TAND khu vực 4 - Thanh Hóa: Hóa giải những xung đột từ tâm

Không chỉ dừng lại ở những phán quyết đúng pháp luật, đơn vị còn khéo léo sử dụng "chìa khóa" hòa giải để hóa giải mâu thuẫn, giữ gìn sự bình yên trong nhân dân.

Từ ngày 1/7/2025 trên cơ sở kế thừa quyền và nghĩa vụ của TAND huyện Hoằng Hóa và TP Sầm Sơn cũ, TAND khu vực 4 đứng trước những thách thức không nhỏ. Đây là địa bàn rộng lớn, dân cư đông đúc, không chỉ phức tạp về tình hình tội phạm hình sự, đây còn là điểm nóng về tranh chấp dân sự và hành chính. Thực tế cho thấy, chỉ trong vòng 6 tháng (từ 1/10/2025 đến 31/3/2026), đơn vị đã thụ lý 36 vụ việc hành chính, dẫn đầu các Tòa án khu vực trong tỉnh. Nguyên nhân sâu xa của tình trạng này bắt nguồn từ quá trình thu hồi đất, giải phóng mặt bằng để triển khai các dự án phát triển kinh tế - xã hội tại địa phương.

Áp lực càng đè nặng khi trụ sở đơn vị tại phường Sầm Sơn vẫn còn những hạn chế về cơ sở vật chất, chưa tương xứng với quy mô của một Tòa án khu vực. Bên cạnh đó, sự điều chỉnh về thẩm quyền theo quy định mới buộc Tòa án cấp khu vực phải đảm đương nhiều loại án khó, phức tạp vốn trước đây thuộc thẩm quyền của cấp tỉnh.

Đứng trước khó khăn đó, Thẩm phán Lê Văn Hồng, Chánh án TAND khu vực 4 khẳng định, chi bộ và lãnh đạo đơn vị đã khẩn trương thực hiện đồng bộ các giải pháp nhằm đảm bảo chức năng nhiệm vụ không bị ngắt quãng. Trọng tâm là công tác giáo dục chính trị, khơi dậy tinh thần vượt khó trong đội ngũ cán bộ, công chức thông qua các phong trào thi đua "Phụng công, thủ pháp, chí công, vô tư" gắn với phương châm "Gần dân, hiểu dân, giúp dân, học dân". Chủ động phối hợp với Tòa án cấp trên tổ chức bồi dưỡng, tập huấn kiến thức, nâng cao kỹ năng nghiệp vụ giải quyết các loại án khó, phức tạp. Tăng cường phối hợp với các cơ quan tố tụng, cơ quan hành chính trong củng cố, hoàn thiện hồ sơ, đẩy nhanh tiến độ xét xử, giải quyết án đảm bảo chất lượng…

Xác định hòa giải, đối thoại là giải pháp đột phá, TAND khu vực 4 - Thanh Hóa đã chú trọng áp dụng phương thức này vào tất cả các mảng án từ dân sự, hôn nhân gia đình đến kinh doanh thương mại. Theo quy trình, ngay sau khi nhận án qua hệ thống phân công ngẫu nhiên, các Thẩm phán và Thư ký Tòa án sẽ dành thời gian nghiên cứu kỹ lưỡng hồ sơ, bóc tách từng lớp mâu thuẫn để tìm ra bản chất nguyên nhân sự việc. Cách làm này không chỉ giúp giải quyết triệt để tranh chấp mà còn tiết kiệm tối đa thời gian, chi phí cho đương sự, đồng thời giữ gìn được sợi dây liên kết tình cảm trong cộng đồng, dòng họ.

Tuy nhiên, hành trình đi đến sự đồng thuận chưa bao giờ là dễ dàng. Thẩm phán Lê Thị Ngọc Vân, TAND khu vực 4 chia sẻ, nhiều vụ việc liên quan đến tài sản thừa kế hay quyền sử dụng đất đã tồn tại mâu thuẫn qua nhiều thế hệ, thậm chí các bên từng ẩu đả, cãi vã gay gắt ngay tại tòa. Có những vụ án xuất phát từ những lý do rất nhỏ như một lời nói thiếu suy nghĩ của người thân hay bất đồng trong cách nuôi dạy trẻ, nhưng nếu không được tháo gỡ kịp thời sẽ dẫn đến những rạn nứt không thể hàn gắn. Với Thẩm phán Vân, điều mấu chốt là phải tìm được "nút thắt" tâm lý thông qua việc lắng nghe tận cùng và phối hợp chặt chẽ với chính quyền địa phương, người thân của các bên để tuyên truyền, thuyết phục.

Sự nỗ lực bền bỉ của tập thể TAND khu vực 4, kết tinh thành những kết quả ấn tượng. Trong nửa năm công tác (tính đến cuối tháng 3/2026), đơn vị đã giải quyết thành công 553 vụ việc trong tổng số 818 vụ thụ lý, đạt tỷ lệ 67,6%. Đáng chú ý nhất là mảng án dân sự với 229 vụ việc được hòa giải thành, chiếm tỷ lệ 56,7%. Những con số này không chỉ mang ý nghĩa thống kê mà còn đại diện cho hàng trăm cặp vợ chồng được đoàn tụ, hàng trăm mảnh đất được phân chia công bằng mà không cần phải dùng đến những bản án cưỡng chế.

Thành quả lớn nhất mà TAND khu vực 4 - Thanh Hóa đạt được chính là niềm tin của nhân dân. Các bản án, quyết định được ban hành đều đảm bảo tính công tâm, khách quan và đúng hạn định, đặc biệt không có án bị hủy hay sửa do lỗi chủ quan của Thẩm phán. Đây chính là minh chứng rõ nét nhất cho tinh thần trách nhiệm và bản lĩnh của những người "giữ lửa" công lý nơi vùng ven biển xứ Thanh, góp phần xây dựng một nền tư pháp hiện đại, nhân văn và vì nhân dân phục vụ.