Làn sóng M&A ngân hàng được dự báo sẽ "bùng nổ" năm 2026

Thực tế, các ngân hàng luôn đối mặt với áp lực tăng vốn điều lệ để đáp ứng yêu cầu tăng trưởng tín dụng. Song hoạt động này cũng gặp không ít thách thức bởi dòng vốn đầu tư từ các cổ đông lớn vào ngân hàng ngày càng bị kiểm soát chặt chẽ nhằm ngăn ngừa tình trạng sở hữu chéo và thao túng hoạt động ngân hàng.

Vì thế, việc huy động vốn nước ngoài được các chuyên gia nhận định là một bước đi cần thiết để thực hiện các chiến lược tăng vốn dài hạn. Đối tác nước ngoài không chỉ giúp các ngân hàng bổ sung nguồn lực tài chính, mà còn tạo cơ hội tận dụng kinh nghiệm quản trị, nâng cao năng lực quản trị rủi ro theo các chuẩn mực quốc tế.

Các nhà đầu tư nước ngoài vẫn đang tiếp tục tìm kiếm cơ hội tại Việt Nam. Với hành lang pháp lý ngày càng hoàn thiện, giới phân tích tài chính nhận định, hình thức mua bán - sáp nhập (M&A) sẽ tạo ra những bước tiến quan trọng cho sự phát triển bền vững của ngành ngân hàng Việt Nam. Những thương vụ bán vốn tỷ USD của ngân hàng Việt vẫn đang trên bàn đàm phán và có thể sôi động hơn vào năm 2026.

Thương vụ đáng chú ý nhất là việc thoái vốn của “ông lớn” Vietcombank. Kế hoạch này đã được lập từ năm 2024, nhưng bị hoãn lại do tình hình thị trường chưa thuận lợi. Dự kiến, Vietcombank sẽ hoàn tất kế hoạch bán vốn trong năm sau.

Theo các chuyên gia, các thương vụ dự báo sẽ tạo nên những biến động lớn cho ngành tài chính trong nước và quốc tế. Việc bán vốn của Vietcombank không chỉ là cơ hội để nâng cao năng lực tài chính, mà còn giúp ngân hàng này tăng cường quy mô và cạnh tranh trong khu vực. Những thương vụ như thế này sẽ mở ra nhiều cơ hội mới cho các nhà đầu tư nước ngoài và giúp thu hút dòng vốn đầu tư mạnh mẽ vào ngành tài chính Việt Nam.

Ngoài Vietcombank, BIDV và một số ngân hàng khác cũng đang để ngỏ kế hoạch bán vốn cho nước ngoài.

Như tại Techcombank, ngân hàng này cũng đang cân nhắc bán 15% vốn cho nhà đầu tư chiến lược nước ngoài phù hợp. Đáng chú ý, khi room ngoại được nới lên, nhiều nhà băng đã và đang lên kế hoạch gọi thêm vốn ngoại trong năm nay hoặc năm tới nhằm tăng năng lực tài chính. Đây cũng là cơ hội cho các nhà đầu tư nước ngoài. Room sở hữu của nhà đầu tư nước ngoài tại ngân hàng thương mại nhận chuyển giao bắt buộc như MB, HDBank, VPBank được nới lên 49% theo Nghị định số 69/2025/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 01/2014/NĐ-CP về việc nhà đầu tư nước ngoài mua cổ phần của tổ chức tín dụng.

Giới phân tích tài chính cho rằng, động thái nới room ngoại được kỳ vọng sẽ tạo dư địa mới cho HDBank, MB và VPBank trong việc huy động vốn chiến lược, phục vụ mục tiêu tăng trưởng tài sản mạnh mẽ và duy trì tỷ lệ an toàn vốn trong bối cảnh nhu cầu vốn trung dài hạn ngày càng lớn.

VIS Rating nhận định, việc nâng trần sở hữu nước ngoài được kỳ vọng sẽ tạo điều kiện thuận lợi cho các ngân hàng thu hút đầu tư chiến lược, hỗ trợ tăng trưởng tài sản mạnh mẽ. Đáng chú ý, trong bối cảnh nhiều ngân hàng đặt mục tiêu tăng trưởng tổng tài sản trên 25%/năm, nhu cầu bổ sung vốn là rất cấp thiết. Ước tính, nếu không tăng vốn cổ phần hoặc phát hành trái phiếu tăng vốn cấp 2, Tỷ lệ An toàn vốn (CAR) của ngân hàng HDB, MBB và VPB có thể giảm 150-300 điểm cơ bản vào cuối năm 2026.

Trong khi đó, Công ty TNHH Chứng khoán ACB (ACBS) nhận xét, nghị định mới tạo điều kiện để các ngân hàng có thể phát hành tăng vốn cho cổ đông nước ngoài trong trường hợp có nhu cầu tăng vốn để bơm thêm vốn cho các ngân hàng yếu kém, qua đó đẩy nhanh quá trình tái cơ cấu.

Với HDBank, dù CAR khá cao (khoảng 14%), nhưng lại phụ thuộc vào trái phiếu cấp 2, nên nhu cầu tăng vốn cấp 1 để giảm chi phí vốn trong dài hạn là hiện hữu. VPBank cũng có CAR ở mức tương đương (xấp xỉ 14%) nhưng sử dụng nhiều trái phiếu vốn cấp 2 nên nhu cầu tăng vốn chưa cấp thiết.

Trong số 3 ngân hàng, HDBank được các chuyên gia phân tích ACBS đánh giá là ngân hàng có khả năng nới room ngoại sớm nhất, bởi hiện nhà băng này chưa có cổ đông chiến lược nước ngoài trong khi nhu cầu tăng vốn cấp 1 đang gia tăng. Room ngoại theo điều lệ của HDBank chỉ còn 0,65%, trong khi room tối đa theo luật còn dư 13,15%.