Ngày 27/11, Hội Luật gia TP. Hải Phòng phối hợp với TAND TP. Hải Phòng tổ chức Hội nghị tuyên truyền, phổ biến pháp luật về môi trường năm 2025.
Sự kiện được triển khai theo hình thức trực tiếp kết hợp trực tuyến tại 13 điểm cầu ở các Tòa án khu vực, bảo đảm thông tin pháp luật được truyền tải đồng bộ và hiệu quả.
Hội nghị diễn ra trong bối cảnh các hành vi vi phạm pháp luật môi trường có xu hướng tăng, từ khí thải giao thông, nước thải công nghiệp chưa xử lý đến rác thải sinh hoạt và rác thải nhựa. Những vấn đề này tác động trực tiếp đến đời sống người dân, đồng thời ảnh hưởng đến định hướng phát triển bền vững mà thành phố đang theo đuổi.
Phát biểu khai mạc, ông Nguyễn Văn Chất, Phó Chánh án TAND TP. Hải Phòng, Chi hội trưởng Chi hội Luật gia TAND thành phố, nhấn mạnh nhiệm vụ bảo vệ môi trường đang trở thành yêu cầu xuyên suốt trong hoạt động tư pháp. Những năm gần đây, số lượng vụ án dân sự, hành chính và kinh doanh thương mại liên quan đến môi trường tăng mạnh, đòi hỏi đội ngũ Thẩm phán, Thư ký phải được cập nhật kịp thời các điểm mới trong hệ thống pháp luật.

“Năng lực pháp lý về môi trường của cán bộ Tòa án là yếu tố quan trọng để bảo vệ quyền lợi người dân và bảo đảm sự nghiêm minh của pháp luật”, ông Chất khẳng định.
Tại hội nghị, bà Nguyễn Thị Mai, Chủ tịch Hội Luật gia TP. Hải Phòng, trình bày chuyên đề về các nội dung trọng tâm của Luật Bảo vệ môi trường 2020. Theo bà Mai, Luật đã đưa khái niệm kinh tế tuần hoàn vào chính sách pháp luật, khuyến khích doanh nghiệp chuyển sang mô hình tái sử dụng tài nguyên, giảm phát thải. Các quy định về phân loại trách nhiệm giữa cơ quan quản lý, doanh nghiệp và cộng đồng được cụ thể hóa rõ ràng hơn, tạo cơ sở pháp lý cho hoạt động giám sát môi trường.

Một trong những điểm thay đổi lớn là quy trình đánh giá tác động môi trường được siết chặt, yêu cầu minh bạch trong tham vấn cộng đồng và phân nhóm dự án theo mức độ rủi ro. Ngoài ra, Luật cũng đưa mục tiêu bảo vệ môi trường vào quy hoạch kinh tế – xã hội, hướng tới sự cân bằng giữa tăng trưởng và bảo tồn tài nguyên.
Trong phần báo cáo chuyên sâu, các đại biểu phân tích thực trạng môi trường Hải Phòng giai đoạn 2023–2025. Nhiều tuyến phố trung tâm ghi nhận nồng độ bụi mịn vượt ngưỡng; các con sông lớn như Lạch Tray, Rế, Cấm tiếp tục chịu áp lực từ nước thải sinh hoạt và công nghiệp. Mỗi ngày, thành phố phát sinh khoảng 1.000 tấn rác thải sinh hoạt, nhưng tỷ lệ phân loại tại nguồn còn thấp, buộc phần lớn phải xử lý bằng hình thức chôn lấp hoặc đốt. Tại Đồ Sơn và Cát Bà, lượng rác thải nhựa tăng mạnh, đe dọa hệ sinh thái ven biển.
Theo các chuyên gia, nếu không tăng cường giám sát, quản lý và xử lý nghiêm vi phạm, Hải Phòng sẽ phải đối mặt với nhiều thách thức môi trường trong những năm tới.
Hội nghị được đánh giá là hoạt động thiết thực nhằm nâng cao năng lực pháp lý của đội ngũ Thẩm phán, cán bộ Tòa án trong bối cảnh pháp luật môi trường có nhiều đổi mới.
Thời gian tới, Hội Luật gia TP. Hải Phòng và TAND thành phố sẽ tiếp tục phối hợp tổ chức các lớp tập huấn chuyên sâu về kiểm soát ô nhiễm nguồn nước, quản lý rác thải nhựa, trách nhiệm hình sự trong lĩnh vực môi trường và triển khai kinh tế tuần hoàn.
Với vai trò trung tâm trong hoạt động xét xử, Tòa án hai cấp TP Hải Phòng được kỳ vọng sẽ xét xử nghiêm các vụ án môi trường, xử lý kịp thời tranh chấp liên quan, bảo vệ quyền lợi người dân và đóng góp vào mục tiêu phát triển bền vững của thành phố. Sự phối hợp chặt chẽ giữa Hội Luật gia và TAND thành phố được xem là nền tảng quan trọng để xây dựng hệ thống pháp luật môi trường ngày càng hiệu quả trong giai đoạn tới.