Hành trình để di sản văn hóa thành tài sản

Tọa đàm có sự góp mặt của nhiều chuyên gia văn hóa, nhà khoa học của Việt Nam và Trung Quốc.

Chương trình nhằm tìm ra giải pháp thiết thực để biến nguồn lực di sản văn hóa thành tài sản, góp phần tăng trưởng kinh tế của Thủ đô.

Theo Sở Văn hóa và Thể thao Hà Nội, với bề dày di sản hơn một nghìn năm văn hiến, Hà Nội là địa phương có mật độ di sản dày đặc bậc nhất cả nước, với 6.489 di tích lịch sử - văn hóa, gần 1.793 di sản văn hóa phi vật thể được kiểm kê (trong đó có 6 di sản vật thể và phi vật thể được UNESCO vinh danh, 22 di tích và cụm di tích quốc gia đặc biệt, 1.165 di tích cấp quốc gia, 1.600 di tích cấp thành phố, 59 di sản được ghi vào danh mục quốc gia về văn hóa phi vật thể), 351 bảo vật quốc gia, 22 bảo tàng ngoài công lập, 131 nghệ nhân được Chủ tịch nước phong tặng danh hiệu vinh dự Nhà nước “Nghệ nhân Nhân dân” và “Nghệ nhân Ưu tú” lĩnh vực văn hóa phi vật thể và 1.350 làng nghề truyền thống.

Hà Nội cũng là địa phương đầu tiên tham gia Mạng lưới các Thành phố Sáng tạo của UNESCO, đánh dấu bước chuyển mình quan trọng. Trong 3 năm gần đây, hàng loạt sự kiện văn hóa - sáng tạo - công nghệ quy mô lớn đã được tổ chức: Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội, Triển lãm Nghệ thuật số, Lễ hội Áo dài, Lễ hội Ẩm thực Hà Nội...

Những sự kiện ấy không chỉ tạo nên những “khoảnh khắc đáng nhớ” trong đời sống văn hóa tinh thần nhân dân mà còn nâng tầm thương hiệu văn hóa Hà Nội trên trường quốc tế. Theo bình chọn của tạp chí Time Out (Anh), Hà Nội xếp thứ 9 trong 20 điểm đến văn hóa hàng đầu thế giới năm 2025.

Tại tọa đàm, các chuyên gia văn hoá của Việt Nam và Trung Quốc cũng đưa ra những đánh giá, bài học trong quá trình phát triển công nghiệp văn hoá, biến các nguồn lực văn hóa thành tài sản có giá trị.

Chia sẻ kinh nghiệm riêng cho việc thực hiện công nghiệp văn hóa tại Thủ đô, TS Trần Thị Thủy (Viện Nghiên cứu châu Á - Thái Bình Dương, Viện Hàn lâm Khoa học Xã hội Việt Nam) cho rằng, cần đặt sự phát triển công nghiệp văn hóa Hà Nội trong tổng thể chiến lược phát triển văn hóa cũng như kinh tế - xã hội của Thủ đô, đồng thời gắn với chiến lược phát triển công nghiệp văn hóa của Việt Nam. Bên cạnh nêu các tiềm năng, cơ hội, TS Trần Thị Thủy cũng chỉ ra những “điểm nghẽn”, khó khăn của Hà Nội khi phát triển công nghiệp văn hóa.

Đó là nhận thức về vai trò công nghiệp văn hóa chưa đầy đủ; thiếu kỹ năng xây dựng mô hình phù hợp với đặc trưng văn hóa địa phương; cơ chế xã hội hoá chưa đủ mạnh để thu hút nguồn lực tư nhân; nguồn nhân lực chất lượng cao còn thiếu; hạ tầng công nghệ và cơ sở dữ liệu di sản văn hóa còn phân tán…

Từ phân tích này, TS Trần Thị Thủy đề xuất, Hà Nội cần tiếp tục xây dựng các chương trình tập huấn cho địa phương, xã phường về cách thức khai thác di sản văn hóa để biến thành tài sản; nghiên cứu xây dựng bộ chỉ số đo lường đóng góp của các lĩnh vực trong ngành công nghiệp văn hóa; nghiên cứu xây dựng đồng bộ ngân hàng dữ liệu số hoá về di sản văn hóa…