Gia Lai muốn trở thành tỉnh “giàu có, đáng sống”

Đặt mục tiêu tăng trưởng GRDP 10,5%/năm

Theo quy hoạch, Gia Lai có diện tích tự nhiên 21.576,53km², gồm 135 đơn vị hành chính cấp xã; phía Đông giáp Biển Đông, phía Tây giáp Campuchia, phía Nam giáp Đắk Lắk và phía Bắc giáp Quảng Ngãi. Đây là không gian phát triển kết hợp giữa vùng cao nguyên và duyên hải, với định hướng tăng cường liên kết nội tỉnh, liên vùng và quốc tế.

Quy hoạch xác định quan điểm xuyên suốt là phát huy mạnh mẽ tiềm năng, lợi thế để Gia Lai phát triển nhanh, bền vững; chuyển sang mô hình tăng trưởng hiện đại dựa trên khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và chuyển đổi xanh.

Tỉnh ưu tiên phát triển kết cấu hạ tầng chiến lược đồng bộ, hiện đại, nhất là giao thông liên vùng, cảng biển, sân bay, năng lượng, hạ tầng số và đô thị thông minh. Cùng với đó là sử dụng tiết kiệm, hiệu quả đất đai, tài nguyên nước, rừng, biển và khoáng sản; thúc đẩy kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn, bảo vệ môi trường và thích ứng với biến đổi khí hậu.

Đến năm 2030, Gia Lai đặt mục tiêu trở thành trung tâm công nghiệp chế biến, chế tạo, năng lượng tái tạo, nông nghiệp công nghệ cao, dịch vụ và du lịch biển - cao nguyên; từng bước giữ vai trò trung tâm khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo và ứng dụng trí tuệ nhân tạo của vùng và cả nước.

Tốc độ tăng trưởng GRDP giai đoạn 2026-2030 được xác định khoảng 10,5%/năm. Trong đó, nông, lâm nghiệp và thủy sản tăng khoảng 5%/năm; công nghiệp - xây dựng khoảng 13%/năm; dịch vụ khoảng 10,5%/năm.

Đến năm 2030, GRDP bình quân đầu người theo giá hiện hành đạt khoảng 5.900-6.000 USD. Cơ cấu kinh tế dự kiến gồm nông, lâm nghiệp và thủy sản 19,2%; công nghiệp - xây dựng 38,6%; dịch vụ 39%; thuế sản phẩm trừ trợ cấp sản phẩm 3,2%.

Tổng thu ngân sách Nhà nước trên địa bàn đến năm 2030 phấn đấu vượt 41.000 tỉ đồng; tổng kim ngạch xuất khẩu giai đoạn 2026-2030 đạt trên 17 tỉ USD.

Quy hoạch cũng đặt mục tiêu kinh tế số chiếm khoảng 30% GRDP, kinh tế biển chiếm 20%. Trong 5 năm, Gia Lai phấn đấu đón 18,5 triệu lượt khách du lịch, trong đó khoảng 1,1 triệu lượt khách quốc tế; số doanh nghiệp đạt khoảng 20 doanh nghiệp/1.000 dân.

"Ba trục - hai khu - ba khu vực - bốn vùng"

Một điểm đáng chú ý của quy hoạch là tổ chức lại không gian phát triển theo mô hình "Ba trục hành lang động lực - Hai khu kinh tế - Ba khu vực động lực - Bốn vùng kinh tế".

Trong đó, trục hành lang động lực Đông - Tây kết nối Khu kinh tế Nhơn Hội ở phía Đông với Khu kinh tế cửa khẩu quốc tế Lệ Thanh ở phía Tây, tạo tuyến liên kết từ biển lên cao nguyên và sang Campuchia.

Trục hành lang kinh tế biển phía Đông được tổ chức dọc các tuyến cao tốc, quốc lộ, đường sắt và tuyến đường ven biển, tạo điều kiện hình thành chuỗi đô thị, công nghiệp, dịch vụ, logistics và du lịch ven biển.

Trong khi đó, trục hành lang phía Tây dựa trên hệ thống quốc lộ, sân bay Pleiku và định hướng cao tốc phía Tây, tăng khả năng kết nối khu vực cao nguyên với các tỉnh phía Nam cũng như các không gian kinh tế liên vùng.

Cấu trúc này được kỳ vọng khai thác đồng thời lợi thế biển, cảng, đô thị và dịch vụ ở phía Đông với lợi thế đất đai, nông nghiệp, năng lượng và cửa khẩu ở phía Tây.

Để đạt mục tiêu tăng trưởng bình quân 10,5%/năm trong giai đoạn 2026-2030, Gia Lai dự kiến cần huy động khoảng 610.000-650.000 tỉ đồng vốn đầu tư toàn xã hội, tương đương 122.000-130.000 tỉ đồng mỗi năm.

Trong cơ cấu nguồn vốn, ngân sách nhà nước dự kiến chiếm khoảng 25%; khu vực tư nhân và FDI khoảng 62%; các nguồn khác như ODA, PPP và tín dụng xanh khoảng 13%.

Nguồn vốn ngân sách được định hướng tập trung cho các công trình hạ tầng chiến lược, giao thông liên vùng, hạ tầng xã hội thiết yếu, các chương trình mục tiêu quốc gia và dự án có tính chất dẫn dắt.

Khu vực tư nhân được khuyến khích đầu tư vào công nghiệp chế biến, chế tạo, năng lượng tái tạo, logistics, cảng biển, nông nghiệp công nghệ cao, du lịch và phát triển đô thị.

Đối với FDI, tỉnh định hướng thu hút có chọn lọc các nhà đầu tư có tiềm lực tài chính, công nghệ và năng lực quản trị, tập trung vào chế biến sâu, năng lượng tái tạo, công nghệ số, logistics, dịch vụ cảng biển và du lịch chất lượng cao.

Quy hoạch đồng thời đặt nhiệm vụ tháo gỡ các điểm nghẽn, cải thiện môi trường đầu tư, kinh doanh và nâng cao năng lực cạnh tranh; thu hút từ 2-3 nhà đầu tư chiến lược lớn.