Siết chặt phòng, chống lừa đảo trực tuyến

Lừa đảo trên không gian mạng tiếp tục diễn biến phức tạp

Thủ tướng Chính phủ vừa ký ban hành Chỉ thị số 30/CT-TTg về tăng cường công tác phòng ngừa, đấu tranh và xử lý hoạt động lừa đảo chiếm đoạt tài sản trong tình hình mới.

Theo Chỉ thị, thời gian qua, mặc dù các bộ, ngành, địa phương đã triển khai nhiều giải pháp và đạt được những kết quả tích cực, song tình hình tội phạm lừa đảo chiếm đoạt tài sản vẫn diễn biến phức tạp, nhất là các hành vi sử dụng công nghệ cao, lợi dụng không gian mạng, thương mại điện tử, thanh toán trực tuyến và quá trình chuyển đổi số để thực hiện hành vi phạm tội.

Đáng chú ý, các đối tượng thường xuyên thay đổi phương thức, thủ đoạn, hoạt động có tổ chức, mang tính xuyên quốc gia, triệt để khai thác thành tựu khoa học - công nghệ để che giấu hành vi, đối phó với lực lượng chức năng, gây nhiều khó khăn cho công tác điều tra, xử lý.

Trước thực trạng này, Thủ tướng yêu cầu các bộ, ngành, địa phương xác định công tác phòng, chống lừa đảo chiếm đoạt tài sản là nhiệm vụ trọng tâm, thường xuyên gắn với bảo đảm an ninh, trật tự và phát triển kinh tế - xã hội; không để hình thành các điểm, tụ điểm lừa đảo trên địa bàn quản lý.

Cùng với đó, các cơ quan chức năng phải đẩy mạnh tuyên truyền, phổ biến pháp luật, nâng cao nhận thức và kỹ năng nhận diện các thủ đoạn lừa đảo mới cho người dân; tăng cường ứng dụng nền tảng số, mạng xã hội và các phương tiện truyền thông để cảnh báo nhanh, rộng khắp về các phương thức, thủ đoạn lừa đảo.

Thủ tướng cũng yêu cầu chủ động rà soát, khắc phục những sơ hở trong quản lý nhà nước tại các lĩnh vực tiềm ẩn nhiều nguy cơ bị lợi dụng như ngân hàng, viễn thông, trung gian thanh toán, thương mại điện tử, đất đai, đầu tư, chứng khoán, bảo hiểm, y tế, giáo dục, du lịch và việc làm.

Đồng thời, đẩy mạnh ứng dụng khoa học công nghệ, chuyển đổi số; hoàn thiện, kết nối các cơ sở dữ liệu chuyên ngành với Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư nhằm phục vụ xác minh, phân tích, cảnh báo sớm các giao dịch có dấu hiệu vi phạm pháp luật. Việc chia sẻ dữ liệu giữa các cơ quan quản lý nhà nước, doanh nghiệp viễn thông, tổ chức tín dụng và đơn vị trung gian thanh toán cũng được yêu cầu triển khai đồng bộ để phục vụ công tác điều tra, xử lý tội phạm.

Đồng bộ nhiều giải pháp từ ngân hàng, thương mại điện tử đến xuất khẩu lao động

Đối với từng bộ, ngành, Chỉ thị giao nhiều nhiệm vụ cụ thể nhằm khép kín các "khe hở" mà tội phạm thường lợi dụng.

Trong đó, Bộ Công an được giao chủ trì phối hợp với Bộ Quốc phòng, Bộ Ngoại giao và các đơn vị liên quan nắm chắc tình hình từ sớm, từ xa đối với hoạt động của các đường dây lừa đảo có yếu tố nước ngoài; nghiên cứu, phát triển và ứng dụng các công nghệ hiện đại phục vụ phát hiện, cảnh báo và ngăn chặn lừa đảo trên môi trường số.

Ngân hàng Nhà nước được giao nghiên cứu sửa đổi các quy định pháp luật nhằm ngăn chặn tình trạng sử dụng tài khoản thanh toán, ví điện tử và Mobile Money không đúng thông tin chủ thể; triển khai hệ thống giám sát tự động, cảnh báo trực tiếp đối với các giao dịch bất thường có dấu hiệu liên quan đến hành vi lừa đảo; đồng thời tăng cường kiểm soát, chấm dứt tình trạng mở và sử dụng tài khoản "rác".

Bộ Tài chính có trách nhiệm tăng cường thanh tra, kiểm tra các lĩnh vực thuế, hải quan, chứng khoán, bảo hiểm, kế toán, kiểm toán, đấu thầu, phát hành trái phiếu, huy động vốn, đầu tư tài chính và hoạt động doanh nghiệp để kịp thời phát hiện các hành vi lợi dụng hoạt động tài chính nhằm lừa đảo chiếm đoạt tài sản.

Đối với Bộ Ngoại giao, Chỉ thị yêu cầu tăng cường hợp tác với các tổ chức quốc tế, doanh nghiệp cung cấp nền tảng số xuyên biên giới; đồng thời đẩy mạnh công tác bảo hộ công dân, cảnh báo người Việt Nam ở nước ngoài về các thủ đoạn tuyển dụng trá hình, dụ dỗ tham gia các tổ chức tội phạm.

Bộ Nội vụ được giao rà soát, hoàn thiện cơ chế quản lý hoạt động đưa người Việt Nam đi lao động, học tập, làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng; đồng thời phối hợp xử lý nghiêm các tổ chức, cá nhân đăng tải thông tin tuyển dụng, môi giới xuất khẩu lao động giả mạo hoặc lợi dụng để lừa đảo.

Trong lĩnh vực thương mại điện tử, Bộ Công Thương chủ trì rà soát, hoàn thiện các quy định pháp luật về thương mại điện tử, kinh doanh trực tuyến, kinh doanh đa cấp và bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng. Cơ quan này cũng được giao tăng cường quản lý các website, sàn giao dịch thương mại điện tử, nền tảng mạng xã hội có chức năng kinh doanh, hoạt động livestream bán hàng, tiếp thị liên kết; yêu cầu các nền tảng xác thực thông tin người bán, công khai minh bạch thông tin về tổ chức, cá nhân kinh doanh.

Đối với chính quyền địa phương, Thủ tướng yêu cầu người đứng đầu UBND các cấp chịu trách nhiệm toàn diện về công tác phòng, chống lừa đảo chiếm đoạt tài sản trên địa bàn; tăng cường tuyên truyền, phát huy phong trào toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc, xây dựng các mô hình phòng, chống tội phạm tại cơ sở.

Các địa phương cũng phải chủ động rà soát những lĩnh vực tiềm ẩn nguy cơ cao như ngân hàng, viễn thông, thương mại điện tử, đầu tư tài chính, bất động sản, xuất khẩu lao động; đồng thời tập trung triệt phá các đường dây lừa đảo sử dụng công nghệ cao, hoạt động liên tỉnh, xuyên quốc gia, nâng cao hiệu quả phối hợp giữa các cơ quan tiến hành tố tụng trong việc phong tỏa tài khoản, truy vết dòng tiền, thu hồi tài sản bị chiếm đoạt và xử lý nghiêm các hành vi vi phạm theo quy định của pháp luật.