Tổng Bí thư Tô Lâm gợi mở các nội dung để đưa Hải Phòng thành siêu đô thị

Theo Tổng Bí thư Tô Lâm, thành phố Hải Phòng có vị trí đặc biệt trong lịch sử dân tộc và trong chiến lược phát triển của đất nước. Đồng thời là thành phố cảng lâu đời, nơi hội tụ nhiều dòng chảy lịch sử, văn hóa và giao thương; luôn mang tinh thần mở cửa, thẳng thắn, dám nghĩ, dám làm và tiên phong trong phát triển.

Hải Phòng hôm nay, càng thêm giàu truyền thống yêu nước và cách mạng, văn hiến và khoa bảng, gắn với những dấu ấn lớn của lịch sử: Khúc Thừa Dụ thời tự chủ; truyền thống khoa bảng Văn miếu Mao Điền, Côn Sơn- Kiếp Bạc được Unesco ghi danh, chiến thắng Bạch Đằng oanh liệt,… Trong kỷ nguyên mới, Hải Phòng tiếp tục khẳng định vai trò là trung tâm công nghiệp và cảng biển quan trọng của cả nước, thể hiện rõ khát vọng phát triển mạnh mẽ và tinh thần tiên phong của một thành phố cảng anh hùng.

Đặc biệt, Tổng Bí thư Tô Lâm ghi nhận, đánh giá cao về kết quả phát triển kinh tế - xã hội trong những năm qua; việc thực hiện Nghị quyết Đại hội XIV, các nghị quyết chiến lược của Bộ Chính trị và kế hoạch tăng trưởng 2 con số của Hải Phòng.

Về định hướng trong thời gian tới, Tổng Bí thư Tô Lâm đề nghị Hải Phòng phải tìm cách nâng cấp mô hình tăng trưởng dựa trên năng suất, khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo; đồng thời gợi mở một số vấn đề để thành phố nghiên cứu, thực hiện.

Thứ nhất, thành phố cần tạo đột phá trong phát triển công nghiệp hiện đại, trọng tâm là công nghiệp công nghệ cao, chế biến chế tạo và công nghiệp hỗ trợ có giá trị gia tăng cao; hình thành hệ sinh thái công nghiệp tiên tiến, thông qua lựa chọn chất lượng nhà đầu tư, công nghệ và chuỗi cung ứng chiến lược. Quá trình tái cơ cấu công nghiệp phải gắn với hiện đại hóa, số hóa và xanh hóa; phục hồi có chọn lọc các ngành thế mạnh như cơ khí, đóng tàu, vận tải và dịch vụ cảng biển trên nền tảng công nghệ cao và tiêu chuẩn môi trường mới.

Thứ hai, hình thành hệ thống cảng biển, logistics và kinh tế biển hiện đại tầm quốc gia và quốc tế. Cần phát triển trung tâm logistics quốc tế gắn với hệ thống cảng biển hiện đại, vận tải đa phương thức, thương mại điện tử, cảng xanh và cảng thông minh. Cùng với triển khai Khu thương mại tự do thế hệ mới, cần thúc đẩy đồng bộ các công trình hạ tầng chiến lược như cảng Lạch Huyện, Nam Đồ Sơn, khu vực sông Văn Úc, nâng cấp Cát Bi và hệ thống kết nối đa phương thức. Mục tiêu đưa Hải Phòng trở thành trung tâm điều phối các dòng chảy thương mại, logistics và dịch vụ giá trị cao của miền Bắc.

Thứ ba, coi khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là động lực chính của mô hình tăng trưởng mới. Đây không chỉ là nhiệm vụ của ngành khoa học công nghệ mà phải trở thành cách tổ chức lại toàn bộ nền kinh tế và hệ thống quản trị đô thị. Cần triển khai hiệu quả Nghị quyết 57 một cách khẩn trương và hiệu quả, tận dụng cơ chế đặc thù để phát triển hệ sinh thái đổi mới sáng tạo, xây dựng các trung tâm hỗ trợ khởi nghiệp, từng bước hình thành Công viên khoa học công nghệ và hoàn thiện Trung tâm điều hành thông minh. Qua đó thúc đẩy cảng biển số, logistics số và các dịch vụ số, không chỉ nâng tỷ trọng kinh tế số mà còn tạo năng lực quản trị hiện đại và sức hấp dẫn mới đối với nhà đầu tư và doanh nghiệp sáng tạo.

Thứ tư, phát triển mạnh khu vực kinh tế tư nhân trở thành một động lực quan trọng nhất của tăng trưởng. Cần xây dựng môi trường đầu tư kinh doanh minh bạch, ổn định, chi phí thấp và thủ tục nhanh; hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ, siêu nhỏ và hộ kinh doanh chuyển đổi lên doanh nghiệp; đồng thời cung cấp các nền tảng số, dịch vụ tư vấn pháp lý, kế toán, quản trị và đào tạo nhân lực. Cùng với đó là khuyến khích khởi nghiệp, đổi mới sáng tạo và phát triển các doanh nghiệp công nghệ, logistics, công nghiệp hỗ trợ và dịch vụ biển, từng bước hình thành một cộng đồng doanh nghiệp Hải Phòng có năng lực cạnh tranh khu vực và tham gia sâu vào chuỗi giá trị toàn cầu.

Thứ năm, triển khai quyết liệt các cơ chế, chính sách đặc thù để huy động và phân bổ hiệu quả mọi nguồn lực phát triển; tạo cơ chế mới thu hút nguồn lực. Thành phố cần cơ cấu lại thu - chi ngân sách theo hướng tăng kỷ luật tài chính, ưu tiên chi đầu tư phát triển và giảm dần chi thường xuyên; đồng thời khai thác hiệu quả tài sản công, xử lý dứt điểm các dự án tồn đọng, chống lãng phí, thất thoát và hoàn thiện cơ chế khai thác hạ tầng trong Khu thương mại tự do.

Thứ sáu, đổi mới mạnh mẽ quản trị đô thị theo hướng chính quyền số, kiến tạo và phục vụ. Vận hành đồng bộ hiệu quả chính quyền địa phương hai cấp, bảo đảm trơn tru, đồng bộ, rõ thẩm quyền, trách nhiệm, phải phục vụ người dân, doanh nghiệp nhanh hơn, hiệu quả hơn; đặc biệt chú ý đến năng lực cấp xã. Thực hiện số hóa dữ liệu về quy hoạch, đất đai, đầu tư, xây dựng và công khai trên nền tảng số. Mục tiêu không chỉ giữ vững vị trí dẫn đầu về cải cách hành chính mà hướng tới một mô hình quản trị đô thị hiện đại, minh bạch và dựa trên dữ liệu.

Thứ bảy, chương trình hành động phải đặt trong tư duy phát triển toàn diện, gắn kết chặt chẽ giữa kinh tế với văn hóa, xã hội, con người và môi trường. Cần nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, phát triển nhà ở xã hội, cải thiện môi trường đô thị và nâng cao mức độ thụ hưởng của người dân. Sự phát triển của thành phố không chỉ được đo bằng tăng trưởng GRDP mà trước hết bằng chất lượng sống và sự phát triển toàn diện của con người. Đầu tư cho con người, an sinh xã hội, văn hóa và môi trường chính là nền tảng của phát triển bền vững lâu dài.

Bên cạnh đó, Tổng Bí thư yêu cầu thành phố cần tư duy quy hoạch, kết nối vùng và mục tiêu phát triển Hải Phòng đến 2030, tầm nhìn 2045 và viễn cảnh xa hơn nữa. Quy hoạch không chỉ là sắp xếp không gian hay phân bổ đất đai, mà trước hết là tầm nhìn chiến lược về vị thế của thành phố trong cấu trúc phát triển quốc gia và khu vực. Nếu chương trình hành động là động lực vận hành thì quy hoạch chính là bản đồ định hướng cho con đường phát triển dài hạn.

Trong cấu trúc phát triển của miền Bắc, Hải Phòng phải được định vị là cực tăng trưởng biển của vùng đồng bằng sông Hồng và của cả nước, cùng với Hà Nội và Quảng Ninh hình thành tam giác động lực phát triển. Hải Phòng cần phát huy lợi thế để trở thành trung tâm công nghiệp hiện đại, logistics quốc tế và kinh tế biển tổng hợp của Việt Nam.

Trước hết, với tầm nhìn đến năm 2030, Hải Phòng cần định hình cấu trúc không gian kinh tế biển hiện đại, trong đó cảng biển và logistics giữ vai trò trung tâm. Hệ thống cảng Lạch Huyện, Nam Đồ Sơn, khu vực sông Văn Úc cùng mạng lưới logistics, khu công nghiệp và khu thương mại tự do phải được quy hoạch đồng bộ, tạo chuỗi giá trị từ sản xuất, vận tải, thương mại, dịch vụ. Mục tiêu là đưa Hải Phòng trở thành trung tâm điều phối logistics và chuỗi cung ứng của miền Bắc và khu vực.

Cùng với đó, thành phố cần mở rộng và hiện đại hóa kết nối vùng, trở thành trung tâm giao thông đa phương thức của miền Bắc. Việc hoàn thiện các tuyến vành đai, hành lang kinh tế ven biển, đường sắt kết nối cảng với nội địa, phát triển vận tải sông pha biển, nâng cấp Cảng hàng không quốc tế Cát Bi sẽ mở ra không gian phát triển rộng lớn cho toàn vùng duyên hải Bắc Bộ và tăng cường kết nối với các tuyến thương mại quốc tế. Cần tính đến phương án kết nối với sân bay Gia Bình tại Bắc Ninh.

Với tầm nhìn đến năm 2045, Hải Phòng cần trở thành thành phố cảng công nghiệp - dịch vụ hiện đại tầm cỡ châu Á, trung tâm kinh tế biển, logistics, năng lượng sạch và KHCN biển của cả nước. Không gian đô thị cần được tổ chức theo mô hình đa trung tâm, mở rộng ra biển, phát triển các đô thị cảng hiện đại, đô thị sinh thái ven biển và đô thị thông minh gắn với các trung tâm đổi mới sáng tạo; đồng thời hình thành các khu công nghiệp sinh thái, khu công nghệ cao và các trung tâm nghiên cứu công nghệ biển, vật liệu và năng lượng mới. Hải Phòng phải trở thành một đô thị biển xanh, thông minh, đáng sống, hội tụ tri thức, công nghệ và nguồn nhân lực chất lượng cao.

Xa hơn, với tầm nhìn đến năm 2100, quy hoạch thành phố cần hướng tới xây dựng một siêu đô thị biển có sức cạnh tranh toàn cầu, trung tâm giao thương, logistics và kinh tế biển của Đông Á. Điều đó đòi hỏi ngay từ hôm nay Hải Phòng phải chuẩn bị tầm nhìn dài hạn về mở rộng không gian ra biển, bảo vệ hệ sinh thái ven biển, phát triển hạ tầng thích ứng với biến đổi khí hậu và xây dựng mô hình đô thị biển bền vững trong kỷ nguyên công nghệ mới.

Một nội dung quan trọng trong tư duy quy hoạch của Hải Phòng là tăng cường kết nối vùng và lan tỏa phát triển. Hải Phòng cần chủ động thúc đẩy các cơ chế liên kết vùng về hạ tầng, logistics, du lịch, đào tạo nguồn nhân lực và bảo vệ môi trường biển, qua đó tạo ra một không gian kinh tế rộng lớn, nâng cao sức cạnh tranh của cả vùng.

Với 3 đề xuất kiến nghị của Hải Phòng, Tổng Bí thư cho rằng đó là những kiến nghị chính đáng, xuất phát từ yêu cầu nhiệm vụ và thực tiễn phát triển của thành phố. Trong đó, đề xuất sửa đổi bổ sung Nghị quyết 226, đề nghị thành phố báo cáo Thường vụ Quốc hội xem xét để điều chỉnh. Về quy hoạch, thành phố cần tập trung nghiên cứu, xây dựng để báo cáo cấp có thẩm quyền phê duyệt. Đề xuất về nguồn lực phát triển, đề nghị Bộ Tài Chính nghiên cứu để báo cáo Chính phủ (hoặc Quốc hội) xem xét, quyết định theo thẩm quyền…

Tổng Bí thư cho biết, Trung ương sẽ luôn quan tâm, đồng hành và tạo điều kiện để Hải Phòng phát triển nhanh hơn, bền vững hơn, đóng góp ngày càng lớn vào sự phát triển chung của đất nước.

Tổng Bí thư tin tưởng rằng với truyền thống cách mạng kiên cường, với tinh thần năng động, thẳng thắn và khát vọng vươn ra biển lớn, Đảng bộ, chính quyền và nhân dân Hải Phòng sẽ tiếp tục đoàn kết, đổi mới và sáng tạo, xây dựng thành phố trở thành trung tâm công nghiệp và cảng biển hiện đại, một cực tăng trưởng quan trọng của miền Bắc và của cả nước, đồng thời là đô thị biển văn minh, hiện đại và đáng sống.