Nhiều năm qua, chợ Hàng (thuộc phường Lê Chân, TP. Hải Phòng) đã trở thành một biểu tượng độc đáo lâu đời, ghi dấu ấn văn hóa thương mại của người dân đất Cảng. Chợ không chỉ đơn thuần là nơi mua bán, mà còn là một phần không thể thiếu trong đời sống văn hóa của người dân nơi đây, đặc biệt là vào dịp cận Tết Nguyên Đán.
Độc đáo phiên chợ quê giữa lòng thành phố Cảng
Chợ Hàng nằm trên các tuyến phố Hoàng Minh Thảo, Miếu Hai Xã, Chợ Hàng (thuộc phường Lê Chân, TP. Hải Phòng) chỉ họp vào sáng chủ nhật hàng tuần, thu hút hàng nghìn lượt người đến tham quan và mua sắm. Thời điểm này, chợ Hàng trở nên sinh động với đủ loại động vật, cây xanh, và đồ dùng gia đình, làm nên bầu không khí rộn ràng, náo nhiệt. Đặc biệt, vào những ngày giáp Tết, khu chợ càng trở nên hấp dẫn hơn, với những sản phẩm phong phú phục vụ nhu cầu trang trí nhà cửa và chuẩn bị cho dịp lễ trọng đại.

Tại phiên chợ, mọi người có thể dễ dàng tìm thấy những chú chó, mèo, gà, vịt, và chim cảnh được người dân từ các vùng quê mang đến bán. Sức hút từ giá cả hợp lý, cùng với thái độ mộc mạc, chất phát của người bán, và tâm lý vui vẻ của người mua đã tạo nên không khí thân thiện lan toả nơi đây. Ngoài những loài thú cưng, khách tham quan cũng không thể bỏ qua những chậu hoa, cây xanh mang ý nghĩa phong thủy, giúp trang trí cho không gian sống thêm phần sinh động trong dịp Tết.
Một điểm đặc biệt của chợ Hàng chính là sự phong phú về mặt hàng. Tại đây, không chỉ có các sản phẩm nông thôn, mà còn có những món đồ cổ xuất xứ từ nhiều quốc gia khác nhau, với thâm niên từ vài chục năm đến hàng trăm năm tuổi. Điều này không chỉ thu hút người dân địa phương mà còn cả những tín đồ yêu thích khám phá lịch sử và văn hóa.

Những năm gần đây, chợ Hàng còn có thêm sức hút khi trở thành nơi mua bán đồ cũ. Đủ các loại, từ đồ điện tử như: điện thoại, nồi cơm điện, loa đài, quạt điện, máy khoan, tuốc-nơ-vít, điều khiển ti vi, vòi nước nóng lạnh, vỏ chai rượu ngoại… Nhiều người hồ hởi khi tìm được đồ vật có thể thay thế đồ hỏng của gia đình, với giá cực kỳ rẻ, trong khi hầu như chẳng thể tìm được ở nơi nào bán những thứ tương tự. Ở đây cũng hình thành một nghề độc đáo là nghề mua bán đồ cũ. Không giới hạn chủng loại, đồ gì cũng được, miễn là cũ.
.jpg)
Ông Nguyễn Hoàng Minh (SN 1960, ở phố Hồ Sen, quận Lê Chân), một người gắn bó với chợ Hàng từ thuở nhỏ, chia sẻ: “Ngày bé, tôi được bố mẹ dẫn đi chợ Hàng mua cho đồ chơi, tò he, đồ ăn vặt, hay những bộ quần áo, đôi dép mới. Những ký ức đẹp đó đã theo tôi suốt cuộc đời. Mặc dù bố mẹ đã mất, nhưng tôi vẫn nhớ như in hình ảnh được bố mẹ dẫn đi mua sắm, len lỏi khắp khu chợ. Theo dòng thời gian, chợ Hàng vẫn giữ được nét mộc mạc chân quê, trong khi cuộc sống hiện đại dần thay đổi, các sản phẩm tại đây cũng ngày càng phong phú, hiện đại hơn”.

Không chỉ có ông Minh, mà nhiều người dân khác cũng bày tỏ niềm thích thú khi đến chợ Hàng vào dịp cận Tết. Chị Phạm Ngọc Lan (SN 1991, ở phố Lê Lợi) thường xuyên đến chợ Hàng cho biết: “Mỗi lần đến chợ Hàng, tôi luôn cảm thấy hào hứng. Kể cả không có nhu cầu mua sắm, nhưng buổi sáng cuối tuần cùng cả nhà đến chợ Hàng tham quan, tinh thần cảm thấy thư giản thoải mái hơn sau những ngày làm việc căng thẳng trước màn hình máy tính và sổ sách kế toán”.

Một cụ ông đã gần 70 tuổi, hàng tuần vẫn đạp xe đến chợ, chia sẻ: “Chợ Hàng là nơi tôi tìm về ký ức tuổi thơ, nơi mà mỗi món đồ đều gợi nhớ về một thời khó khăn, thiếu thốn. Có những món đồ mà chỉ cần nhìn thấy, lập tức biết bao kỷ niệm ùa về. Mỗi món đồ cổ được bày bán là những hoài niệm về lịch sử thành phố Cảng. Một điều thú vị là tuy không quen nhau, nhưng vài người cùng sở thích ngắm chung món đồ cổ là chúng tôi có thể bàn chuyện rôm rả, sẻ chia câu chuyện vui”.

Mỗi món đồ là ký ức tuổi thơ tưởng chừng thất lạc
Dạo bước thư thái giữa chợ Hàng, ông Nguyễn Đức Hậu (SN 1969, ở phố Lạch Tray) cho hay, ông thường dẫn các cháu đến chợ Hàng tham quan và kể lại những câu chuyện tuổi thơ vào buổi sáng cuối tuần họp chợ. Chỉ tay vào chiếc radio cũ bày bán trên vỉa hè, mắt ông bừng sáng kể về ký ức hào hùng dân tộc, nhắc lại giọng đọc trang nghiêm của phát thanh viên Đài Tiếng nói Việt Nam khi đọc tin tức thời sự. Mỗi lần dẫn các cháu đi chợ Hàng, cũng là dịp ông cháu gắn kết thêm tình cảm, kể lại câu chuyện cuộc sống xưa và nay, bình yên giữa nhịp sống đô thị hối hả.

Bán những lồng chó, mèo con còn thơm mùi rơm rạ, anh Phạm Văn Hùng (SN 1978, trú xã Vĩnh Bảo) cho biết, gia đình anh đã nhiều năm nay đều đặn dậy từ 3-4h sáng chủ nhật để chở chó, mèo ra chợ Hàng bán. Với anh Hùng, phiên chợ không chỉ là nơi mưu sinh, mà còn là một nét sinh hoạt quen thuộc mỗi dịp cuối năm. Cứ gần Tết là khách tìm mua nhiều hơn, người thì mua về nuôi cho có thêm không khí sum vầy, người thì mua làm quà cho con cháu.

Không chỉ mang lại thêm thu nhập cho người dân nông thôn, chợ Hàng còn giúp người bán cảm nhận rõ hơn sự giao thoa giữa làng quê và phố thị. “Mình là người quê ra phố bán hàng, nhưng không thấy lạc lõng. Ngược lại, thấy tự hào vì những con chó, con mèo do chính tay mình nuôi lại được nhiều người thành phố yêu quý, chọn mua về đón Tết”, anh Hùng nói.

Với sự kết hợp giữa truyền thống và hiện đại, phiên chợ Hàng không chỉ là nơi mua bán hàng hóa, mà còn trở thành một trải nghiệm văn hóa độc đáo cho người dân Hải Phòng cũng như du khách gần xa. Những phiên chợ giáp Tết trở thành một hoạt động thú vị, vừa mua sắm, vừa ung dung trải bước khám phá sinh thái giữa lòng thành phố Cảng sôi động.

Theo nhà sử học Ngô Đăng Lợi – nguyên Chủ tịch Hội Khoa học Lịch sử Hải Phòng, chợ Hàng là chợ của làng Dư Hàng xưa. Đến nay, hầu như không tìm được tài liệu nào nói đến thời gian mở chợ. Chỉ biết rằng, làng Dư Hàng là một làng cổ, có từ thời Tiền Lê. Trong lịch sử, đây là một làng giàu có nổi tiếng của Hải Phòng, quan hệ mua bán rộng rãi với thương nhân ở nhiều địa phương khác. Vì thế, xưa kia chợ Hàng là chợ đông nhất, nhiều mặt hàng nhất, với không gian rộng rãi nhất ở Hải Phòng.

Khu vực làng Dư Hàng trước đây là vùng đất nông nghiệp nên chợ Hàng trở thành nơi gặp gỡ, trao đổi, mua bán cây, con giống và đồ dùng nhà nông. Dần dần, quá trình đô thị hóa lan ra các vùng ven, “nuốt” trọn chợ Hàng vào nội đô. Nhưng tập quán trao đổi những hàng hóa nông nghiệp vẫn còn lưu giữ đến ngày nay.

Từ tờ mờ sáng mỗi ngày chủ nhật, dòng người và xe từ khắp các ngả đường đã đổ về khu vực chợ Hàng. Với người Hải Phòng, đi chợ Hàng trước hết là để chơi, sau mới là mua sắm. Ai cũng coi việc đi chợ Hàng như một thú vui cuối tuần, ngày chợ phiên cũng là một ngày hội. Đó thực sự là nét đẹp trong sinh hoạt cộng đồng của người Hải Phòng. Nó đã góp phần tạo nên nhịp sống của thành phố vào mỗi chủ nhật, người ta lại hẹn nhau đi chợ Hàng, để mua sắm, tham quan hay đơn giản là để ngắm nhìn cuộc sống, tận hưởng một không gian rất khác của thành phố Cảng.
Vì thế, mà dù chợ phiên nào cũng rất đông nhưng hầu như chẳng ai to tiếng, cãi vã. Người mua kẻ bán đều thoải mái, vui vẻ, thuận mua vừa bán. Trông ai cũng thảnh thơi vui vẻ.