Quy định 377 của Bộ Chính trị vừa ban hành về phân cấp quản lý cán bộ và quy hoạch, bổ nhiệm, giới thiệu ứng cử, tạm đình chỉ công tác, cho thôi chức vụ, từ chức, miễn nhiệm đối với cán bộ, đã nêu rõ các trường hợp cho thôi giữ chức vụ, từ chức, miễn nhiệm đối với cán bộ.
Theo quy định mới, việc cho thôi giữ chức vụ, từ chức, miễn nhiệm được thực hiện khi có đủ căn cứ, bảo đảm khách quan, kịp thời và đúng thẩm quyền. Không thực hiện việc cho thôi giữ chức vụ, cho từ chức đối với cán bộ thuộc trường hợp phải miễn nhiệm. Bên cạnh đó, khuyến khích cán bộ tự nguyện thôi giữ chức vụ, từ chức khi không còn đủ uy tín, năng lực hoặc có vi phạm nhưng chưa đến mức phải miễn nhiệm.
Năm căn cứ cho thôi giữ chức vụ
Theo đó, 5 căn cứ chính để xem xét cho thôi giữ chức vụ đối với cán bộ bao gồm:
Một là, người đứng đầu (trừ trường hợp bất khả kháng hoặc có thời gian giữ chức chưa đủ 1 năm) chịu trách nhiệm khi địa phương, cơ quan, đơn vị chỉ hoàn thành dưới 70% chỉ tiêu, nhiệm vụ trong năm hoặc không hoàn thành 5 chỉ tiêu kinh tế - xã hội cơ bản gồm: tốc độ tăng trưởng kinh tế, thu ngân sách nhà nước, giải ngân vốn đầu tư công, thu nhập bình quân đầu người và giảm tỷ lệ hộ nghèo.
Hai là, người đứng đầu hoặc cấp phó được giao phụ trách trực tiếp không hoàn thành các chỉ tiêu, kế hoạch được giao về xây dựng Đảng, phát triển kinh tế - xã hội, bảo đảm quốc phòng, an ninh theo đánh giá của cấp có thẩm quyền.
Ba là, cơ quan, đơn vị do cán bộ phụ trách ban hành hoặc tham mưu các quyết định, quy định, đề án, chương trình, dự án quan trọng bị kết luận không hiệu quả hoặc có nguy cơ gây hậu quả xấu. Cán bộ quan liêu, xa dân, không giải quyết kịp thời các kiến nghị chính đáng của nhân dân, doanh nghiệp, gây bức xúc trong dư luận, ảnh hưởng uy tín cơ quan, đơn vị, cũng thuộc diện xem xét.
Bốn là, người đứng đầu để xảy ra “điểm nóng” phức tạp kéo dài về quốc phòng, an ninh, trật tự, an toàn xã hội và bị kết luận gây hậu quả nghiêm trọng.
Năm là, người đứng đầu thiếu trách nhiệm, không kịp thời xử lý khi phát hiện cán bộ thuộc quyền vi phạm nghiêm trọng quy định của Đảng, pháp luật Nhà nước.
Chín trường hợp được xem xét cho từ chức
Cán bộ có thể tự nguyện xin từ chức trong 9 trường hợp, bao gồm: tự nhận thấy hạn chế về năng lực, uy tín; có trên 50% phiếu tín nhiệm thấp; vì lý do cá nhân; người đứng đầu để xảy ra tham nhũng, lãng phí, tiêu cực nghiêm trọng nhưng chưa đến mức bị kỷ luật; có 2 năm không liên tiếp bị xếp loại “không hoàn thành nhiệm vụ”; có hành vi vi phạm về phẩm chất chính trị, đạo đức, lối sống gây bức xúc trong dư luận; để người thân vi phạm pháp luật, sa vào tệ nạn xã hội; để người khác lợi dụng chức vụ, quyền hạn của mình trục lợi; hoặc không dám làm, đùn đẩy, né tránh trách nhiệm, gây hậu quả rất nghiêm trọng, dư luận xấu.
Tuy nhiên, cán bộ đang đảm nhận nhiệm vụ liên quan quốc phòng, an ninh quốc gia, nhiệm vụ trọng yếu, cơ mật mà việc từ chức có thể ảnh hưởng nghiêm trọng đến công tác thì không được từ chức.
Tương tự, cán bộ đang trong thời gian thanh tra, kiểm tra, kiểm toán, điều tra của cơ quan có thẩm quyền cũng không được xem xét từ chức.
Chín trường hợp bị miễn nhiệm
Cán bộ sẽ bị miễn nhiệm trong 9 trường hợp cụ thể.
Một là, bị kỷ luật cảnh cáo và bị đánh giá năng lực hạn chế, uy tín giảm sút, không thể tiếp tục đảm nhiệm chức vụ. Hai là, bị kỷ luật khiển trách liên quan đến nhiệm vụ từ hai lần trở lên trong một nhiệm kỳ. Ba là, có trên 2/3 phiếu tín nhiệm thấp. Bốn là, có hai năm liên tiếp bị xếp loại “không hoàn thành nhiệm vụ”.
Năm là, bị kết luận suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống; “tự diễn biến”, “tự chuyển hoá”; vi phạm quy định của Đảng, pháp luật Nhà nước, gây ảnh hưởng uy tín tổ chức, cá nhân. Sáu là, vi phạm tiêu chuẩn chính trị đến mức phải miễn nhiệm. Bảy là, người đứng đầu để cơ quan, đơn vị xảy ra tham nhũng, lãng phí, tiêu cực gây hậu quả rất nghiêm trọng. Tám là, người đứng đầu để cơ quan, đơn vị mất đoàn kết nghiêm trọng. Chín là, vi phạm quy định của Đảng, pháp luật Nhà nước đến mức phải miễn nhiệm theo kiến nghị của cơ quan có thẩm quyền.
Quy định mới này được xem là cơ sở quan trọng để nâng cao kỷ luật, kỷ cương trong công tác cán bộ, siết chặt trách nhiệm người đứng đầu, đồng thời đề cao tinh thần tự giác, nêu gương, liêm chính trong đội ngũ cán bộ, đảng viên.