Điểm tựa khoa học vững chắc cho những bản án

Nếu các lực lượng trực tiếp đấu tranh với tội phạm là những “mũi nhọn” trên mặt trận tấn công, thì các giám định viên thuộc Đội Giám định, Phòng Kỹ thuật hình sự, Công an tỉnh Quảng Ninh lại là những người lặng lẽ giữ vai trò “cân công lý”. Phía sau mỗi bản kết luận giám định là hàng giờ nghiên cứu, phân tích trong phòng thí nghiệm, là sự chính xác đến từng con số, từng phản ứng hóa học để đưa ra những chứng cứ khoa học khách quan, làm nền tảng cho việc điều tra, truy tố, xét xử đúng người, đúng tội.

Đặc biệt, trong đợt cao điểm tổng rà soát, tấn công, trấn áp tội phạm về ma túy đang được lực lượng Công an triển khai quyết liệt, khối lượng mẫu vật cần giám định tăng mạnh. Khi các mũi trinh sát liên tiếp triệt phá các đường dây, ổ nhóm mua bán, tàng trữ trái phép chất ma túy, cũng là lúc phòng giám định gần như hoạt động hết công suất. Mỗi mẫu vật được chuyển đến đều cần được xử lý khẩn trương nhưng vẫn phải bảo đảm độ chính xác tuyệt đối. Bởi kết quả giám định không chỉ quyết định hướng điều tra mà còn là căn cứ pháp lý quan trọng để xử lý nghiêm minh các đối tượng phạm tội.

Quảng Ninh là địa bàn có hoạt động giao thương, du lịch sôi động, kéo theo nhiều phương thức, thủ đoạn phạm tội về ma túy ngày càng tinh vi. Đặc biệt, các loại ma túy tổng hợp thế hệ mới hay khí cười (N₂O) liên tục xuất hiện với nhiều hình thức ngụy trang, đòi hỏi công tác giám định phải luôn đi trước một bước. Không chỉ xác định nhanh thành phần, hàm lượng các chất ma túy, các giám định viên còn thường xuyên cập nhật kiến thức, nghiên cứu phương pháp phân tích đối với các hoạt chất mới chưa từng xuất hiện, góp phần kịp thời nhận diện những phương thức phạm tội ngày càng tinh vi.

Trong “trận địa” đặc biệt ấy, phòng thí nghiệm chính là chiến trường. Mỗi thao tác chiết tách, mỗi lần hiệu chuẩn thiết bị, mỗi phép phân tích phổ đều phải được thực hiện với độ chính xác gần như tuyệt đối. Bởi chỉ một sai sót nhỏ cũng có thể làm thay đổi bản chất của chứng cứ, ảnh hưởng trực tiếp đến kết quả điều tra và việc thực thi công lý.

“Lá chắn” pháp lý từ những chứng cứ khoa học

Thực tiễn đấu tranh với tội phạm ma túy cho thấy, không ít đối tượng ngoan cố quanh co, phủ nhận hành vi phạm tội hoặc tìm mọi cách đánh lạc hướng cơ quan điều tra. Tuy nhiên, trước những kết luận giám định được xây dựng trên cơ sở khoa học khách quan, mọi lời chối cãi đều trở nên vô nghĩa.

Mỗi bản kết luận giám định không chỉ là tài liệu chuyên môn mà còn là chứng cứ pháp lý có giá trị đặc biệt quan trọng. Đó là căn cứ để các cơ quan tiến hành tố tụng xác định tính chất vụ án, định khung hình phạt, xử lý đúng người, đúng tội, đúng pháp luật; đồng thời bảo đảm không bỏ lọt tội phạm và không làm oan người vô tội.

Có thể nói, những con số tưởng chừng khô khan trên bản kết luận lại chính là “ngôn ngữ” trung thực nhất của khoa học. Đó cũng là “lá chắn” pháp lý vững chắc giúp các điều tra viên, kiểm sát viên và thẩm phán có đủ căn cứ khách quan để đưa ra những quyết định đúng đắn, bảo đảm sự nghiêm minh của pháp luật.

Những hy sinh thầm lặng phía sau cánh cửa phòng thí nghiệm

Ít ai biết rằng, phía sau những bản kết luận chính xác ấy là sự đánh đổi không nhỏ về sức khỏe và thời gian. Công việc của các giám định viên đòi hỏi thường xuyên tiếp xúc với hóa chất độc hại, các mẫu vật chứa chất ma túy và nhiều tác nhân nguy hiểm khác. Mỗi ngày làm việc đều tiềm ẩn những nguy cơ mà không phải ai cũng nhìn thấy.

Thế nhưng, vượt lên trên tất cả là tinh thần trách nhiệm và ý thức nghề nghiệp của người chiến sĩ Công an nhân dân. Họ vẫn lặng lẽ bên những thiết bị phân tích hiện đại, kiên trì xử lý từng mẫu vật để bảo đảm tiến độ điều tra, phục vụ hiệu quả công tác đấu tranh phòng, chống tội phạm.

Họ không trực tiếp truy bắt tội phạm, không xuất hiện nhiều trên những chuyên án lớn, nhưng những bản kết luận giám định mang chữ ký của họ lại là “lời phán quyết” khách quan của khoa học, buộc những kẻ gieo rắc “cái chết trắng” phải cúi đầu trước pháp luật.

Phía sau những bản kết luận tưởng như chỉ là những thuật ngữ chuyên môn khô cứng là sự tận tụy, bản lĩnh và trách nhiệm của những người lính khoác áo blouse trắng. Chính họ đã biến sức mạnh của khoa học thành nền tảng vững chắc cho những bản án công minh, góp phần vào thành công của đợt cao điểm phòng, chống ma túy và củng cố niềm tin của Nhân dân vào công lý, vào sự nghiêm minh của pháp luật.