Tối 20/12, tại Quảng trường Thành Sen, tỉnh Hà Tĩnh tổ chức trọng thể Lễ kỷ niệm 260 năm Ngày sinh Đại thi hào Nguyễn Du (1765 - 2025).

Tham dự chương trình có các đồng chí: Nguyễn Xuân Thắng - Ủy viên Bộ Chính trị, Giám đốc Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh, Chủ tịch Hội đồng Lý luận Trung ương; các đồng chí lãnh đạo, nguyên lãnh đạo và đại diện các ban, bộ, ngành và tỉnh Hưng Yên, Thanh Hóa, Nghệ An...
Trình bày diễn văn tại buổi lễ, Bí thư Tỉnh ủy Nguyễn Duy Lâm khẳng định, trong dòng chảy văn hiến của dân tộc, Hà Tĩnh là vùng đất thấm đẫm trầm tích văn hóa và truyền thống lịch sử lâu đời; nơi sinh thành, nuôi dưỡng, hun đúc nên nhiều bậc hiền tài, anh hùng, hào kiệt, nhân sĩ, trí thức và các lãnh tụ cách mạng, những người đã có đóng góp to lớn, làm nên những giá trị trường tồn của dân tộc. Trong dòng chảy ấy, đại thi hào Nguyễn Du tỏa sáng như một đỉnh cao kết tinh rực rỡ của trí tuệ, tâm hồn và bản sắc văn hóa Việt Nam.

Ông đã để lại cho hậu thế những di sản văn chương trác tuyệt như: Thanh Hiên thi tập, Nam trung tạp ngâm, Bắc hành tạp lục, Văn chiêu hồn và đỉnh cao là Truyện Kiều - một kiệt tác văn học của mọi thời đại.
Truyện Kiều đã được dịch ra hơn 20 ngôn ngữ trên thế giới, trở thành biểu tượng tinh hoa của văn chương, văn hóa Việt Nam; đồng thời khẳng định tầm vóc lớn lao, hiếm có của đại thi hào; ghi nhận những đóng góp to lớn của Nguyễn Du đối với kho tàng văn hóa nhân loại; đồng thời, khẳng định sức sống trường tồn, sự lan tỏa mạnh mẽ của văn hóa Việt Nam.



Những giá trị vượt không gian và thời gian của Truyện Kiều đã khẳng định tài năng xuất chúng cùng giá trị văn hóa, tư tưởng mang tầm vóc quốc tế của đại thi hào Nguyễn Du. Năm 1965, Hội đồng Hòa bình Thế giới quyết nghị tổ chức Kỷ niệm 200 năm Ngày sinh và năm 2013, UNESCO đã ra nghị quyết, chính thức kỷ niệm 250 năm Ngày sinh Nguyễn Du vào năm 2015 trong tất cả các quốc gia thành viên.
Bí thư Tỉnh ủy tỉnh Hà Tĩnh Nguyễn Duy Lâm nhấn mạnh, với trách nhiệm và niềm tự hào là quê hương của Đại thi hào, Hà Tĩnh xác định rõ vai trò chủ thể trong bảo tồn, phát huy và lan tỏa giá trị di sản Nguyễn Du. Qua đó, khơi dậy động lực tinh thần, phát huy nguồn lực văn hóa nội sinh, tạo nền tảng cho sự phát triển nhanh, bền vững của quê hương, đất nước trong giai đoạn mới.
Thay mặt lãnh đạo Đảng, Nhà nước, phát biểu tại lễ kỷ niệm, đồng chí Nguyễn Xuân Thắng khẳng định tài năng và những giá trị quý báu mà đại thi hào Nguyễn Du để lại cho dân tộc.
Đồng chí bày tỏ vui mừng và biểu dương những kết quả mà Đảng bộ, chính quyền và nhân dân Hà Tĩnh đạt được, xứng đáng với vị thế là quê hương của đại thi hào dân tộc, danh nhân văn hóa thế giới.
Đồng chí Nguyễn Xuân Thắng nhấn mạnh, 260 năm Ngày sinh đại thi hào Nguyễn Du, những giá trị tư tưởng và tinh thần nhân văn tỏa sáng trong di sản của ông vẫn soi rọi tâm hồn của mọi người dân Việt Nam hôm nay.
Di sản của Nguyễn Du nhắc nhở chúng ta, phát triển phải vì con người; giàu mạnh phải gắn với nhân văn; văn hóa mãi là linh hồn trường tồn cùng sự phát triển của dân tộc, thời đại.



Sau phần lễ là chương trình nghệ thuật đặc biệt mang chủ đề “Đại thi hào Nguyễn Du - chữ tâm sáng mãi”, gồm 4 chương: "Thuở ấu thơ", "Mười năm gió bụi", "Viết Kiều đất nước hóa thành văn", "Đồng vọng với thời gian", tái hiện chân dung, cuộc đời - sự nghiệp và giá trị di sản của đại thi hào Nguyễn Du.
Đại thi hào Nguyễn Du (1765-1820), tự Tố Như, hiệu Thanh Hiên, ông sinh ra trong một gia đình khoa bảng nổi danh ở xã Tiên Điền, Hà Tĩnh - một cự tộc lừng danh. Ông là kết tinh của sự giao thoa những mạch nguồn văn hóa dân tộc: Sự hào sảng, cương trực, uyên bác từ cha - Tể tướng Nguyễn Nghiễm, người con ưu tú của quê hương Hà Tĩnh; sự tinh tế, mềm mại, nền nã của mẹ - bà Trần Thị Tần, người con gái xứ quan họ Kinh Bắc. Hai mạch nguồn ấy, hòa quyện trong không gian văn hiến Thăng Long, Phú Xuân đã bồi đắp nên một nhân cách lớn, một thiên tài văn học.
Nguyễn Du sống trong một giai đoạn lịch sử đầy biến động cuối thế kỷ XVIII - đầu thế kỷ XIX. Gia đình và cá nhân ông trải qua nhiều thăng trầm, bão táp: 11 tuổi - cha mất, 13 tuổi - mẹ qua đời, 10 năm gió bụi lưu lạc, 18 năm lận đận chốn quan trường; từng bao phen nếm trải, Nguyễn Du đã thấu tận nỗi đau nhân thế, chứng kiến “những điều trông thấy mà đau đớn lòng”.
Chính những biến thiên của thời cuộc, cùng trái tim giàu lòng trắc ẩn và tài năng thiên bẩm đã hun đúc nên một tâm hồn nghệ sĩ mẫn cảm, nhân hậu, thôi thúc ngòi bút của ông thăng hoa, để lại cho hậu thế những di sản văn chương trác tuyệt như: Thanh Hiên thi tập, Nam trung tạp ngâm, Bắc hành tạp lục, Văn chiêu hồn và đỉnh cao là Truyện Kiều - Tập thơ gồm 3.254 câu được viết theo thể lục bát - một kiệt tác văn học của mọi thời đại.