TAND tỉnh An Giang: Đơn vị tiên phong xét xử các vụ án liên quan đến IUU

Để hiểu rõ hơn về công tác xét xử các vụ án liên quan đến IUU trên địa bàn tỉnh An Giang trong thời gian qua, Phóng viên Báo Công lý đã có cuộc trao đổi với Thẩm phán Phan Văn Thuấn, Phó Chánh án TAND tỉnh An Giang.

- Xin ông vui lòng cho biết, thời gian qua, TAND hai cấp tỉnh An Giang đã triển khai công tác xét xử các vụ án liên quan đến vi phạm IUU như nào?

Từ năm 2017 đến nay, các cấp, các ngành, Ban Chỉ đạo quốc gia về IUU đã có nhiều nỗ lực trong tổ chức thực hiện chính sách, pháp luật; xây dựng hệ thống theo dõi, kiểm soát, giám sát tàu cá, đẩy mạnh công tác quản lý nhà nước, giảm dần số vụ vi phạm.

Thực hiện chức năng, nhiệm vụ được giao, thời gian qua, TAND hai cấp tỉnh An Giang (trước sắp xếp là TAND tỉnh Kiên Giang), đã tích cực triển khai công tác xét xử các vụ án liên quan đến khai thác IUU để góp phần cùng các cấp, các ngành đẩy mạnh công tác chống khai thác thủy sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định, bảo đảm phát triển bền vững ngành thuỷ sản.

TAND hai cấp tỉnh An Giang đã tích cực tham gia, phối hợp với các cơ quan hữu quan xem xét quyết định khởi tố, truy tố và đưa ra xét xử hình sự vụ án đầu tiên của cả nước đối với hành vi tổ chức đưa tàu và ngư phủ ra vùng biển nước ngoài khai thác hải sản trái phép, về tội “Tổ chức cho người khác xuất cảnh trái phép” theo quy định tại Điều 348 Bộ luật Hình sự.

Cụ thể, mở phiên tòa xét xử ngày 29/01/2024 (trước khi có Nghị quyết 04 của Hội đồng Thẩm phán TANDTC) đối với 4 bị cáo, tuyên phạt 1 bị cáo 8 năm tù; 2 bị cáo 7 năm tù và 1 bị cáo 1 năm tù.

Tính từ ngày 01/10/2024 đến 31/10/2025, TAND hai cấp tỉnh An Giang đã xét xử nhiều vụ liên quan đến vi phạm IUU.

Trong số án đã xét xử, có 2 vụ 2 bị cáo được đưa ra xét xử lưu động tại khu Cảng cá Tắc Cậu thuộc xã Bình An, tỉnh An Giang - nơi có đông ngư dân, chủ tàu cá đang sinh sống. Qua đó tăng tính răn đe và giáo dục pháp luật trong cộng đồng.

- Ngoài công tác xét xử, TAND tỉnh An Giang còn phối hợp triển khai công tác thông tin tuyên truyền chống khai thác IUU, xin ông cho biết các việc đã, đang và sẽ triển khai? Đặc biệt là thực hiện Nghị quyết 04/2024/HĐTPT của Hội đồng Thẩm phán TANDTC?

Ngoài công tác xét xử, TAND tỉnh còn tích cực phối hợp với các cơ quan hữu quan triển khai công tác thông tin tuyên truyền chống khai thác IUU, đặc biệt là Nghị quyết 04/2024/HĐTPT ngày 12/6/2024 của Hội đồng Thẩm phán TANDTC, cụ thể: phân công Thẩm phán - Chánh tòa hình sự tham dự hội nghị trực tuyến do UBND tỉnh tổ chức triển khai các kế hoạch, quy định về chống khai thác IUU, đồng thời trực tiếp triển khai nội dung Nghị quyết 04/2024/HĐTPT ngày 12/6/2024 của Hội đồng Thẩm phán TANDTC đến chính quyền và người dân địa phương.

Chánh án TAND tỉnh An Giang trực tiếp tham dự, trả lời chuyên mục “Dân hỏi chính quyền trả lời” do Báo và PTTH tỉnh thực hiện, với nội dung tuyên truyền các nội dung chính của Nghị quyết 04/2024/HĐTPT ngày 12/6/2024 của Hội đồng Thẩm phán TANDTC.

Qua đó các quy định trong Nghị quyết 04 của Hội đồng Thẩm phán TANDTC đã được triển khai rộng rãi đến người dân thông qua phương tiện thông tin đại chúng.

Phối hợp với Báo Công lý, TAQS Quân khu 9, Cảnh sát biển Vùng 4 tổ chức phiên tòa giả định xét xử tội phạm hình sự liên quan đến IUU tại cảng cá Tắc Cậu...

- Để công tác chống khai thác IUU có kết quả tốt hơn, TAND hai cấp tỉnh An Giang có lưu ý gì, thưa ông?

Qua công tác xét xử án hình sự và giải quyết khiếu kiện hành chính đối với những vụ việc có liên quan đến khai thác hải sản thấy rằng, thời gian qua ở địa phương thường xảy ra các hành vi vi phạm sau: Hành vi tổ chức, môi giới cho người khác xuất cảnh trái phép để đưa tàu cá, ngư dân khai thác hải sản trái phép ở ngoài vùng biển Việt Nam; Hành vi vi phạm quy định về quản lý, sử dụng thiết bị giám sát hành trình tàu cá (tắt thiết bị; tháo gỡ, gửi sang tàu khác) làm cản trở hoặc gây rối loạn hoạt động của phương tiện điện tử.

Để công tác chống khai thác IUU có kết quả tốt hơn cần thực hiện đồng bộ nhiều giải pháp, trong đó cần đẩy mạnh và thực hiện có hiệu quả công tác tuyên truyền để mọi người nhận thức biển không chỉ là nguồn sống mà còn là ngôi nhà chung của tất cả chúng ta.

Bảo vệ biển, bảo vệ nguồn lợi thủy sản không riêng là trách nhiệm của Chính phủ, các cơ quan chức năng, mà còn là trách nhiệm của mỗi ngư dân; việc tuân thủ các quy định và bảo vệ nguồn lợi biển sẽ giúp môi trường biển được phục hồi, bảo đảm sinh kế lâu dài cho chính ngư dân và cộng đồng; hướng đến mục tiêu phát triển bền vững, nhằm bảo đảm quyền lợi tốt nhất cho ngư dân, mục đích là bảo vệ ngư dân, để cho sản phẩm của ngư dân bán được với giá cao nhất, không chỉ ở trong nước mà cả ngoài nước.

Tài nguyên biển là có hạn, nếu không hành động ngay từ bây giờ, chúng ta sẽ phải đối mặt với hậu quả nghiêm trọng hơn trong tương lai. Việc tuân thủ các quy định về cấm khai thác IUU không chỉ bảo vệ sinh kế của chính ngư dân mà còn là nghĩa vụ đối với đất nước và cộng đồng quốc tế. Chúng ta hãy cùng nhau hành động vì một tương lai xanh, vì biển cả và vì thế hệ mai sau.

Ngư dân đóng vai trò rất quan trọng trong việc bảo vệ và duy trì nguồn lợi thủy sản. Việc tuân thủ nghiêm chỉnh các quy định về khai thác thủy sản không chỉ bảo vệ nguồn lợi thiên nhiên mà còn đảm bảo sự ổn định và phát triển bền vững của ngành thủy sản. Trong bối cảnh hiện nay, chấp hành các quy định pháp luật về cấm khai thác IUU là điều bắt buộc đối với mọi ngư dân.

Một trong những nguyên nhân dẫn đến tình trạng khai thác IUU là do ngư dân chưa được trang bị đầy đủ kiến thức và kỹ năng cần thiết. Nhiều ngư dân chưa nắm rõ các quy định của pháp luật hoặc chưa nhận thức được tầm quan trọng của việc bảo vệ nguồn lợi thủy sản. Cũng có trường hợp ngư dân đã nắm rõ quy định, nhưng vì áp lực kinh tế, chạy theo những lợi ích trước mắt mà cố tình vi phạm.

Khi tuân thủ nghiêm túc các quy định về cấm khai thác IUU, ngư dân không chỉ bảo vệ được nguồn lợi thủy sản mà còn góp phần nâng cao uy tín của Việt Nam trên trường quốc tế. Điều này sẽ giúp mở rộng thị trường xuất khẩu thủy sản, nhất là các thị trường như EU, Mỹ, Nhật Bản, Hàn Quốc. Bên cạnh đó, việc bảo vệ nguồn lợi thủy sản giúp giảm thiểu tình trạng tranh chấp ngư trường, đảm bảo an ninh trên biển và nâng cao đời sống của ngư dân.

Việc không tuân thủ các quy định này không chỉ ảnh hưởng nguồn lợi thủy sản mà còn khiến ngư dân đối mặt với những hình phạt nghiêm khắc từ pháp luật. Chính phủ đã tăng cường các biện pháp kiểm tra, giám sát và xử phạt các hành vi khai thác IUU.

Những ngư dân vi phạm có thể bị phạt tiền, tịch thu phương tiện khai thác, thậm chí bị xử lý hình sự tùy theo mức độ vi phạm như Nghị quyết 04 của Hội đồng Thẩm phán TANDTC hướng dẫn và thực tiễn xét xử thời gian qua của TAND hai cấp tỉnh An Giang đã minh chứng.

Xin cảm ơn ông!