăng cường quản lý, trong đó nổi lên tình trạng “biểu diễn không trung thực” (hát nhép) và lệch chuẩn trong hoạt động của một bộ phận nghệ sĩ.

Theo thông tin từ Hội nghị giao ban công tác văn hóa, văn nghệ quý I/2026, các hoạt động sáng tác, biểu diễn và phổ biến tác phẩm được triển khai liên tục, bám sát nhiệm vụ chính trị; nhiều chương trình, sự kiện có quy mô, chất lượng được nâng lên, góp phần lan tỏa giá trị văn hóa, khơi dậy tinh thần yêu nước, niềm tự hào dân tộc.

Bên cạnh kết quả đạt được, lĩnh vực văn hóa, văn nghệ vẫn còn bộc lộ một số hạn chế. Ở một số địa phương, việc đầu tư phát triển các loại hình văn học, nghệ thuật chưa đồng đều; hoạt động lễ hội còn biểu hiện hình thức, xu hướng thương mại hóa. Một số chương trình biểu diễn chưa tương xứng với quy mô tổ chức, có biểu hiện chạy theo thị hiếu, thiên về giải trí, thiếu chiều sâu nghệ thuật.

Đáng chú ý, tình trạng “biểu diễn không trung thực” có xu hướng gia tăng. Việc sử dụng bản ghi âm thay cho biểu diễn trực tiếp, không đúng với nội dung đã đăng ký với cơ quan quản lý, xuất hiện ở nhiều loại hình chương trình, đặc biệt trong dịp lễ, Tết. Thực trạng này không chỉ phản ánh hạn chế trong công tác tổ chức, kiểm soát chất lượng mà còn cho thấy ý thức nghề nghiệp của một bộ phận nghệ sĩ chưa được đề cao.

Theo đánh giá, hiện tượng này gây bức xúc trong dư luận, làm suy giảm niềm tin của công chúng, ảnh hưởng đến chuẩn mực nghề nghiệp và giá trị chân thực của nghệ thuật. Nếu không được chấn chỉnh kịp thời, có nguy cơ hình thành “thông lệ xấu”, tác động tiêu cực đến môi trường sáng tạo và tính chuyên nghiệp của lĩnh vực văn hóa, văn nghệ.

Cùng với đó, biểu hiện lệch chuẩn trong phát ngôn, hành vi của một bộ phận nghệ sĩ trên không gian mạng cũng được chỉ ra. Một số trường hợp khai thác yếu tố đời tư, giật gân hoặc xây dựng hình ảnh lệch chuẩn nhằm thu hút sự chú ý, gây phản cảm trong dư luận, ảnh hưởng đến định hướng thẩm mỹ, nhất là đối với giới trẻ.

Công tác quản lý hoạt động văn hóa, văn nghệ trên không gian mạng tiếp tục đối mặt với nhiều thách thức. Sự phát triển nhanh của các nền tảng số và ứng dụng trí tuệ nhân tạo đặt ra yêu cầu mới về kiểm soát nội dung, bản quyền và chuẩn mực đạo đức, trong khi hệ thống pháp luật hiện hành còn chưa theo kịp thực tiễn, thiếu cơ chế giám sát và chế tài hiệu quả, nhất là với các nền tảng xuyên biên giới.

Trước thực trạng trên, yêu cầu đặt ra là tiếp tục tăng cường công tác lãnh đạo, quản lý và định hướng; kiên quyết chấn chỉnh tình trạng biểu diễn không trung thực; đồng thời rà soát, hoàn thiện hệ thống quy định pháp luật, bảo đảm tính đồng bộ, minh bạch.

Cùng với đó, cần nâng cao hiệu quả kiểm tra, giám sát, xử lý nghiêm các vi phạm; tăng cường định hướng hoạt động của đội ngũ văn nghệ sĩ, nhất là trên không gian mạng; phát huy vai trò của các tổ chức nghề nghiệp trong việc giữ gìn chuẩn mực đạo đức, góp phần xây dựng môi trường văn hóa lành mạnh, bền vững.