Nguồn cung nhà ở xã hội tăng mạnh nhưng quy mô còn khiêm tốn

Trái với giai đoạn trước, phân khúc nhà ở xã hội trong năm 2025 đã ghi nhận những chuyển biến tích cực về tốc độ triển khai. Lũy kế đến nay, cả nước có 698 dự án nhà ở xã hội đang được triển khai, với quy mô khoảng 657.441 căn, tăng 13% so với cuối năm 2024.

Riêng trong năm 2025, cả nước đã hoàn thành 102.388 căn nhà ở xã hội, vượt 2% so với kế hoạch đề ra; đồng thời khởi công mới 85 dự án với quy mô 91.431 căn. Đáng chú ý, có tới 19 địa phương hoàn thành chỉ tiêu được giao, trong đó có nhiều đô thị lớn, nơi nhu cầu nhà ở rất cao như Hà Nội, TP.HCM, Hải Phòng, Đà Nẵng.

Dù nguồn cung nhà ở xã hội đã được cải thiện, nhưng quy mô vẫn còn rất khiêm tốn so với nhu cầu thực tế. Trong khi đó, thị trường nhà ở thương mại lại chủ yếu tập trung vào phân khúc trung – cao cấp, giá trị lớn, thiếu nghiêm trọng các sản phẩm có mức giá phù hợp.

Điều này khiến tình trạng lệch pha cung – cầu tiếp tục kéo dài, đặc biệt trong bối cảnh doanh nghiệp gặp nhiều khó khăn khi điều chỉnh giảm giá bán do chi phí phát triển dự án gia tăng, từ tiền sử dụng đất, chi phí vật liệu xây dựng đến chi phí pháp lý.

Trước thực trạng này, Bộ Xây dựng đã đề xuất nhiều nhóm giải pháp trọng tâm nhằm ổn định và phát triển thị trường bất động sản theo hướng bền vững. Trong đó, đáng chú ý là việc hoàn thiện thể chế theo hướng đơn giản hóa thủ tục hành chính, tăng cường phân cấp, phân quyền, đẩy mạnh chuyển đổi số; thúc đẩy phát triển nhà ở thương mại giá phù hợp và nhà ở cho thuê.

Đồng thời đẩy nhanh tiến độ các dự án để tăng nguồn cung; thành lập Quỹ nhà ở quốc gia; tháo gỡ vướng mắc pháp lý cho các dự án; nghiên cứu thành lập Trung tâm giao dịch bất động sản và quyền sử dụng đất do Nhà nước quản lý; đồng thời tăng cường thanh tra, kiểm tra và kiểm soát tín dụng, trái phiếu bất động sản.

Riêng đối với nhà ở xã hội, Viện Nghiên cứu đánh giá thị trường bất động sản Việt Nam (VARS IRE) cho rằng cần cải cách mạnh mẽ thủ tục đầu ra theo hướng hậu kiểm, tăng vai trò hỗ trợ của chủ đầu tư. Đặc biệt, trong bối cảnh bảng giá đất tại một số địa phương dự kiến tăng 25–30%, cần đánh giá kỹ tác động trước khi thực thi, phân tách rõ mục đích và hành vi sử dụng đất để áp dụng mức phù hợp, tránh đẩy giá nhà tăng cao, làm giảm sức hấp dẫn đầu tư và tạo thêm áp lực cho hoạt động sản xuất – kinh doanh.