Thêm cơ hội học tập cho trẻ em vùng biên Quảng Trị

Những ngày cuối tháng 11, câu chuyện xây dựng hệ thống trường nội trú liên cấp tại các xã biên giới Quảng Trị không chỉ còn nằm trên giấy tờ hay trong các văn bản chỉ đạo. Trong cuộc họp diễn ra chiều 26/11, Bí thư Tỉnh ủy Nguyễn Văn Phương đã cùng lãnh đạo UBND tỉnh và các sở, ngành rà soát tiến độ bốn dự án trọng điểm giai đoạn 2025 - 2026, đây là bước đi đầu tiên sẽ mở ra thay đổi lớn cho hàng nghìn học sinh vùng núi.

Đầu tư hạ tầng giáo dục ở vùng biên

Nhiều xã biên giới của Quảng Trị nhiều năm liền đối diện khó khăn khi trường lớp thiếu đồng bộ, cơ sở vật chất xuống cấp, các điểm lẻ nằm cách xa khu dân cư và điều kiện đi lại rất khắc nghiệt. Ở những nơi như Hướng Phùng, Dân Hóa hay Đakrông, việc đến lớp đối với học sinh không chỉ là chuyện học hành, mà đôi khi còn là cuộc “vượt núi” mỗi ngày. Một mùa mưa bão đi qua là hàng loạt tuyến đường sạt lở, trẻ em phải nghỉ học vì đường không thể đi được.

Trong bối cảnh đó, chủ trương đầu tư hệ thống trường nội trú liên cấp không chỉ nhằm nâng cấp hạ tầng giáo dục, mà còn giải quyết căn cơ những thiệt thòi mà người dân vùng biên phải gánh chịu suốt nhiều năm.

Mỗi ngôi trường nội trú được xây dựng đồng nghĩa với việc học sinh có nơi ăn ở ổn định, phụ huynh không còn lo cảnh con em phải đi lại nguy hiểm. Đồng thời chất lượng dạy và học cũng được nâng lên nhờ mô hình tập trung và dài hạn, đây là những thay đổi tưởng nhỏ nhưng lại có tác động trực tiếp đến quyết định bám bản, giữ đất của các gia đình vùng biên, điều rất quan trọng đối với địa bàn chiến lược này.

Tỉnh Quảng Trị đã có Công văn số 805/UBND-KGVX gửi Bộ Giáo dục và Đào tạo xác nhận, đề xuất danh mục trường nội trú liên cấp xã biên giới đầu tư năm 2025 và hoàn thành trong năm 2026, gồm có 4 trường: Trường nội trú Tiểu học và Trung học cơ sở Hướng Phùng; Trường nội trú Tiểu học và Trung học cơ sở Dân Hoá; Trường nội trú Tiểu học và Trung học cơ sở Đakrông; Trường nội trú Tiểu học và Trung học cơ sở Thượng Trạch.

Các phương án thiết kế tổng thể, phân khu chức năng và giải pháp xây dựng đặc biệt chú trọng đến yếu tố an toàn, khả năng thích ứng với địa hình đồi núi và sự kết nối với hạ tầng hiện hữu. Điều này cho thấy các dự án được chuẩn bị không chỉ để xây cho có, mà hướng tới việc hình thành những thiết chế giáo dục bền vững, phù hợp với điều kiện sống của cộng đồng.

Từ công trình xây dựng đến cam kết trách nhiệm với người dân

Lãnh đạo tỉnh Quảng Trị đánh giá cao nỗ lực của các đơn vị nhưng nhấn mạnh trách nhiệm phải bảo đảm tiến độ của bốn dự án đầu tiên, bởi đây là chìa khóa mở bước cho mười hai công trình sẽ triển khai tiếp theo. Càng chậm trễ thì thiệt thòi đối với học sinh càng lớn, vì thế, tiến độ phải được coi là kỷ luật.

Bí thư Tỉnh ủy Nguyễn Văn Phương yêu cầu các đơn vị chức năng không chỉ xây trường, mà phải chuẩn bị phương án vận hành ngay từ bây giờ. Điều này bao gồm việc tổ chức bộ máy, tuyển dụng giáo viên, xây dựng mô hình quản lý và đảm bảo rằng khi công trình hoàn thành, mọi hoạt động có thể vận hành đồng bộ, không rơi vào tình trạng “xây xong rồi để đó”.

Cách tiếp cận này cho thấy tỉnh Quảng Trị không xem việc xây dựng trường học là nhiệm vụ kỹ thuật thuần túy. Đó là cam kết chính trị đối với quyền được học tập của trẻ em vùng biên và xa hơn là cam kết phát triển con người, nền tảng quan trọng của công lý xã hội. Khi học sinh có cơ hội học trong môi trường tốt, người dân sẽ thêm niềm tin vào chính sách, thêm vững vàng trong cuộc sống và hạn chế tối đa nguy cơ di cư khỏi vùng biên.

Ở tầm nhìn rộng hơn, hệ thống 16 trường nội trú dự kiến hoàn thành đến năm 2030 sẽ tạo ra mạng lưới giáo dục liên hoàn cho toàn bộ các xã biên giới Quảng Trị. Đây không chỉ là đầu tư cho giáo dục, mà là đầu tư để bảo vệ sự ổn định, trật tự và an ninh vùng biên trong dài hạn.