Chống khai thác IUU

Phạt nặng hành vi tháo thiết bị giám sát tàu cá để ngăn chặn vi phạm IUU

Đức Trí • 19/11/2025 - 11:16

Hành vi tự ý tháo gỡ thiết bị giám sát hành trình trên tàu cá trong thời gian tàu đang hoạt động trên biển, nếu chưa đến mức bị truy cứu trách nhiệm hình sự, sẽ bị xử phạt từ 50 đến 100 triệu đồng.

Nghị định 301/2025/NĐ-CP, được Chính phủ ban hành ngày 17/11/2025, bổ sung nhiều quy định quan trọng nhằm siết chặt quản lý tàu cá và ngăn chặn tình trạng khai thác hải sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định (IUU).

Trong đó, hành vi can thiệp, vô hiệu hóa thiết bị giám sát hành trình (VMS) khi tàu cá đang hoạt động trên biển bị xử phạt là rất nghiêm khắc.

Theo đó, chủ tàu hoặc thuyền trưởng tự ý tháo bỏ thiết bị VMS trong quá trình đánh bắt khiến tàu không được giám sát theo quy định sẽ bị xử phạt từ 50 đến 100 triệu đồng.

Đây được xem là một trong những hành vi vi phạm phổ biến và tiềm ẩn nguy cơ cao che giấu hành trình, trốn tránh kiểm tra hoặc xâm phạm vùng biển nước ngoài.

Không chỉ xử phạt người vận hành tàu, nghị định còn quy định mức xử phạt tăng nặng đối với các trường hợp vô hiệu hóa tín hiệu, cố tình làm gián đoạn hoặc không duy trì việc truyền dữ liệu giám sát. Với tàu cá có chiều dài từ 15m đến dưới 24m, mức phạt có thể lên tới 100 - 300 triệu đồng, tùy theo mức độ và số lần tái phạm.

Đáng chú ý, các đơn vị cung cấp thiết bị VMS cũng phải chịu trách nhiệm pháp lý nếu cung cấp thiết bị không đạt tiêu chuẩn kỹ thuật, không đảm bảo truyền dữ liệu ổn định hoặc không khắc phục kịp thời lỗi kỹ thuật. Nhà cung cấp vi phạm có thể bị xử phạt từ 100–300 triệu đồng và buộc thu hồi, sửa chữa hoặc thay thế thiết bị không bảo đảm yêu cầu.

Thiết bị giám sát hành trình tàu cá của ngư dân.

Nghị định 301/2025/NĐ-CP cũng quy định rõ nghĩa vụ báo cáo trong trường hợp thiết bị mất kết nối. Nếu trong thời gian hoạt động trên biển, tín hiệu VMS bị gián đoạn mà chủ tàu không báo cáo vị trí định kỳ 6 giờ/lần, hành vi sẽ bị xử lý nghiêm theo nhóm vi phạm bổ sung.

Đối với hành vi có dấu hiệu tổ chức hoặc tiếp tay vi phạm, như cất giữ từ 2 thiết bị giám sát hành trình trở lên của các tàu khác mà không có giấy tờ hợp pháp chứng minh nguồn gốc, cơ quan chức năng sẽ chuyển hồ sơ sang cơ quan điều tra để xử lý theo quy định pháp luật hình sự.

Việc tăng mức xử phạt đối với các hành vi can thiệp thiết bị giám sát được xem là bước đi quan trọng trong nỗ lực của Việt Nam nhằm khắc phục cảnh báo “thẻ vàng” IUU của Ủy ban châu Âu. Các quy định mới kỳ vọng sẽ nâng cao ý thức chấp hành của ngư dân và thúc đẩy nghề cá phát triển bền vững, minh bạch.