Làm rõ nhiều nội dung vướng mắc trong thi hành Luật Đất đai

Cuối phiên thảo luận tại hội trường về dự thảo Nghị quyết của Quốc hội quy định một số cơ chế, chính sách tháo gỡ khó khăn, vướng mắc trong tổ chức thi hành Luật Đất đai chiều 1/12, Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Trần Đức Thắng đã giải trình, làm rõ nhiều vấn đề được đại biểu quan tâm.

Theo Bộ trưởng Trần Đức Thắng, đa số đại biểu đồng tình với việc ban hành Nghị quyết để giải quyết những vướng mắc trong tổ chức thi hành Luật Đất đai. Một số ý kiến đề nghị tiếp tục rà soát sâu hơn để khơi thông nguồn lực phát triển, cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh.

“Những nội dung được đại biểu góp ý nhưng chưa đưa vào nghị quyết lần này sẽ tiếp tục được nghiên cứu, đánh giá toàn diện để xem xét trong quá trình sửa đổi Luật Đất đai, dự kiến trình Quốc hội vào năm 2027”, Bộ trưởng Thắng cho hay.

Liên quan đến nhóm vấn đề về thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ, tái định cư, theo Bộ trưởng Thắng, Luật Đất đai 2024 đã quy định 31 trường hợp Nhà nước thu hồi đất.

Tuy nhiên trong bối cảnh mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội ở mức hai con số, cần bổ sung các trường hợp mới: dự án trong khu thương mại tự do và trung tâm tài chính quốc tế; thu hồi đất để tạo quỹ đất thanh toán hợp đồng BT; tạo quỹ đất cho thuê tiếp tục sản xuất kinh doanh đối với tổ chức bị thu hồi; và thu hồi phần diện tích còn lại khi nhà đầu tư đã thỏa thuận được trên 75% diện tích và đạt trên 75% số người sử dụng đất.

Bộ trưởng cho biết, nhiều đại biểu đồng tình với cơ chế cho phép thu hồi phần diện tích còn lại khi vượt ngưỡng 75% về diện tích và người sử dụng đất; trong khi một số ý kiến đề nghị tăng tỉ lệ đồng thuận để hạn chế tranh chấp; ngược lại cũng có ý kiến đề nghị ngưỡng thấp hơn hoặc chỉ yêu cầu đáp ứng một trong hai điều kiện.

Cơ quan soạn thảo xác định đây là vấn đề đặc biệt nhạy cảm, cần đánh giá toàn diện trên các góc độ kinh tế - xã hội - an ninh - trật tự và quyền lợi hợp pháp của người dân. Do đó, dự thảo trao thẩm quyền quyết định cho Hội đồng nhân dân cấp tỉnh là cơ quan đại diện cho ý chí và quyền làm chủ của nhân dân xem xét việc thu hồi phần diện tích còn lại.

Về phương án bồi thường đối với diện tích thu hồi còn lại, Bộ trưởng nêu rõ dự thảo đã đưa ra hai phương án: Phương án một áp dụng bồi thường theo cơ chế thu hồi đất của Nhà nước.

Phương án hai bảo đảm người dân nhận mức bồi thường không thấp hơn trung bình giá đã thỏa thuận, phần chênh lệch do nhà đầu tư chi trả và được tính vào chi phí của dự án. Trên cơ sở ý kiến đại biểu Quốc hội, Chính phủ sẽ tiếp tục phối hợp với cơ quan thẩm tra để lựa chọn phương án trình Quốc hội.

Vấn đề tài chính đất đai, giá đất, bảng giá đất và hệ số điều chỉnh là nội dung được nhiều đại biểu quan tâm. Giải trình nội dung này, cơ quan soạn thảo cho rằng việc áp dụng bảng giá đất và hệ số điều chỉnh là giải pháp minh bạch và giúp đẩy nhanh tiến độ định giá, khắc phục những vướng mắc tồn tại hiện nay.

“Chính phủ sẽ quy định cụ thể cơ chế xây dựng bảng giá, hệ số điều chỉnh và phương pháp tính chi phí hạ tầng được trừ để đảm bảo công bằng và thuận lợi triển khai. Dự thảo cũng đã xử lý nội dung chuyển tiếp với các trường hợp đang xác định giá đất tại thời điểm nghị quyết có hiệu lực”, Bộ trưởng Trần Đức Thắng nêu rõ.