Việt Nam - Trung Quốc ký Hiệp định hợp tác hải quan, khởi động Chiến dịch Mekong Dragon VIII

Tăng cường hợp tác hải quan, tạo thuận lợi thương mại

Hiệp định được ký giữa Bộ trưởng Bộ Tài chính Việt Nam Ngô Văn Tuấn và Bộ trưởng, Tổng cục Hải quan Trung Quốc Tôn Mai Quân, dưới sự chứng kiến của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Trung Quốc Tập Cận Bình.

Đây là khuôn khổ pháp lý toàn diện, thay thế Hiệp định ký năm 1993, nhằm đáp ứng yêu cầu phát triển mạnh mẽ của thương mại song phương trong bối cảnh kim ngạch Việt Nam – Trung Quốc đã vượt mốc 250 tỷ USD vào năm 2025.

Theo Hiệp định, hai bên sẽ đẩy mạnh trao đổi, chia sẻ thông tin về chính sách, pháp luật hải quan, hoạt động xuất nhập khẩu và các dấu hiệu vi phạm để kịp thời phòng ngừa rủi ro. Đồng thời, hợp tác được mở rộng sang các lĩnh vực như trao đổi dữ liệu điện tử, triển khai cơ chế một cửa, phát triển cửa khẩu thông minh và chương trình Doanh nghiệp ưu tiên (AEO).

Hiệp định cũng tạo cơ sở tăng cường hỗ trợ kỹ thuật, chia sẻ kinh nghiệm quản lý, ứng dụng công nghệ và nâng cao năng lực cho lực lượng hải quan hai nước, góp phần xây dựng ngành hải quan hiện đại, chuyên nghiệp theo chuẩn mực quốc tế.

Bên lề lễ ký kết, hai bên thống nhất ưu tiên triển khai các nội dung hợp tác trọng tâm, gồm duy trì cơ chế Hội nghị Tổng cục trưởng Hải quan thường niên luân phiên; thúc đẩy sáng kiến cửa khẩu thông minh; tăng cường phối hợp kiểm tra chuyên ngành; nâng cao năng lực thông quan tại các cửa khẩu đường bộ, đường sắt và tiếp tục triển khai các nội dung hợp tác đã thống nhất trong tuyên bố chung.

Khởi động Chiến dịch Mekong Dragon VIII

Cùng ngày, Chiến dịch Mekong Dragon VIII (Mekong Dragon VIII) đã chính thức được khởi động theo hình thức trực tuyến, với sự tham gia của các cơ quan hải quan và đối tác thực thi pháp luật trong khu vực châu Á – Thái Bình Dương.

Chiến dịch do Hải quan Việt Nam, Hải quan Trung Quốc phối hợp với Văn phòng Liên Hợp Quốc về Ma túy và Tội phạm (UNODC), Văn phòng Liên lạc Tình báo Khu vực châu Á – Thái Bình Dương (RILO AP), Hải quan Hồng Kông (Trung Quốc) và Lực lượng Biên phòng Úc điều phối triển khai.

Các đại biểu nhận định tình hình tội phạm ma túy và buôn bán trái phép động, thực vật hoang dã tiếp tục diễn biến phức tạp, với quy mô và thủ đoạn ngày càng tinh vi. Trong khi đó, các tổ chức tội phạm không ngừng thay đổi phương thức hoạt động, mở rộng tuyến vận chuyển và tận dụng công nghệ hiện đại để đối phó với lực lượng chức năng.

Được khởi xướng từ năm 2018, Chiến dịch Mekong Dragon đã trở thành mô hình hợp tác thực thi pháp luật hiệu quả trong khu vực, với sự tham gia của 24 cơ quan hải quan trong năm 2026 – mức cao nhất từ trước đến nay.

Phát biểu tại lễ khởi động, đại diện Hải quan Việt Nam nhấn mạnh Chiến dịch Mekong Dragon VIII tiếp tục là nhiệm vụ trọng tâm trong công tác đấu tranh phòng, chống buôn lậu. Thực tiễn cho thấy lượng ma túy bị phát hiện, bắt giữ trong năm 2025 và quý I/2026 tăng mạnh, đặt ra yêu cầu cấp bách về nâng cao năng lực phân tích, dự báo và quản lý rủi ro, cũng như tăng cường phối hợp quốc tế.

Các bên cũng thống nhất đẩy mạnh ứng dụng công nghệ hiện đại như trí tuệ nhân tạo, dữ liệu lớn và các nền tảng chia sẻ thông tin; đồng thời mở rộng hợp tác với khu vực doanh nghiệp, đặc biệt trong lĩnh vực logistics và chuyển phát nhanh.

Việc triển khai Chiến dịch Mekong Dragon VIII được kỳ vọng sẽ góp phần nâng cao hiệu quả phối hợp đa phương, tăng cường năng lực phát hiện, ngăn chặn tội phạm xuyên quốc gia, qua đó bảo đảm an ninh khu vực, bảo vệ môi trường và thúc đẩy phát triển bền vững.