Luật Phá sản (sửa đổi): Gỡ nút thắt thực hiện thủ tục phục hồi, phá sản

Theo các đại biểu, dự thảo Luật đã thể hiện một bước tiến lớn trong việc hoàn thiện thể chế kinh tế thị trường, đặc biệt là nguyên tắc ưu tiên thủ tục phục hồi và hài hòa lợi ích các bên liên quan, góp phần quan trọng cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh, lành mạnh hóa nền kinh tế theo tinh thần của các Nghị quyết Trung ương.

Đại biểu Nguyễn Danh Tú (Đoàn ĐBQH tỉnh An Giang) cho biết, dự thảo Luật đã có sự điều chỉnh quan trọng, chuyển nhiệm vụ Thẩm phán từ việc tự mình xác minh, thu thập tài liệu, chứng cứ sang vai trò hướng dẫn, yêu cầu người tham gia thủ tục phục hồi, phá sản, cùng các cơ quan, tổ chức liên quan thu thập, giao nộp, cung cấp tài liệu, chứng cứ.

Theo đại biểu, quy định này được xem là đã cập nhật tinh thần mới về thu thập chứng cứ theo Điều 15 Luật Tổ chức Tòa án nhân dân - nơi trách nhiệm thu thập bằng chứng thuộc về các bên liên quan chứ không phải Tòa án.

Đại biểu lưu ý, cần phải làm rõ thêm vai trò của Thẩm phán, bởi thủ tục phá sản, đặc biệt là phục hồi, có tính chất phức tạp và đặc thù rất lớn. Việc Tòa án không tự mình thu thập chứng cứ liệu có ảnh hưởng đến khả năng kiểm soát và thúc đẩy tiến trình giải quyết vụ việc, vốn đã bị kéo dài quá mức…

Góp ý vào dự thảo Luật, đại biểu Nguyễn Tâm Hùng (Đoàn ĐBQH TP. HCM) tán thành với sự cần thiết sửa đổi Luật Phá sản, đồng thời đồng tình với việc bổ sung nguyên tắc cơ bản và chính sách Nhà nước trong phục hồi, phá sản doanh nghiệp. Tuy nhiên, để cam kết hỗ trợ về thuế, tín dụng, lãi suất, đất đai thực sự đi vào cuộc sống, đại biểu đề nghị cần quy định rõ hơn thời điểm và cơ quan chịu trách nhiệm ban hành các chính sách cụ thể.

Theo đại biểu, nếu chỉ giao Chính phủ hướng dẫn thì có thể chậm trễ, làm giảm hiệu quả của thủ tục phục hồi vốn cần triển khai nhanh để giúp doanh nghiệp vượt qua khó khăn.

Về cơ chế thụ lý đơn yêu cầu phục hồi và phá sản, dự thảo có quy định trả lại đơn yêu cầu thủ tục phục hồi hoặc phá sản khi người nộp đơn không trung thực hoặc không nộp lệ phí, tạm ứng chi phí. Với đề xuất này, đại biểu Nguyễn Tâm Hùng đề nghị cân nhắc làm rõ tiêu chí xác định hành vi “không trung thực”, đồng thời bổ sung cơ chế xử lý trường hợp lợi dụng quy định miễn nộp lệ phí của người lao động hoặc cơ quan nhà nước, để cản trở hoạt động bình thường của doanh nghiệp, tránh tình trạng trục lợi.

Quy định Thẩm phán mở phiên họp giải quyết tranh chấp và quyết định có hiệu lực ngay là cần thiết để kiểm soát quyền lực tư pháp. Đại biểu đề nghị cần quy định rõ hơn thẩm quyền và căn cứ theo quy trình, bảo đảm tính minh bạch.