Hơn 8.600 ha đất liên quan tới gần 16.000 tổ chức, hộ gia đình và cá nhân đang được Quảng Ninh tập trung giải phóng mặt bằng để mở đường cho hàng loạt dự án động lực.
Hàng loạt công trình động lực đang được triển khai trên địa bàn tỉnh Quảng Ninh. Để những dự án này có thể tăng tốc, một cuộc chạy đua khác cũng đang diễn ra quyết liệt: hoàn thành giải phóng mặt bằng.
Theo UBND tỉnh, hiện Quảng Ninh đang triển khai công tác giải phóng mặt bằng đối với 22 dự án, công trình trọng điểm cùng nhiều dự án trong khu công nghiệp, khu kinh tế. Tổng diện tích phải thu hồi lên tới 8.663 ha, liên quan gần 16.000 tổ chức, hộ gia đình và cá nhân.

Trong số này có nhiều dự án mang ý nghĩa chiến lược đối với sự phát triển của tỉnh như tuyến đường sắt tốc độ cao Hà Nội - Quảng Ninh, Nhà máy điện khí LNG Quảng Ninh, các khu công nghiệp Đông Triều, Sông Khoai, Bắc Tiền Phong, khu dịch vụ du lịch phức hợp cao cấp tại Vân Đồn hay công viên công cộng Tuần Châu.
Đến nay, các địa phương đã hoàn thành giải phóng mặt bằng hơn 6.950 ha, đạt trên 80% tổng diện tích cần thực hiện. Chỉ trong hơn 3 tháng qua, diện tích được bàn giao đã tăng thêm trên 600 ha, cho thấy sự vào cuộc quyết liệt của cả hệ thống chính trị.
Tại phường Cửa Ông, công tác giải phóng mặt bằng Dự án Nhà máy điện khí LNG Quảng Ninh - công trình trọng điểm quốc gia - đã hoàn thành toàn bộ diện tích cần thu hồi. Theo lãnh đạo địa phương, quá trình triển khai luôn được thực hiện trên nguyên tắc công khai, minh bạch, bảo đảm hài hòa lợi ích giữa Nhà nước, nhà đầu tư và người dân.
Không chỉ LNG Quảng Ninh, nhiều dự án khác cũng ghi nhận những tín hiệu tích cực. Khu công nghiệp Texhong Hải Hà giai đoạn 1 đã hoàn thành giải phóng mặt bằng gần như toàn bộ diện tích. Khu công nghiệp Bắc Tiền Phong, khu công nghiệp Sông Khoai tiếp tục được đẩy nhanh tiến độ, tạo quỹ đất sạch để thu hút các nhà đầu tư chiến lược.

Ở nhiều địa phương, công tác giải phóng mặt bằng không còn đơn thuần là nhiệm vụ hành chính mà đã trở thành nhiệm vụ phát triển. Nhiều cán bộ cơ sở phải thường xuyên xuống từng hộ dân để tuyên truyền, đối thoại, giải đáp vướng mắc về chính sách bồi thường, hỗ trợ và tái định cư.
Tuy nhiên, khối lượng công việc còn lại vẫn rất lớn. Hiện toàn tỉnh còn hơn 1.700 ha chưa hoàn thành giải phóng mặt bằng, liên quan tới gần 5.900 trường hợp.
Một số dự án đang đối mặt với nhiều khó khăn. Tại khu công nghiệp Đông Triều, tiến độ giải phóng mặt bằng mới đạt chưa đến 12% do phải di dời hàng trăm ngôi mộ, nguồn gốc đất đai phức tạp và phát sinh nhiều trường hợp tranh chấp kéo dài. Khu công nghiệp Hải Yên, khu công nghiệp Bắc Tiền Phong hay khu công nghiệp Sông Khoai cũng còn diện tích lớn chưa thể bàn giao.
Đặc biệt, Dự án đường sắt tốc độ cao Hà Nội - Quảng Ninh đang đặt ra áp lực rất lớn cho các địa phương có tuyến đi qua. Hơn 1.800 tổ chức, hộ gia đình nằm trong diện ảnh hưởng, trong khi công tác xác định nguồn gốc đất, kiểm đếm tài sản và xây dựng phương án bồi thường đòi hỏi nhiều thời gian và nhân lực.
Theo đánh giá của các cơ quan chuyên môn, những "điểm nghẽn" lớn nhất hiện nay tập trung ở việc xác định nguồn gốc đất đai, xử lý các trường hợp tranh chấp, thiếu quỹ đất tái định cư tại một số địa phương và áp lực nhân lực đối với đội ngũ làm công tác bồi thường, hỗ trợ giải phóng mặt bằng.
Xác định mặt bằng sạch là điều kiện tiên quyết để các dự án động lực triển khai đúng tiến độ, Quảng Ninh đang yêu cầu người đứng đầu cấp ủy, chính quyền địa phương trực tiếp chỉ đạo, chịu trách nhiệm về kết quả thực hiện. Các địa phương được giao tăng cường đối thoại với người dân, công khai chính sách bồi thường, đồng thời tập trung tháo gỡ dứt điểm từng nhóm vướng mắc cụ thể.