Tính nhân văn từ một phiên tòa

Theo hồ sơ vụ án, vào khoảng 15 giờ ngày 04/7/2025, bị cáo L.T.M (SN 15/10/2008) tự lấy xe mô tô biển số kiểm soát 65H3-14xx (cha và mẹ của bị cáo không có nhà) điều khiển chạy từ nhà ở khu vực 6, phường Ngã Bảy, TP Cần Thơ đến quán cà phê Napoli ở khu vực 13, phường Ngã Bảy để làm thuê.

Đến khoảng 17 giờ cùng ngày, L.T.M điều khiển xe máy chạy về nhà. Khi chạy đến gần đoạn ngã tư đường Phạm Hùng giao với đường Nguyễn Thị Minh Khai, thì M nhìn thấy ông Lý Kỳ X (SN 1958, ngụ khu vực 1, phường Ngã Bảy) đang điều khiển xe đạp chạy phía trước cùng chiều.

Lúc này M nhìn các xe bán đồ ăn vặt bên lề phải theo hướng xe chạy nên đã đâm vào phía sau xe đạp của ông X làm ông X ngã xuống đường.

Vụ tai nạn xảy ra khiến ông X bị thương tích nặng được mọi người đưa đi cấp cứu tại Bệnh viện đa khoa thành phố Ngã Bảy, sau đó chuyển đến Bệnh viện đa khoa trung ương Cần Thơ. Đến 03 giờ 10 phút ngày 05/7/2025, ông X tử vong.

Tại phiên tòa, Hội đồng xét xử tuyên phạt bị cáo theo hướng áp dụng biện pháp xử lý chuyển hướng quản thúc tại gia đình trong 6 tháng kể từ ngày tuyên án. Đồng thời, giao bị cáo tham gia công việc phục vụ cộng đồng tại địa phương.

Trong suốt phiên tòa, Hội đồng xét xử, Kiểm sát viên và những người tham gia tố tụng khác luôn giữ thái độ nhẹ nhàng, động viên, giáo dục và giải thích cho bị cáo và người giám hộ biết, hiểu những hậu quả và tác hại của các hành vi vi phạm.

Phiên tòa xét xử bị cáo là người chưa thành niên còn có sự tham gia của giáo viên chủ nhiệm và Đoàn thanh niên phường nơi cư trú của bị cáo. Có thể thấy, đó là sự quan tâm của xã hội đối với bị cáo, tránh tạo cảm giác căng thẳng, biến động tâm lý đối với bị cáo.

Ngoài ra, trước khi kết thúc phiên tòa, Chủ tọa đã giải thích cho bị cáo, người giám hộ, gia đình bị hại biết thêm thêm về biện pháp xử lý chuyển hướng khi xét xử vụ án đối với người chưa thành niên. Qua đó, góp phần giáo dục, phòng ngừa tội phạm và hướng thiện cho người dưới 18 tuổi khi phạm tội.

Phiên tòa khép lại nhưng lại là cánh cửa cuộc đời mới mở ra cho nữ sinh chưa đầy 18 tuổi, chỉ vì một phút lơ là, mất cảnh giác và thiếu kiểm soát bản thân khi đi đường.

Khác với những phiên tòa thông thường, tại phòng xử án khi kết thúc phiên xét xử cũng là lúc những giọt nước mắt của cha mẹ và người thân bị cáo nhòe đi. Đó là giọt nước mắt của sự hạnh phúc, vui mừng khi con mình được cơ hội sửa sai, tiếp tục con đường học vấn, cuộc đời con em họ "như được sinh ra thêm lần nữa" bởi sự nhân văn của một phiên tòa.

Có lẽ với M đây là bài học lớn trong cuộc đời, giúp em nhìn nhận lại những khuyết điểm của bản thân.

Sau phiên tòa, TAND khu vực 13 - Cần Thơ mở cuộc họp rút kinh nghiệm nhằm nhìn nhận đánh giá lại những ưu điểm và hạn chế trong phiên tòa. Cuộc họp có sự tham dự của ông Phạm Quang Nhuận, Phó Chánh án TAND TP Cần Thơ.

Được biết, đây là vụ án đầu tiên của TAND hai cấp TP Cần Thơ khi xét xử người phạm tội theo Luật Tư pháp người chưa thành niên. Vì vậy, việc lựa chọn vụ án này trong cuộc họp rút kinh nghiệm sẽ giúp các Thẩm phán, Hội thẩm nhân dân và Thư ký và những người tham gia tố tụng khác có thêm kinh nghiệm trong quá trình điều tra xét xử những vụ án tương tự.

Ông Phạm Quang Nhuận, Phó Chánh án TAND TP Cần Thơ đánh giá cao sự thành công của phiên tòa và Hội đồng xét xử trong quá trình điều phối phiên tòa đều phát huy hết vai trò của người điều phối phiên tòa một cách nhân văn, khách quan và công bằng.

Đặc biệt là cách đặt câu hỏi của Chủ tọa phiên tòa và cách truyền đạt quy định pháp luật cho bị cáo. Bởi Hội đồng xét xử đóng vai trò vô cùng quan trọng, là cầu nối giúp chuyển tải “tiếng nói xã hội”, trực tiếp thực thi quyền lực tư pháp. Sự tham gia này không chỉ minh chứng cho tư tưởng “lấy dân làm gốc”, mà còn phản ánh rõ bản chất dân chủ của Nhà nước.

Tại cuộc họp, Phó Chánh án TAND TP Cần Thơ yêu cầu các Chánh án TAND khu vực phải phối hợp chặt chẽ với các xã, phường, các Thẩm phán Tòa án khu vực cần nghiên cứu thêm về Luật Tư pháp người chưa thành niên, rút ngắn thời gian xóa án tích,... nhằm đảm bảo quyền lợi hợp pháp cho người dưới 18 tuổi.

Phát biểu tại cuộc họp, bà Trần Thanh Ngân, Chánh án TAND khu vực 13 gửi lời cảm ơn sự phối hợp của VKSND khu vực 13 - Cần Thơ, sự quan tâm của lãnh đạo TAND thành phố đối với đơn vị cùng các đơn vị TAND khu vực theo dõi phiên tòa trực tuyến và tham gia họp rút kinh nghiệm.

Chánh án Trần Thanh Ngân đánh giá phiên tòa xét xử đối với bị cáo chưa thành niên phạm tội vi phạm quy định về tham gia giao thông đường bộ vừa bảo đảm tính nghiêm minh của pháp luật, vừa đề cao yếu tố giáo dục, hướng thiện đối với người chưa thành niên phạm tội.

Đây là phiên tòa được tổ chức theo tinh thần của pháp luật tư pháp người chưa thành niên, chú trọng giáo dục, bảo đảm các nguyên tắc có lợi cho người dưới 18 tuổi phạm tội. Việc phối hợp tổ chức phiên tòa theo Luật Tư pháp người chưa thành niên trong vụ án này không chỉ góp phần xử lý đúng người, đúng tội, đúng pháp luật, mà còn cho thấy sự quan tâm của các cơ quan tư pháp trong bảo vệ, giáo dục người chưa thành niên, giúp các em nhận thức rõ sai phạm để sửa chữa, tái hòa nhập xã hội.