Kiến tạo nền tư pháp hiệu năng, hiệu quả, phục vụ nhân dân

Đến dự và chỉ đạo Hội nghị có ông Lê Hoàng Vương, Phó Chánh án TAND TP. HCM; cùng lãnh đạo 10 xã, phường và toàn thể Thẩm phán, Thư ký TAND khu vực 18.

Đây là diễn đàn quan trọng, hướng tới mục tiêu nâng cao chất lượng xét xử, phục vụ nhân dân ngày càng tốt hơn.

Nhìn thẳng vướng mắc, đề xuất giải pháp

TAND khu vực 18 TP.HCM được thành lập trên cơ sở sáp nhập TAND Dầu Tiếng và TAND TP. Bến Cát, tỉnh Bình Dương (cũ), có thẩm quyền trên địa bàn rộng gồm 10 xã, phường: Bến Cát, Chánh Phú Hòa, Hòa Lợi, Thới Hòa, Tây Nam, Long Nguyên, Thanh An, Long Hòa, Dầu Tiếng, Minh Thạnh. Mô hình mới đòi hỏi sự điều hòa, phối hợp liên ngành linh hoạt, chủ động hơn bao giờ hết.

Phát biểu khai mạc, Chánh án TAND khu vực 18 Ngô Văn Minh nhấn mạnh: Hội nghị là diễn đàn để thảo luận, xây dựng Quy chế phối hợp giữa Tòa án và chính quyền nhân dân nhằm tăng cường và nâng cao hiệu quả sự phối hợp trong công tác cung cấp thông tin, thu thập tài liệu, chứng cứ; thẩm định, định giá tài sản trong tố tụng dân sự và tham gia tố tụng trong việc giải quyết các vụ án dân sự, hành chính, thi hành án hình sự và công tác liên quan khác, đảm bảo việc giải quyết, xét xử, thi hành án hình sự kịp thời, đúng pháp luật của TAND; đồng thời không làm ảnh hưởng đến hoạt động của các cơ quan hành chính nhà nước

Hội nghị trao đổi thẳng thắn về những vấn đề đang phát sinh trên thực tế, bàn bạc giải pháp, thống nhất cơ chế phối hợp trong thời gian tới, bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của nhân dân.

TAND khu vực 18 hiện có 33 thẩm phán, 17 thư ký. Khối lượng án thụ lý hàng năm rất lớn, nhất là ở các lĩnh vực dân sự, hôn nhân, gia đình, thừa kế, tranh chấp đất đai và hình sự.

Tại Hội nghị, các đại biểu cùng nghiên cứu Dự thảo, nhiều Thẩm phán nêu tình trạng một số đương sự chống đối trong quá trình giải quyết án dân sự, không hợp tác, né tránh làm việc, thậm chí có hành vi lăng mạ, xúc phạm, cản trở công vụ. Thẩm phán đã vận động, giải thích nhưng bất thành;

Công tác tống đạt trong vụ án thừa kế gặp nhiều trở ngại; nhiều đương sự cố tình tránh né, gây khó khăn cho cơ quan tiến hành tố tụng. Đáng lo ngại khi có vụ, đương sự xô đẩy thư ký, gây hấn, Tòa lập biên bản đề nghị xử lý về hành vi gây rối trật tự công cộng, chống người thi hành công vụ. Hiện tượng trên dẫn đến việc đo đạc, thẩm định giá kéo dài.

Các Thẩm phán nêu rõ: Hành vi cản trở hoạt động tố tụng cần được xử lý nghiêm theo luật định; địa phương phải hỗ trợ kịp thời, đặc biệt là khi tiến hành đo đạc, xác minh, định giá tài sản. Cần xem xét khởi tố vụ án hình sự đối với hành vi có đủ yếu tố cấu thành tội gây rối trật tự công cộng hoặc chống người thi hành công vụ, nhằm răn đe và phòng ngừa chung.

Ngoài ra, các ý kiến thảo luận tại Hội nghị còn nêu rõ những bất cập trong công tác thi hành án hình sự tại xã, phường, vấn đề xác minh tiền án, tiền sự; cơ chế phối hợp trong định giá tài sản, lĩnh vực vốn được xem là “điểm nghẽn” của nhiều vụ án dân sự hiện nay.

Đại diện các xã, phường tham gia phát biểu, thảo luận đều đánh giá cao việc TAND khu vực 18 chủ trì tổ chức Hội nghị lần này.

Đại diện UBND xã Long Nguyên chia sẻ: Sự phối hợp trong thời gian qua vẫn còn vướng mắc ở nhiều khâu, đặc biệt là xác minh nhân thân, vận động đương sự, lập hồ sơ xử lý vi phạm. Vì vậy, Hội nghị là “bước khởi đầu quan trọng để cùng nhau gỡ những nút thắt tồn đọng”.

Đại diện Công an xã Thanh An cho biết, công tác lập hồ sơ xử lý đối tượng liên quan đến ma túy, trích lục tiền án, tiền sự còn gặp khó khăn. Các Thẩm phán đã cùng thảo luận, phân tích tại hội nghị về ý nghĩa của việc trích lục nhân thân, xác định ý nghĩa tài liệu để có căn cứ xử lý hành vi sử dụng trái pháp chất ma tuý, tránh không bỏ lọt tội phạm và bảo đảm xử lý đúng người, đúng tội theo luật định.

Về công tác định giá tài sản, đại biểu xã Minh Thạnh nhận định: “Chúng tôi rất phấn khởi khi có Quy chế phối hợp. Khi cơ chế rõ ràng, phương thức phối hợp thống nhất, việc đảm bảo an ninh trật tự và hỗ trợ Tòa xét xử sẽ hiệu quả hơn”.

“Công lý không thể chậm trễ”

Phát biểu chỉ đạo hội nghị, ông Lê Hoàng Vương, Phó Chánh án TAND TP.HCM đánh giá cao tinh thần xây dựng, cầu thị của TAND Khu vực 18 và các xã, phường thể hiện sinh động qua 14 ý kiến đóng góp, tháo gỡ khó khăn, hoàn thiện Quy chế phối hợp.

TAND khu vực 18 được thành lập trên địa bàn rộng, số lượng dân cư đông và tốc độ phát triển nhanh. Vì vậy, số lượng án mà đơn vị phải thụ lý trong thời gian rất cao.

Phó Chánh án Lê Hoàng Vương nêu vấn đề: Nhiều xã trong khu vực còn khó khăn, thu nhập người dân thấp; việc nộp tiền tạm ứng chi phí định giá đôi khi là gánh nặng. Việc nghiên cứu giải pháp hỗ trợ, giảm tải khó khăn cho người dân là rất cần thiết.

Một số vụ tranh chấp đất đai kéo dài do vướng đo đạc, định giá hoặc đương sự không hợp tác, dẫn đến kéo dài thời gian giải quyết vụ án…

Phó Chánh án nêu rõ cần xử lý nghiêm trường hợp hợp đương sự cố tình cản trở hoạt động đúng đắn của Toà án, chống người thi hành công vụ, gây rối trật tự công cộng. Ông đề nghị các ban ngành địa phương phối hợp chặt chẽ, không để các hành vi vi phạm lặp lại, bảo đảm tính nghiêm minh của pháp luật.

Về công tác xét xử trực tuyến, Phó Chánh án đề nghị Tòa án và các địa phương đẩy mạnh kết nối cơ sở vật chất với trại tạm giam, trại tạm giữ, giúp việc xét xử trực tuyến an toàn, tiết kiệm, hiệu quả.

Theo Phó Chánh án Lê Hoàng Vương, mục tiêu chung TAND khu vực 18 và chính quyền hướng tới là người dân trên địa bàn cảm nhận là nơi đáng sống. “Điều quan trọng nhất là chúng ta phối hợp nhịp nhàng để phục vụ người dân tốt hơn. Công lý không thể chậm trễ.”

Thay mặt TAND khu vực 18, Chánh án Ngô Văn Minh trân trọng tiếp thu các ý kiến chỉ đạo của lãnh đạo TAND TP.HCM và khẳng định đơn vị sẽ quán triệt sâu sắc Quy chế phối hợp đến toàn thể Thẩm phán, Thư ký và cán bộ công chức.

Ông đề xuất trong thời gian tới sẽ tổ chức Diễn đàn “Cơ quan tư pháp và chính quyền địa phương lắng nghe ý kiến nhân dân”, qua đó nắm bắt các khó khăn phát sinh từ cơ sở, phục vụ nhân dân tốt hơn.

Căn cứ kết quả thống nhất tại Hội nghị xây dựng Quy chế phối hợp giữa Tòa án và các cơ quan hành chính địa phương, TAND khu vực 18 đã ban hành Quy chế phối hợp.

Trước khi bế mạc Hội nghị, lãnh đạo TAND khu vực 18 cùng Bí thư, Chủ tịch UBND 10 xã, phường cùng ký kết Quy chế phối hợp liên ngành, đánh dấu bước chuyển quan trọng trong quan hệ phối hợp giữa Tòa án và chính quyền địa phương, kiến tạo nền tư pháp hiệu quả, phục vụ nhân dân ngày càng tốt hơn.