Chiều 3/3, nhân viên của Trung tâm Bảo tồn Di tích cố đô Huế đã bắt đầu tiến hành tháo dỡ ngôi nhà gỗ được dựng trước lăng mộ Hoàng Thái hậu Từ Dụ, thực hiện theo yêu cầu của UBND TP. Huế nhằm hoàn trả nguyên trạng di tích.
Theo ghi nhận tại hiện trường, có hai nhân viên tiếp cận phần mái để tháo từng lớp ngói liệt. Phía dưới, một người khác tiếp nhận ngói, đưa lên xe rùa rồi đẩy xuống khu vực bên dưới, xếp thành từng hàng ngay ngắn trước khu hồ bán nguyệt của lăng mộ.
Toàn bộ quá trình được thực hiện thủ công, cẩn trọng nhằm tránh ảnh hưởng đến cấu trúc cảnh quan xung quanh.

Một thành viên trong nhóm thi công cho biết, việc tháo dỡ bắt đầu từ ngày 3/3 và dự kiến kéo dài từ 3 đến 4 ngày nếu thời tiết thuận lợi. Do đường dẫn vào khu lăng khá hẹp và khó di chuyển, đơn vị không sử dụng xe cẩu hay máy móc hạng nặng, mà hoàn toàn dựa vào sức người để đảm bảo an toàn cho di tích.
Việc tháo dỡ được triển khai sau khi Chủ tịch UBND TP. Huế có yêu cầu xử lý dứt điểm công trình bị cho là dựng trái phép trước lối ra vào nơi an nghỉ của vị hoàng thái hậu triều Nguyễn.
Trước đó, dư luận đã dấy lên nhiều ý kiến trái chiều khi Trung tâm Bảo tồn Di tích cố đô Huế cho dựng một ngôi nhà gỗ mang dáng dấp “nhà hoàng ốc” ngay trước khu lăng.
Theo giải thích của đơn vị này, công trình được thực hiện dựa trên điển lệ triều Nguyễn ghi chép trong bộ Khâm định Đại Nam hội điển sự lệ.
Tuy nhiên, nhiều nhà nghiên cứu văn hóa, lịch sử cho rằng, việc vận dụng tư liệu cần được cân nhắc kỹ lưỡng trong bối cảnh bảo tồn nguyên trạng di tích, đặc biệt là tại khu vực bảo vệ I – nơi có yêu cầu nghiêm ngặt về tính xác thực và toàn vẹn.

Sau khi xem xét, UBND TP. Huế yêu cầu Trung tâm Bảo tồn Di tích cố đô Huế tháo dỡ công trình, hoàn trả mặt bằng và đảm bảo nguyên trạng di tích ngay sau ngày 15 tháng Giêng năm Bính Ngọ (tức sau ngày 3/3/2026).
Liên quan đến cổng ra vào lăng Vua Thiệu Trị, UBND TP. Huế cũng yêu cầu Trung tâm khẩn trương lập hồ sơ báo cáo kinh tế, kỹ thuật theo đúng quy định của Luật Di sản văn hóa năm 2024 và các văn bản hướng dẫn thi hành.
Hồ sơ phải được báo cáo Sở Văn hóa và Thể thao, trình UBND thành phố để gửi Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch xem xét, cho ý kiến trước khi triển khai.
Thành phố nhấn mạnh, trong quá trình thực hiện các hoạt động tại khu vực I di tích và khu vực tiếp giáp khu vực bảo vệ I, Trung tâm cần thường xuyên phối hợp, trao đổi với Sở Văn hóa và Thể thao cùng các cơ quan liên quan nhằm bảo đảm tuân thủ đầy đủ trình tự, thủ tục pháp lý theo quy định của Luật Di sản văn hóa năm 2024 và các văn bản pháp lý liên quan.
Động thái tháo dỡ công trình lần này được xem là bước đi cần thiết nhằm khẳng định nguyên tắc bảo tồn di sản phải đặt yếu tố nguyên trạng và giá trị gốc lên hàng đầu, đồng thời củng cố niềm tin của dư luận đối với công tác quản lý, bảo tồn quần thể di tích cố đô Huế.