TP.HCM lên kế hoạch di dời hơn 41.500 căn nhà ven kênh, rạch

Chạy đua chỉnh trang 115 dự án ven kênh, rạch

Theo kế hoạch của Sở Xây dựng TP.HCM, 115 dự án chỉnh trang sẽ được thực hiện tại 53 phường, xã, với tổng vốn đầu tư dự kiến 396.875 tỷ đồng. Các dự án chủ yếu tập trung xây dựng bờ kè, đường giao thông dọc kênh, rạch và hoàn thiện hạ tầng kỹ thuật.

Trong số các khu vực thực hiện, Quận 8 (cũ) có quy mô lớn nhất. Tại đây có 19 tuyến kênh, rạch với khoảng 14.950 căn nhà nằm trong diện dự kiến di dời.

Việc thực hiện được chia theo từng giai đoạn từ năm 2026 - 2030. Trong năm 2026, TP.HCM phấn đấu di dời khoảng 2.921 căn nhà, khởi công dự án rạch Văn Thánh và hoàn thành 10 dự án chuyển tiếp. Để phục vụ người dân, thành phố đã chuẩn bị 1.202 căn hộ và nền đất tái định cư.

Sang năm 2027, số căn nhà được di dời lũy kế dự kiến đạt 5.139 căn. Thành phố đồng thời đặt mục tiêu hoàn thành, đưa vào sử dụng 3.510 căn nhà ở xã hội từ nguồn vốn ngoài ngân sách và khởi công 11 dự án đầu tư công.

Năm 2028 sẽ là thời điểm tăng tốc của chương trình. Thành phố đặt mục tiêu nâng số căn nhà được di dời lũy kế lên 26.508 căn, tương ứng 63,8% kế hoạch. Một số dự án triển khai theo hình thức đối tác công tư (PPP) dự kiến được khởi công trong giai đoạn này.

Đến năm 2029-2030, TP.HCM đặt mục tiêu hoàn tất việc di dời toàn bộ 41.540 căn nhà ven sông, kênh, rạch. Sau khi người dân được di dời, các dự án sẽ tiếp tục được hoàn thiện hạ tầng, công viên cây xanh, nghiệm thu và đưa vào khai thác.

Về nguồn lực, nhóm dự án đầu tư công gồm khoảng 70 dự án, tổng mức đầu tư 232.770 tỷ đồng. Trong đó, chi phí bồi thường, giải phóng mặt bằng khoảng 169.435 tỷ đồng, chiếm 72,8%.

Ngân sách thành phố đã và dự kiến bố trí 57.062 tỷ đồng. Tuy nhiên, nhu cầu vốn cần bổ sung trong giai đoạn 2026-2030 vẫn còn khoảng 129.445 tỷ đồng.

Bên cạnh vốn đầu tư công, thành phố dự kiến triển khai khoảng 45 dự án theo phương thức PPP với tổng vốn khoảng 164.033 tỷ đồng.

Trong đó, 16 dự án kêu gọi nhà đầu tư chiến lược có tổng vốn khoảng 140.318 tỷ đồng; 29 dự án chỉnh trang tại xã Nhà Bè có tổng vốn khoảng 23.716 tỷ đồng.

Một nguồn lực khác được thành phố tính đến là khai thác quỹ đất sau di dời. Các khu đất công và quỹ đất thương mại hình thành tại bờ Nam Kênh Đôi, rạch Xóm Củi, Tạ Quang Bửu... dự kiến được đấu giá, tạo nguồn thu khoảng 90.343 tỷ đồng để tiếp tục tái đầu tư.

Hơn 15.000 hộ cần được bố trí tái định cư

Theo kết quả khảo sát của Sở Xây dựng, khoảng 60% hộ dân thuộc diện di dời dự kiến nhận tiền bồi thường theo giá thị trường và tự thu xếp chỗ ở. Trong khi đó, khoảng 40%, tương đương 15.285 căn/nền, có nhu cầu được bố trí tái định cư.

Do nhiều trường hợp nhà ven kênh, rạch không đủ điều kiện được bồi thường về đất do có nguồn gốc lấn chiếm, TP.HCM dự kiến áp dụng cơ chế đặc thù, sử dụng quỹ nhà ở xã hội để phục vụ tái định cư.

Hiện quỹ nhà phục vụ tái định cư được bố trí tại 45 dự án, với tổng quy mô 17.668 căn hộ/nền, cùng khoảng 902 căn từ quỹ nhà có sẵn.

Ngoài ra, thành phố dự kiến đầu tư bằng nguồn vốn công 4 dự án nhà ở xã hội, cung cấp thêm 2.792 căn; đồng thời huy động nguồn lực từ doanh nghiệp và các dự án PPP.

Theo kế hoạch, hơn 41.000 hộ dân thuộc diện di dời sẽ được bố trí nơi ở mới bảo đảm an toàn, có hệ thống hạ tầng kỹ thuật và hạ tầng xã hội đồng bộ.

Thành phố cũng dự kiến hỗ trợ người dân chuyển đổi nghề nghiệp, ưu tiên bố trí mặt bằng kinh doanh, dịch vụ ven sông để ổn định cuộc sống sau khi di dời.