Khai thác hải sản bất hợp pháp: Lợi trước mắt, hại lâu dài

Đến dự chương trình có Đại tá Dương Xuân Dũng, Phó Chủ nhiệm Chính trị - BTL Vùng Cảnh sát biển 4; Đại tá Cao Văn Hồ, Chánh án Tòa án Quân sự Quân khu 9; ông Tạ Anh Tuấn, Phụ trách VPĐD Báo Công lý tại TP. HCM; ông Nguyễn Hữu Ngọc, Phó Trưởng Ban Tuyên giáo và Dân vận Tỉnh ủy An Giang; ông Lê Lâm Sơn, Phó Chánh án TAND tỉnh An Giang; ông Quách Văn Toàn, Phó Giám đốc Sở NN&MT tỉnh An Giang.

Tham dự chương trình còn có bà Đinh Trần Mộng Thúy, Chánh án TAND khu vực 7 – An Giang; Thượng tá Đặng Đức Huyền, Phó Chánh án Tòa án Quân sự khu vực Quân khu 9; Thượng tá Phạm Quốc Tuấn, Phó Chủ nhiệm Chính trị BCH Bộ đội Biên phòng tỉnh An Giang; bà Hoàng Thị Tho, Phó Bí thư Đảng ủy Chủ tịch HĐND xã Tây Yên; ông Huỳnh Văn Dẫn, Chủ tịch UBND xã Tây Yên, cùng đại diện Chi cục Thủy sản và Kiểm ngư, đặc biệt là sự có mặt của hơn 400 bà con ngư dân trên địa bàn xã Tây Yên.

Phát biểu khai mạc chương trình, Đại tá Dương Xuân Dũng, Phó Chủ nhiệm Chính trị BTL Vùng Cảnh sát biển 4 cho biết, nhằm tiếp tục triển khai thực hiện hiệu quả các Chỉ thị, Nghị quyết của Trung ương, Bộ Quốc phòng về tăng cường công tác chống khai thác hải sản bất hợp pháp, không báo cáo, không theo quy định, BTL Vùng Cảnh sát biển 4 phối hợp với Báo Công lý, Tòa án Quân sự Quân khu 9, Ban Tuyên giáo và Ban Dân vận Tỉnh ủy An Giang tổ chức buổi tuyên truyền chống khai thác IUU bằng hình thức “Phiên tòa giả định” trên địa bàn xã Tây Yên.

“Thông qua hoạt động này nhằm đưa pháp luật đến gần hơn với bà con nhân dân một cách trực quan, sinh động. Trong buổi tuyên truyền, BTL Vùng cũng sẽ tiến hành tọa đàm, trao đổi, giải đáp những thắc mắc của bà con quanh xung quy định của pháp luật về IUU, đồng thời trao tặng nhiều phần quà ý nghĩa cho bà con ngư dân, góp phần cùng địa phương đảm bảo an sinh xã hội trên địa bàn”, Đại tá Dương Xuân Dũng nhấn mạnh.

Nội dung phiên tòa giả định với tình huống cụ thể: Bà Lê Thị Cẩm Nhung và ông Nguyễn Nam Tiến cùng chung vốn mua và là chủ sở hữu 02 tàu cá mang số hiệu KG-9579-TS và KG-9580-TS; cả hai tàu đều được gắn thiết bị giám sát hành trình (VMS). Khoảng đầu tháng 02/2025, bà Nhung giao hai tàu cá trên cho Tiến quản lý, khai thác hải sản. Hai bên thỏa thuận miệng chia lợi nhuận theo tỷ lệ 30% cho bà Nhung và 70% cho Tiến sau khi trừ chi phí.

Sau khi tiếp nhận hai tàu, do muốn thu lợi nhuận cao hơn từ việc khai thác hải sản, Tiến nảy sinh ý định đưa tàu sang vùng biển nước ngoài để đánh bắt trái phép. Tiến trực tiếp quản lý tàu KG-9579-TS và thuê Lê Anh Tuấn làm thuyền trưởng quản lý, điều hành tàu KG-9580-TS, đồng thời giao cho Tuấn tuyển ngư phủ tham gia chuyến đi biển. Tuấn đã tuyển 13 ngư phủ cho cả hai tàu, ứng trước cho mỗi người 25 triệu đồng tiền công đi biển, thỏa thuận chia lợi nhuận theo tỷ lệ 6/4 và cam kết thưởng thêm nếu sản lượng khai thác vượt mức dự kiến.

Bị cáo Tuấn cũng được bị cáo Tiến giao liên hệ với môi giới tại M để mua thông tin lịch trình tuần tra của Hải quân nước này. Đồng thời, Tiến chủ động liên hệ với một đối tượng tên Tư Huân (không rõ lai lịch) để mua nam châm và được hướng dẫn cách làm gián đoạn hoạt động của thiết bị giám sát hành trình.

Theo kết luận điều tra, trong khoảng thời gian từ ngày 15/02/2025 đến ngày 21/05/2025, hai tàu cá mang số hiệu như trên có 19 lần làm gián đoạn hoạt động của thiết bị giám sát hành trình nhằm tránh sự phát hiện của cơ quan chức năng để sang đánh bắt hải sản trái phép tại vùng biển nước ngoài.

HĐXX nhận định, các hành vi đó của Nguyễn Nam Tiến và Lê Anh Tuấn là nguy hiểm cho xã hội, đã trực tiếp xâm phạm đến trật tự quản lý hành chính và ảnh hưởng nghiêm trọng đến công tác chống khai thác hải sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định (IUU) của Việt Nam có đủ yếu tố cấu thành cấu thành tội “Tổ chức cho người khác xuất cảnh trái phép” theo quy định tại điểm a khoản 3 Điều 348 BLHS và tội “Gây rối loạn hoạt động của phương tiện điện tử” theo quy định tại điểm đ khoản 3 Điều 287 BLHS.

Đến tham dự phiên tòa giả định từ sang sớm, ông Võ Văn Hoan, chủ tàu cá ở ấp Kinh Xáng, xã Tây Yên cho biết, gia đình có 5 tàu cá, qua phiên theo dõi phiên tòa, ông đã nắm bắt thêm nhiều quy định pháp luật về khai thác hải sản. Sau phiên tòa ông sẽ phổ biến các quy định của pháp luật về khai thác hải sản cho ngư phủ, để ngăn ngừa việc vi phạm trong đánh bắt hải sản.

“Việc khai thác hải sản bất hợp pháp có thể có lợi cho cá nhân gia đình nhưng gây thiệt hại lâu dài cho ngành thủy sản vì xuất khẩu khó khăn do vi phạm khuyến nghị của Ủy ban châu Âu”, ông Hoan chia sẻ.

Anh Lê Thanh Hùng ( SN 1991, ngụ ấp Rạch Cốc, Tây Yên, An Giang (chủ tàu AG 28607-TS) cho biết: "Do công việc ngoài biển nhiều, chúng tôi chưa nắm hết được những quy định khi đánh bắt, nhờ phiên tòa hôm nay tôi biết thêm được nhiều điều quy định trong việc đánh bắt, qua đó, chú ý và cẩn thận kiểm tra các thiết bị giám sát hành trình, giấy tờ ra khơi cũng như những vùng biển được đánh bắt mà nhà nước mình quy định".

Ông Trần Văn Ca (SN 1956, ngụ tại ấp Thứ Nhất, xã Tây Yên, tỉnh An Giang) cho biết, gia đình ông mưu sinh bằng nghề đánh bắt. Nay được chứng kiến phiên tòa mới biết trong việc đánh bắt hải sản có những điều được làm và không được làm, mình làm sai không chỉ trả giá bằng tù tội mà còn ảnh hưởng tới hình ảnh nước mình. Sau phiên tòa này, bản thân sẽ về nhắn nhủ lại với con cháu đang trực tiếp ngoài khơi xa phải lưu ý, đánh bắt vùng biển được cho phép để đúng quy định pháp luật.

Theo các tài liệu có trong hồ sơ vụ án và diễn biến tranh tụng tại phiên tòa, HĐXX tuyên phạt Nguyễn Nam Tiến 9 năm 6 tháng tù và bị cáo Lê Anh Tuấn 8 năm tù về tội “Tổ chức cho người khác xuất cảnh trái phép” và tội “Gây rối loạn hoạt động của phương tiện điện tử”. Thời hạn chấp hành hình phạt tù tính từ ngày tạm giam (ngày 25/05/2025).

Theo ban tổ chức, việc tổ chức phiên tòa giả định đưa ra xét xử vụ án hình sự tội phạm liên quan đến khai thác hải sản bất hợp pháp, xâm phạm đến phát triển thủy sản bền vững, nhằm tiếp tục thực hiện Chỉ thị số 32-CT/TW ngày 10/4/2024 của Ban Bí thư về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác chống khai thác thủy sản bất hợp pháp, không báo cáo, không theo quy định và phát triển bền vững ngành thủy sản; Nghị quyết số 52/NQ-CP ngày 22/4/2024 của Chính phủ về Chương trình hành động và Kế hoạch của Chính phủ triển khai thực hiện Chỉ thị số 32-CT/TW; Công điện số 122/CĐ-TTg ngày 25/7/2025 của Thủ tướng Chính phủ về yêu cầu các bộ ngành, địa phương tăng cường công tác chống khai thác IUU.

Dịp này ban tổ chức đã trao tặng 20 ảnh Bác Hồ, 20 cờ Tổ quốc, 20 túi thuốc cho chủ tàu cá đang vươn khơi bám biển. Đồng thời BTL trao tặng 25 suất quà mỗi suất 1 triệu đồng cho các gia đình ngư dân gặp khó khăn.

Một số hình ảnh tại chương trình: