Những mái nhà dựng bằng tình quân dân nơi Đông Bắc Tổ quốc

Ở nơi đầu sóng ngọn gió ấy, bộ đội biên phòng không chỉ là những người giữ đất, giữ đường biên, cột mốc. Họ còn là điểm tựa của dân bản, là người mang hơi ấm quân - dân đến từng mái nhà nghèo nơi biên cương Tổ quốc.

“Đồn là nhà, đồng bào là người thân”

Nơi vùng cao Hoành Mô, Ka Long hay Pò Hèn, công tác dân vận chưa bao giờ là những khẩu hiệu khô cứng. Với những người lính biên phòng, dân vận bắt đầu từ việc hiểu tiếng dân, ăn bữa cơm của dân, cùng xuống đồng, lên nương với dân.

Ông Lèo Xuân Phương - Bí thư Chi bộ, Trưởng thôn Cửa Khẩu, xã Hoành Mô chia sẻ, bà con nơi đây luôn xem bộ đội như người nhà. Không chỉ tuyên truyền pháp luật hay vận động bảo vệ đường biên, các cán bộ, chiến sĩ còn trực tiếp hướng dẫn người dân phát triển sản xuất, giữ gìn an ninh trật tự và gìn giữ bản sắc văn hóa dân tộc.

Giữa những ngày mưa rừng hay mùa đông buốt giá nơi biên giới, các chiến sĩ vẫn kiên trì thực hiện phương châm “4 cùng” - cùng ăn, cùng ở, cùng làm, cùng nói tiếng dân tộc để thật sự bước vào đời sống của đồng bào bằng sự chân thành.

Thượng tá Nguyễn Thanh Hoàng - Chính trị viên Đồn Biên phòng Cửa khẩu Hoành Mô cho biết, từ năm 2020 đến nay, đơn vị đã mở nhiều lớp học tiếng dân tộc cho cán bộ, chiến sĩ. Khi hiểu tiếng nói và phong tục của bà con, việc vận động người dân xóa bỏ hủ tục, xây dựng đời sống văn hóa mới hay giữ gìn các làn điệu dân ca truyền thống cũng trở nên gần gũi, hiệu quả hơn.

“Thấm nhuần phương châm “Đồn là nhà, biên giới là quê hương, đồng bào các dân tộc là anh em ruột thịt”, cán bộ, chiến sĩ luôn xác định phải sống cùng dân, hiểu dân và đồng hành cùng dân”, Thượng tá Hoàng nói.

Có lẽ bởi vậy mà những lời tuyên truyền về pháp luật, về bảo vệ chủ quyền biên giới không còn khô khan, mà dần thấm vào nhận thức của mỗi người dân vùng biên.

Thiếu tá Nguyễn Quang Hưng, cán bộ Đồn Biên phòng Pò Hèn, chia sẻ: “Khi hiểu được đời sống, phong tục, văn hóa tinh thần của bà con thì công tác vận động quần chúng sẽ gần gũi và thuận lợi hơn rất nhiều”.

Những mái nhà được dựng lại bằng tình quân dân

Ở biên giới, có những mái nhà cũ kỹ oằn mình qua nhiều mùa bão gió. Có những phận người lặng lẽ sống trong khó khăn, bệnh tật. Và cũng ở nơi ấy, những người lính quân hàm xanh đã góp từng ngày công, từng đồng lương để giúp dân dựng lại mái ấm.

Hưởng ứng phong trào “Chung tay xóa nhà tạm, nhà dột nát”, tháng 5/2025, Đồn Biên phòng Trà Cổ đã phối hợp cùng chính quyền địa phương hỗ trợ xây dựng nhà ở cho gia đình bà Vũ Thị Tâm ở khu 4, phường Bình Ngọc, TP. Móng Cái.

Gia đình bà Tâm là hộ đặc biệt khó khăn. Chồng bà từng tham gia quân ngũ, bị nhiễm chất độc da cam và đã qua đời. Người con trai cũng là nạn nhân chất độc da cam thế hệ thứ hai, con dâu bị khuyết tật nặng, cả gia đình nhiều năm sống trong căn nhà xuống cấp nghiêm trọng, không còn đảm bảo an toàn.

Biết hoàn cảnh ấy, cán bộ, chiến sĩ Đồn Biên phòng Trà Cổ đã góp 100 triệu đồng cùng nhiều ngày công để giúp gia đình bà xây lại ngôi nhà mới rộng khoảng 72m².

Trong ngày khởi công, những người lính biên phòng trực tiếp cùng bà con san gạt mặt bằng, vận chuyển vật liệu, dựng lên hy vọng mới cho một gia đình từng nhiều năm chật vật trong căn nhà cũ nát.

Không chỉ hỗ trợ xây nhà, những việc làm bình dị của người lính biên phòng còn hiện diện trong từng mái ngói được lợp lại sau bão, từng sân nhà được quét dọn giúp những người già neo đơn.

Sáng 11/11/2025, Chi đoàn Đồn Biên phòng Trà Cổ phối hợp cùng các lực lượng tại khu Đông Thịnh giúp gia đình bà Dương Thị Đo lợp lại mái nhà bị tốc mái sau mưa bão.

Bà Đo năm nay đã ngoài 60 tuổi, chân bị u hạch nên đi lại khó khăn. Chồng mất sớm, hai con trai làm ăn xa, cuộc sống của bà chủ yếu dựa vào người con gái làm thuê nuôi hai con nhỏ. Ngôi nhà cũ bị bão làm tốc mái nhưng gia đình không đủ điều kiện sửa chữa.

Biết hoàn cảnh ấy, cán bộ, chiến sĩ biên phòng cùng người dân địa phương đã đến giúp bà sửa lại mái nhà, dọn dẹp khuôn viên để bà có nơi ở an toàn hơn trước mùa mưa bão.

Những việc làm tưởng nhỏ bé ấy lại trở thành nguồn động viên lớn lao với người dân nơi biên cương. Bởi với họ, điều quý nhất không chỉ là vật chất, mà là cảm giác luôn có người đồng hành trong lúc khó khăn nhất.

Gieo “mầm yêu nước” từ những tiết học nơi biên cương

Song hành với chăm lo đời sống vật chất, các đơn vị biên phòng Quảng Ninh còn bền bỉ giữ gìn đời sống tinh thần và bản sắc văn hóa cho đồng bào dân tộc thiểu số.

Ở những đồn biên phòng vùng cao như Quảng Đức, Pò Hèn…, nhiều chương trình như “Xuân Biên phòng ấm lòng dân bản”, “Tiết học biên cương”, “Biên cương - Đêm hội trăng rằm” đã trở thành những hoạt động giàu ý nghĩa với người dân và học sinh vùng biên.

Trung tá Nguyễn Công Hưng - Chính trị viên Đồn Biên phòng Quảng Đức cho biết, đơn vị luôn xác định người dân là chủ thể trong việc bảo tồn văn hóa truyền thống. Các cán bộ, chiến sĩ am hiểu phong tục, tiếng nói của đồng bào được phân công trực tiếp bám bản, tuyên truyền, phục dựng lễ hội và vận động nhân dân giữ gìn nếp sống văn hóa.

Tại Đồn Biên phòng Pò Hèn, những “Tiết học biên cương” đặc biệt được tổ chức ngay bên cột mốc, đường tuần tra. Theo Trung tá Nguyễn Thế Cường - Chính trị viên đơn vị - bất kỳ cán bộ, chiến sĩ nào cũng có thể đứng lớp kể cho các em nhỏ nghe câu chuyện về biên giới, về sự hy sinh của cha ông để giữ từng tấc đất thiêng liêng của Tổ quốc. “Đó không chỉ là bài học lịch sử, mà là hành trình gieo mầm yêu nước cho thế hệ trẻ”, Trung tá Cường chia sẻ.

Khi lòng dân yên, biên cương sẽ vững

Những phòng đọc nhỏ nơi đồn biên phòng, những tủ sách đặt tại nhà văn hóa thôn bản, những buổi khám bệnh miễn phí hay những ngày cùng dân tuần tra đường biên… đã âm thầm tạo nên sự gắn kết bền chặt giữa quân với dân nơi biên giới.

Thực tế cho thấy, khi người dân có cuộc sống ổn định, hiểu pháp luật và tin yêu bộ đội, họ sẽ tự nguyện trở thành những “cột mốc sống”, cùng lực lượng biên phòng bảo vệ từng tấc đất quê hương.

Đại tá Vũ Văn Hưng - Chính ủy Ban Chỉ huy Bộ đội Biên phòng tỉnh Quảng Ninh khẳng định, cộng đồng các dân tộc nơi biên giới chính là lực lượng quan trọng trong xây dựng thế trận biên phòng toàn dân. Từ tình cảm gắn bó máu thịt ấy, người dân luôn xem bộ đội biên phòng như người thân trong gia đình, sẵn sàng sát cánh giữ gìn bình yên biên cương.

Những chuyến “lên bản làm dân vận” vì thế chưa bao giờ chỉ là những hoạt động phong trào. Đó là hành trình gieo niềm tin, dựng lại hy vọng và giữ gìn sự bình yên từ chính lòng dân nơi tuyến đầu Tổ quốc.

Bởi ở nơi biên cương, khi trái tim người lính hòa cùng nhịp sống của nhân dân, thì từng mái nhà được dựng lại, từng nụ cười được giữ gìn… cũng chính là thêm một cột mốc bình yên được dựng lên giữa đại ngàn.